MENU
  • ÇEVİRİ
  • YORUM
  • YARGI KRİZİ
  • PİYASALAR
  • GÜNDEM
  • DÜNYA
  • EDİTÖRDEN
  • SPOR
  • KÖŞE YAZILARI
  • DOSYA>Seçimin Ardından
  • GENEL
  • KİTAP
  • DOSYA>Avrupa'nın Seçimi
  • DOSYA>Emekliler
  • YAZARLAR
  • FOTO GALERİ
  • WEB TV
  • ASTROLOJİ
  • RÜYA TABİRLERİ
  • HABER ARŞİVİ
  • YOL TRAFIK DURUMU
  • RÖPORTAJLAR
  • Künye
  • Gizlilik Politikası
  • E-Bülten
Yeni Arayış
Yeni Arayış
Yeni Arayış
  • ANA SAYFA
  • KÖŞE & YORUM YAZILARI
  • KATEGORİLER
    • SİYASET
    • EKONOMİ
    • DIŞ POLİTİKA
    • KÜLTÜR SANAT
    • HUKUK
    • TEKNOLOJİ
    • PSİKOLOJİ
    • FELSEFE
    • KENT
    • EDEBİYAT
    • SAĞLIK
    • ASTROLOJİ
    • GEZİ
    • SÖYLEŞİ
    • EKOLOJİ
    • MEDYA
    • EĞİTİM
  • KÜNYE & İLETİŞİM
Kapat

Medyanın etkileri nasıl kategorize edilir?

ANA SAYFAMEDYAMedyanın etkileri nasıl kategorize edilir?
Medyanın etkileri nasıl kategorize edilir?

Medyanın etkileri nasıl kategorize edilir?

06 Şubat, 2024, Salı 21:35
  • yazdıryorum yazfont küçültfont büyüt
Eda Çağlayan Ertok
Eda Çağlayan Ertok

Medya etkileri, sonuçlarına göre mikro ve makro etkiler olarak da ayrılır. Mikro düzey etkiler, bireyin tutum ve davranışlarıyla ilgili etkilerdir. Makro etkiler ise, basit bir ifadeyle, inanç, tutum, duygu ve davranışların kamusal alanla ilişkili halleridir. Makro etkilerden en önemlisi herhangi bir konuda kamuoyu oluşturmaktır.

Önceki yazılarımda medya mesajlarının genel olarak tercihlerimize, kararlarımıza, tutumlarımıza, mesajın konusuna dair olumlu olumsuz yargılarımıza nasıl etki ettiğine dair yaklaşımlardan bahsettim. Mesajlara anlam verme süreçlerimiz, motivasyonlarımız amaçlarımız ve mesaj konularına ilişkin önceki bilgi ve yargılarımızla yakından ilişkilidir. Medya mesajları üzerinde detaylı düşünüp düşünmeyeceğimiz bile konuyla ilişkili önceki tutumumuz ve motivasyonumuzla ilişkilidir. Öncelikle reklamlar olmak üzere medya mesajları, kimi zaman düşünmemize dahi olanak vermeyecek şekilde duygusal tepkiler yaratmak üzere formüle edilir.  

Medya ürünlerinin izleyici, okuyucu veya maruz kalan üzerinde etkileri olduğu genel kabul görmektedir. Bu yazıda medya çıktılarının yaşamlarımız üzerinde olası etkilerinin sınıflandırılması üzerinde duracağım. Bu tür bir sınıflandırma, mesajların üzerimizdeki etkilerinin analizinde yararlı olduğu gibi, etkili bir içerik üretirken de pratik olarak faydalı olacaktır. Medya araştırmaları alanında, en zor konulardan biri etki araştırmalarıdır. Mesajlarının bireysel ve toplumsal etkilerini ölçmek oldukça zordur. Bununla beraber olası etkilerin niteliğine dair bir sınıflandırma yapmak mümkündür. Medya etkilerini, medya ürünlerinin kasıtlı ya da kasıtsız sonuçları olarak tanımlayabiliriz. İlk önce etki etme süresine ve bu etkinin süreç içinde nasıl bir seyir izlediğine dair sınıflandırmaya değinmek yerinde olacaktır. Uzun dönemli ve kısa dönemli etkiler olarak iki başlıkta ifade etmek mümkündür. Buna göre, gittikçe artan uzun dönemli etkiler (Gradual Long-term Change), Uzun Dönemli pekiştirme etkisi (Long-term reinforcement), ani değişim (Immediate Shift) ve kısa dönemli dalgalı değişim (Short Term Fluctuation Change) olarak ayırım yapılabilir. Medya etkileri, mesajın iletildiği aracın ne olduğu, mesajın türü, izleyicinin demografik, psikolojik özellikleri ve içinde bulunduğu durum ve ihtiyacına göre de değişiklik gösterir. Ancak tüm bu etki türlerini bilimsel ölçüm metodlarıyla tespit etmek oldukça zordur. Medya etkileri, sonuçlarına göre mikro ve makro etkiler olarak da ayrılır. Mikro düzey etkiler, bireyin tutum ve davranışlarıyla ilgili etkilerdir. Makro etkiler ise, basit bir ifadeyle, inanç, tutum, duygu ve davranışların kamusal alanla ilişkili halleridir.

Medyanın yarattığı tutum değişiklikleri ve/veya pekiştirme süreci ise kısa dönemde kanı yaratma ve kanı değişimi olduğu gibi, uzun dönemde uyutma etkisi, pekiştirme ve içselleştirme şeklinde görülebilir.

Makro etkilerden en önemlisi herhangi bir konuda kamuoyu oluşturmaktır. Elbette ki genel medya etkilerinden konuşurken bu bireysel ve kamusala dair olanın kimi zaman iç içe geçtiğini görürüz. Örnek vermek gerekirse, kendisini sosyal bir grup, dernek, meslek kuruluşuyla aidiyet içerisinde tanımlayan birey, maruz kalınan konuyla ilişkili tavrını o grup aidiyeti tanımının dışında kalmayacak şekilde geliştirecektir. Medyanın toplumsal, ideolojik ve kanı oluşturma etkisi üzerinde durmadan önce, bireyin zihninde ne tür değişimlere yol açtığı üzerinde durmak istiyorum. Mikro etkiler tanımlaması içinde de mesaj içeriği ve türüne göre farklı etki biçimlerinden bahsetmek mümkündür. Medyanın bilişsel etkileri denildiğinde, mesaj aracılığıyla bilgi edinme süreci kastedilmektedir. Bilgi edinme süreci kısa dönemde üç şekilde gerçekleşir, geçici öğrenme, kapsamlı öğrenme ve yoğun öğrenme. Uzun dönemde ise bilgi edinme süreci, Hypermnesia, genelleme yapma, bir yaşam tarzı yaratma gibi şekillerde görülebilmektedir. Medyanın yarattığı tutum değişiklikleri ve/veya pekiştirme süreci ise kısa dönemde kanı yaratma ve kanı değişimi olduğu gibi, uzun dönemde uyutma etkisi, pekiştirme ve içselleştirme şeklinde görülebilir. Duygusal etkileri kısa dönemde geçici tepki, uzun dönemde hassasiyet geliştirme olarak, davranışsal etkilerini ise kısa dönemde taklit etme, eyleme geçme, uzun dönemde ise alışkanlık geliştirme ve alışkanlıktan vazgeçme olarak adlandırırız. Fizyolojik etkilerden de bahsetmek olasıdır ki bunlar örnek vermek gerekirse, korkutucu görüntü ve mesajlar karşısında göz bebeklerinin büyümesi, uzun dönemde ise tolerans geliştirmedir. 

Gelecek yazıda mikro ve makro etkileri örnekleriyle ele alacağım.

Yazarlar sayfasını izyeret ettiniz mi?

Yorum Yazın

Eda Çağlayan Ertok
    Eda Çağlayan Ertok

    Bizi Takip Edin
    Facebook
    X (Twitter)
    Instagram
    Linkedin
    Mastodon
    Bluesky
    Köşe Yazarları
    Herkül Millas
    Herkül Millas Batı ile Doğu’nun Farkları – 2
    Bilal Sambur
    Bilal Sambur Teşhiircilik söylemi politiktir, çünkü teşhircilik, tasallut ve tahakküm demektir
    M. Cem Özmen
    M. Cem Özmen Yöneticiler neyi yönetir?
    Emir Berke Yaşar
    Emir Berke Yaşar Erkeklik bir güç değil, yüktür
    Hakan Tahmaz
    Hakan Tahmaz Komisyon yol temizliği için harekete geçmeli
    Akın Özçer
    Akın Özçer Demokratların çilesi
    Murat Aksoy
    Murat Aksoy Aleviler neden yeniden siyasetin "nesnesi" oluyor?
    Korhan Gümüş
    Korhan Gümüş Haydarpaşa Garı Vakası’nın arka planı
    Özgür Çoban
    Özgür Çoban Almanya’nın kâbusu: Neofaşist bir başbakan mümkün mü?
    Erdem Bağcı
    Erdem Bağcı Türkiye’nin Turizm Ekonomisi
    Ali Kılıç
    Ali Kılıç Suriye’de sandık oyunu: Barış mı, yeni kaos mu?
    Burcu Ağca Karakaya
    Burcu Ağca Karakaya Çin’den Birleşik Arap Emirlikleri’ne, Amerika’dan Suudi Arabistan’a yapay zekada küresel yarış
    M. Coşkun Cangöz
    M. Coşkun Cangöz Gizemli borçlu kim?
    instagram gel gel
    Yeni Arayış
    KünyeGizlilik PolitikasıE-BültenRSSSitemapSitene EkleArşiv
    SOSYAL MEDYA BAĞLANTILARI
    FACEBOOKTWITTERINSTAGRAMLINKEDIN

    Yeni Arayış | Onemsoft Haber Yazılımı