Süreç; İki haftada dünyada can, mal kaybı, güven kaybı, ekonomik istikrar ve tedarik zinciri küresel yaşamı oldukça etkiledi. Sanırım kimse bu kadar uzayacağını beklemiyordu. Süpersonik ABD gelip İran’ın gırtlağına çöküp canını alacağına emindiler. Hiç öyle olmadı. Savaş uzayacak gibi duruyor. Bir gün ABD den, bir gün İran’dan yumuşama sinyalleri biraz ortamı sakinleştirecekken hemen ardında sert savaş çığlıkları kulakları tırmalıyor. Tel- Aviv harabe şehre dönerken barışı ağzına almayan tek ülke İsrail. Haftanın son günü Trump, “ABD'nin hedeflerine ulaşmak için "bolca zamanı" olduğunu söyledi.
Can kaybı iki binleri geçti. Petrol fiyatları direnç bırakmadı yükseldi, Hürmüz boğazındanTürkiye, Çin, Rusya ve Pakistan tankerleri dışında gemi geçişine izin verilmiyor. ABD, fiyat artışını kontrol altına almak için acil durum petrol rezervlerinin şimdiye kadar ki en büyük serbest bırakımına onay verdi ama petrolün ateşini geçici düşürebildi. ABD'de ise benzin fiyatları yaklaşık iki yılın en yüksek seviyelerine ulaştı.
Gemi taşıma ücretleri arttı. Savaş yüzündenbölge genelinde 46.000'den fazla uçuş iptaline yol açarak özellikle Asya-Avrupa rotalarını sert bir şekilde etkiledi ve fiyatları yükseltti. Tedarik zinciri ciddi sekteye uğruyor.
Bu gelişmeler pandemi ile dünyanın başına bela olan yüksek enflasyon ve yüksek faizi yeniden hortlatmak üzere. Global işsizlik bir adım öteye geldi. Sürecin uzaması gerilim filmini nefes kesen bir korku filmine çevirebilir. Rahmetli Hamaney’in sertlik yanlısı oğlu İran’ın başına geçti. ABD ise 5000 bin deniz askeri ve üç savaş gemisini bölgeye gönderiyor. Kara savaşı başlarsa korku filmi bile komedi filmi gibi kalabilir.
Nakite dönüş; Savaşa ilk tepki, insanların, fonların nakite dönme isteği oldu. Kıymetli emtia bile değer kaybetti. Değer kaybedişte Ocak sonu kıymetli madenlerden sert çıkışın etkisi çok yüksek bence. Ağalar malda olsaydı, şimdi kıymetli emtiadaher gün yeni zirve görüyor olabilirdik.
Nakit deyince de herkesin aklına yine USD geldi. ABD deki yatırımcılar dahil tüm dünyasenet, tahvil ne buldularsa sattılar ve dolara döndüler. Böylece bir yıldır süren "Amerika'yı sat" heyecanı tersine döndü. ABD likit denilince en iyi ev sahibi olduğunu bir kez daha kanıtladı. Herkes şeytana tapmaya koştu.
Türkiye; Uzmanlar iki hafta içinde ABD nin savaşa 11 milyar dolar harcarken Türkiye’nin kaybının 25 milyar doları bulduğunu iddia ediyor. MB nın 6 Mart verileri de bunu doğruluyor. Esas geçen hafta ciddi dolar yaktık; haftaya belli olur net rakam.
MB beklenildiği gibi haftalık politika faizini sabit tuttu. Şu sıralar politika faizi bir anlam ifade etmiyor gerçi. MB gecelik borç verme faizini %40 a çekmişti önceki hafta. Böylece MB faiz hedefi başlamadan sona erdi. Artık en iyi şartlarda yıl sonu%32 gözüküyor. MB nın bir sonraki faiz toplantısı 22 Nisan tarihinde. Bu toplantıda da sabit tutması bekleniyor. Enflasyon beklentiside %26,5 seviyesine yükseldi.
Enflasyon; 2022 başından beri yüksek enflasyonla mücadele ediyoruz sözde. Derimiz yüzüldü bu mücadele sırasında sonuç sıfır. Halen dünyanın en yüksek enflasyonu olan Venezuella, Sudan, İran ve Arjantin’den sonra beşinci ülkeyiz. Venezuella ve İran’ın durumu açıklanabilir. Türkiye’de ise don, atlet, sel, Ramazan gibi bahaneler ileri sürülüyor. Olmadı, enflasyonu artıran temel ürünlerin katsayısı düşürülüyor; yine olmuyor yine olmuyor. Kimse utanıp sıkılmıyor da. Şimdi de “Tüm etrafımız ateş çemberi, bu enflasyona şükür edin” demeye hazırlanıyorlar ve ülkenin en az %50 si buna şükür edecektir.
İris Cibre nedenlerini çok net anlatmış ama, kime? “Likidite fazlası çekilemiyor. Kobiler tükeniyor. Sanayi kötüleşiyor. Talep erisin diye ücretler eritildi ama talep edenler başka. Yüksek faiz hem enflasyon yaratıyor hem arzı vuruyor. Ama yüksek faizden vazgeçilemiyor. Neden? Cary trade çıkmasın, kimse Usd almasın diye”
MB kasası doluyor ama portföy parası ile doluyor. Yani her an çıkabilecek bir rezerv. Doğrudan yatırım yok. 2007 yılında Türkiye’ye giren doğrudan yatırım 27 milyar dolar civarındaydı. 2023 yılında 10 milyar dolar, 2026 yılında ise 3 milyar dolar altına düştü.
Döviz zorlayacak; Sanayi üretimi sürekli geri geliyor ama tüketim ateşi düşmüyor. Cari açık 2011 yılından beri en yüksek ikinci verisinde. Daha önce 2023 yılında bu açıktan fazlasını yaşamıştık. Son iki haftada fişek gibi yükselen enerji fiyatları daha işin içine girmedi.
Mevcut savaş uzarsa talep durup ciddi bir durgunluk önümüze çıkabilir. Durgunluktan vazgeçersek dövizi kimse utamaz. Yüksek faiz bile bunu engelleyemiyebilir. Emeklisine artı, bin lira bayram ikramiyesi veremeyen iktidar faize bu yıl 2,7 trilyon TL verecek ama,2,7trilyon TL seneye çerez parası olabilir.
Milli gelir; Milli gelir artıyor, dış borç stokunun milli gelire oranı düşüyor, ABD deki Halkbank olayı lehimize döndü hatta,bu karar CAATSA yaptırımlarının kalkması yönünde de bir sinyal olabilir. Bunlar olumlu görüşler. Gerçek mi, bilemiyoruz. 2025 yılı ortalama dolar kurunu 39,5 lira aldılar. Gerçek değeri burası mıdır? 55 lira olmalı diyen var, 80 lira olmalı diyen var. Gerçek değeri 55 liraysa bu veriler nice olur?
Halkbank konusu ise biraz karışık. Bankaya üç ay boyunca Amerikalı denetçi atadılar. Ulusal özerklik ne oldu? Üç ay sonra dava yenidenbaşlayabilir mi, muamama.
06 Mart 2026 TCMB ve BDDK verileri;
Yabancı Portföy; İlgili hafta 755 milyon dolar hisse satışı ve 1,8 milyar dolar dibs satışı var. Uzun süre sonra en sert satış.
DTH; Hem kurumlar hem vatandaşlar dövizlerini azaltmış.
TCMB rezervler; İlgili hafta her üç rezerv de 13 ile 14 milyar dolar arasında azalmış gözüküyor. Geçen hafta bu azalışın devam ettiği anlaşılıyor, haftaya net rakamı göreceğiz.
Krediler; Hacimsel olarak durmuş. Ticari kredi faizleri 3 puan, tüketici kredileri 2 puan, mevduat faizleri ise yarım puan artmış.
Piyasalar;
Dünya emtia endeksi; İk hafta önce “Savaş ile birlikte 140 puanı görebiliriz” tahmininde bulunmuştum, 142 puanı görüp sert gevşedi. 142 puan üstünde kalırsak sıkıntı. 125 puan destek oluyor.
USD/TL;Tahmin konuşmak boş. Aynı bebek adımları ile devam.
Eur/Usd 1,1575 ve 1.1475 ana desteklerini çok kolay kırdı. 1.14 gerçekten çok güçlü. 2025 Mayıs ayından beri buranın altına gelmedi. Burası da kırılırsa 1,1150 var ve çok çok çok kuvvetli. 1,1475 direnç olacak mı, önümüzdeki iki hafta belirleyecek.
ABD Tahvil 10 YR; %4,30 ana direncine dayandı. Sert satış yiyiyor tahviller. Bu hafta %4,30 kırılacak gibi duruyor. %4,15 destek olacak mı, önümüzdeki hafta göreceğiz.
Bist100; Dünya hisse borsaları kötü satış yemeye devam etti. Bizim borsamıza gelince, iki hafta önce; “12200 puana kadar gevşeyebilir” tahmininde bulunmuştum. 12400 puandan alış geldi. Ama düşüşün devamı daha yüksek olasılık. 11500 puana geri dönebiliriz.
Geçen hafta; “Dolar bazında2,81 dolar önemli destek. Burası aşağı kırılsa bile haftalık kapanış buranın üstünde olmalı. Yoksa çok ciddi düşer” diye tahmin etmiştik. 2,77 doları görse de tahmin ettiğimiz gibi 2,91 dolar kapadı. 2,81 dolar bu haftada çok önemli. Yabancı satışı devam ederse aşağı kırılır ki, yeni desteği 2,50 dolar olur.
Dolar endeksi 2025 Mayıs ayından beri kuvvetli direnci olan 99,50 puanı yukarı kırdı.102 puan hedefte. Bu hafta 99,50 üsütünde kalırsa fena.
Gümüş; Geçen hafta; “sat” a dönüyor” demiştik. 71 dolara kadar inecek gibi. İnerse pozisyon alınır sanki.
Altın; İki hafta önce belirttiğim 4975 dolar desteği yine çalıştı. Bu hafta da destek.Kırılırsa 4600 dolar destek ama dayanmayabilir. Ana destek 4385 dolar. Gelirse pozisyon alınabilir bence.
Bitcoin; 64700 dolar desteği altıhaftadır dayanıyor. 64700 ile 70000 dolar arasında iki hafta daha bekler sonra yönü belli olur.
Brent ve Ham petrol; Brent, çok kuvvetli direnç olan 98 doları çok kolay kırıp sert gitti sonra gevşedi ama 98 dolar üstünde kaldı. Bu haftada kalırsa hedefi 126 dolar.
Ham petrolde ise; çok kuvvetli 95 dolar direncini çok kolay kırdı ve üstünde kaldı. Hedefi 123 dolarda. Eyvah, eyvah.
Yorum Yazın