Bazı kişilerin dünyayı algılayış biçimleri diğerlerinden daha olumsuz olabilir. Bu kişiler kaygıya daha yatkın, kaygı veren uyaranlara karşı daha duyarlı olabilirler. Özellikle böyle eğilimleri olduğunu fark eden kişilerin olumsuz ve tahmine dayanan düşüncelerle değil; bilgiye ve kanıta dayalı kararlar almaları duydukları kaygıyı azaltabilir.

KANITA DAYALI KARARLAR ALMAK KAYGIYI AZALTIR

Karpuzun kabuğa yakın olan beyaz kısmı kalp ve damar sağlığını korumada etkili bir aminoasit olan sitrülin içerir. Sitrülin, kan basıncını ve LDL kolesterolü düşürmeye katkıda bulunabilir. Dolayısıyla karpuzun kabuğuna yakın beyaz yerleri de beslenmeye dahil edilmelidir.

KARPUZUN SAĞLIKLI BESLENMEYE KATKILARI

1. Vitamin ve Mineral Kaynağı: Karpuz, A ve C vitaminleri açısından zengindir. A vitamini göz sağlığını korumada önemlidir, C vitamini ise bağışıklık sistemini güçlendirir. Ayrıca potasyum ve magnezyum gibi mineraller içerir.
2. Antioksidan Deposu : Karpuz, likopen ve beta-karoten gibi güçlü antioksidanlar içerir. Likopen, kalp sağlığını destekler ve bazı kanser türlerine karşı koruma sağlayabilir.
3. Sindirime Yardımcı : Karpuz, lif içeriği sayesinde sindirim sistemi sağlığını destekler. Lif, bağırsak hareketlerini düzenler ve kabızlığı önler.
4. Kolesterol Düşürücü: Karpuzun kabuğa yakın olan beyaz kısmı kalp ve damar sağlığını korumada etkili bir aminoasit olan sitrülin içerir. Sitrülin, kan basıncını ve LDL kolesterolü düşürmeye katkıda bulunabilir. Dolayısıyla karpuzun kabuğuna yakın beyaz yerleri de beslenmeye dahil edilmelidir.
5. Kas ve Sinir Fonksiyonu: Potasyum içeriği sayesinde karpuz, kas ve sinir fonksiyonlarının düzenlenmesine yardımcı olur. Egzersiz sonrası kas kramplarını önlemeye yardımcı olabilir.
6. Hidrasyon ve Elektrolit Dengesi: Karpuz, sıcak yaz günlerinde vücudun elektrolit dengesini korumaya yardımcı olan doğal bir hidrasyon kaynağıdır. 

Diyabet hastalarının, şeker oranı yüksek bir meyve olan karpuzu tüketirken kontrollü tüketmesi gerekmektedir. Yüksek potasyum ve su içeriğinden dolayı böbrek hastaları da hekimlerine danışmalıdır… Gebelik diyabeti olan kadınlar ise şeker oranı ve glisemik indeksi yüksek olan karpuzu büyük porsiyonlar halinde tüketmekten kaçınmalıdır.

KARPUZ TÜKETİRKEN DİKKAT

Karpuzlu Sorbe Tarifi 

• 4 dilim karpuz 
• 1 limon suyu
• 1 yemek kaşığı bal
• Taze nane 

Kitle iletişim araçlarının gündem yaratma işlevini daha önceki yazılarımda da ele almıştım. Günümüzde geleneksel kitle iletişim araçlarının yanı sıra, sosyal medya da gündem yaratmada etkindir. 

Medya metinleri, ister görsel, işitsel, ister yazılı ifadelerden, sembollerden oluşsun, izleyenin, o mesajlarla karşılaşanın kullandığı dile, toplumsal veya kişisel yaşam deneyimlerine göre anlamlar yaratmakta ve belli bir tutum davranış değişikliğini ve/veya pekiştirilmesini hedeflemektedir. Yapılandırılan mesajlar, kimi zaman sistematik, kimi zamanda rastgele olarak tutum değişikliği yaratmak üzere dolaşıma sokulur. Medya, metinleri aracılığıyla izleyenin, alımlayanın bir konuda nasıl düşünmesi gerektiğinden çok hangi konu hakkında konuşması ve düşünmesi gerektiğini belirler.

Bir başka deyişle, belli bir konu hakkında, onaylama veya reddetme gibi belli bir tutum geliştirilmesi isteniyorsa, o konuda mesaj sıklığı arttırılarak o konu üzerinde düşünülmesi, o konu hakkındaki mesajlara daha açık olunması sağlanır. İktidarın veya hakim siyasal güçlerin alacağı siyasal kararlara onay yaratılmak isteniyorsa yine pek çok medya kanalından o konu hakkında yoğun mesajlar oluşturulmaya başlanır. Reklamlar da hakkında belli bir tutum yaratmak istedikleri ürünlerle ilgili önce bir duygu yaratarak ilgi çekmek, mesaj tekrarı neticisinde de satın alma davranışı yaratmak isterler. Bazı reklamlar bizi şok ederek hatta korku, dehşet gibi olumsuz duygularımızı harekete geçirerek ilgi çeker ve neticesinde reklamın asıl konusu olan ürünü tüketme isteği yaratma isteği yaratırlar. Korku ve dehşet yaratmada kullandıkları sembolik unsurların asıl ürünle ilgisi yoktur, görevleri sadece onca mesaj arasından sıyrılmak, dikkat çekmektir. 

Konu üzerine alınacak siyasal kararlara rıza yaratmak için öncelikle sokak köpekleri ile ilgili korku ve dehşet yaratacak içerikler yayılmaya başlanarak konu üzerine düşünülmesi sağlanmış, daha sonra konu ile ilgili alınacak siyasi kararlar için zemin hazırlanmıştır. Daha önce ‘sokak hayvanları’ başlığı altında anılan bu konu, daha sonra ‘başıboş sokak köpekleri’ başlığıyla tartışılır olmuştur.

‘SOKAK HAYVANLARI’NDAN ‘BAŞIBOŞ SOKAK KÖPEKLERİ’ BAŞLIĞINA…

Son zamanlarda sokak hayvanları ile ilgili medya içeriklerinin de benzer şekilde çalıştığını düşünüyorum. Konu üzerine alınacak siyasal kararlara rıza yaratmak için öncelikle sokak köpekleri ile ilgili korku ve dehşet yaratacak içerikler yayılmaya başlanarak konu üzerine düşünülmesi sağlanmış, daha sonra konu ile ilgili alınacak siyasi kararlar için zemin hazırlanmıştır. Daha önce ‘sokak hayvanları’ başlığı altında anılan bu konu, daha sonra ‘başıboş sokak köpekleri’ başlığıyla tartışılır olmuştur. Sokak köpeklerinin saldırılarına ilişkin pek çok görüntü hem anaakım medya kanalları hem de sosyal medya hesapları aracılığıyla hızla yayılmaya başladı. Konuyla ilgili olarak kendilerini hayvansever olarak tanıtan bir takım gruplarla, sokakta başıboş köpeklerin yaratacağı sorunları anlatanların karşı karşıya getirildiği yayınlar yapıldı.

Geniş bir izeyici kitlesine böyle bir sorunun tarifi yapılarak, yaşananlarla ilgili siyasi bir kararın gerekli olduğu düşüncesi benimsetildi. Yayınlanan görüntüleri izleyenler, kendi çevrelerinde yaşanan benzer olayları düşünerek bir fikir oluşturmaya başladılar. Konuyla ilgili itlaf etme gibi bir tedbire büyük çoğunluk en azından çekimser yaklaştığı halde, iktidar temsilcilerinin meclisteki sayısı düşünüldüğünde alınacak karar aksi yöndeydi. Medya mesajlarıyla sokakta yaşayan köpeklerin sayısının arttığı ve doğalarında bulundukları alanı koruma içgüdüsüyle saldırgan davranabildikleri vurgulandı. Böylece konuyla ilgili daha önce düşünmeyen vatandaşlar bile düşünüp konuyla ilgili mesajlara yönelmeye ve fikir oluşturmaya başladılar. Halihazırda sokak hayvanları ile veya hayvan hakları ile ilgili sivil toplum kuruluşlarına üye olanlar ise, son zamanlarda yapılan yayınalara ve aktarılan mesajlara görece dirençli kalacak biçimde önceden bir tutum, fikir ve deneyime sahiptiler. Konu hakkında daha önce düşünmeyenlerin kimi fiziksel açıdan zayıf çocuk ve yaşlıları düşünerek iktidarın siyasi kararını destekleyecek yönde tutum geliştirdiler.

Medya mesajlarının siyasi kararlara zemin oluşturmak, vatandaşlarda olumlu tutum ve rıza geliştirilmesi için kullanımının bir örneğini yaşadık. Buradaki en büyük başarı, siyasi kararın konusu, sokakta yaşayan hayvanların, ‘sokak hayvanları’ başlığı ile değil ‘başıboş sokak köpekleri’ başlığı ile anılması sağlanarak, yasa kabul edilmeden önce, daha ifade aracı dilde bir önkabulün yerleştirilmesi olmuştur.

“Güçlü olmalıyız”dan kasıt, Türkiye’nin güçlü olmasını mı yoksa teşkilat toplantısına ev sahipliği yapan AKP’yi mi yoksa her ikisini de mi kast ediyor bilmiyoruz. Ama konuşmanın o bölümünden şunu anlıyoruz; “güçlü değiliz”. Çünkü, güçlü olsaydı bahsedilen adımları (İsrail’e girme) atılırdı.

GÜÇLÜ DEĞİLİZİN İTİRAFI

Erdoğan eğer içerde kendi partisini, dışarda Türkiye’yi güçlü bir ülke yapacaksa bunun yolu, içerde toplumsal barışı sağlamaktan geçer. Yani toplumun en az yüzde 50’si ile samimi bir barış yapması zorunludur. Bunun yolu da hukuk, demokrasi ve özgürlükten geçer.

İÇ BARIŞ SAĞLANMADAN GÜÇLÜ DEVLET OLUNMAZ

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin basın toplantısına “sözde” dersem, medyamızdaki genel alışkanlığın tersine bu sözcüğü yerli yerinde kullanmış olurum.

“Sözde” diyorum, çünkü salondaki koltukların ilk dört sırasını MHP yöneticileri kaplamıştı. Gazeteciler, partililerin arkasında son sıralarda oturuyordu; kameralar da en arkadaydı. Bahçeli, konuşması boyunca partililere hitap etti aslında.

Açıklamasını tamamladıktan sonra Bahçeli, “Sorusu olan arkadaşımız var mı efendim” deyince uzun süre gazetecilerden ses çıkmadı. Sonra usulen ABD seçimleri ve sokak köpekleri hakkında “…nasıl değerlendiriyorsunuz, teşekkür ederim” ile noktalanan iki soru yöneltildi.

Onları yanıtladıktan sonra Bahçeli bir kez daha “Başka var mı efendim?” diyerek soru bekledi. Ama salondaki gazetecilerden ses çıkmayınca kendisi “MHP’nin Sinan Ateş davasının görüldüğü mahkemeye verdiği 154 kişilik liste”ye değindi.

Düşünün, MHP’nin şikayet edip hedef aldığı 154 kişilik listede 63 de gazeteci var ve salondaki gazeteciler cesaret edip de böyle bir listenin amacını, yaratacağı sonuçları soramıyorlar. Üstelik Sinan Ateş’in eşi Ayşe Ateş, daha bir hafta önce Sinan Ateş’in Ülkü Ocakları Genel Başkanı iken Genel Merkez’in talimatıyla gazetecileri dövdürdüğünü ifşa etmişti.

Salondaki gazeteciler, MHP ve Ülkü Ocakları’nın Sinan Ateş cinayeti ile ilişkisi hakkındaki iddiaları gündeme getiremedikleri gibi, Bahçeli’nin sağlık durumunu bile soramadılar. Oysa Bahçeli, en son 25 Haziran’daki grup toplantısında konuşmasını oturarak yapabilmiş, partililerin yardımıyla ayağa kalkabilmişti. Üç haftadır grup toplantısı düzenlenmiyordu! Dört hafta sonra grup toplantısı niyetine “basın toplantısı” yapıyordu, yine oturarak…

Soru soranları baskı altına alan bir partinin düzenlediği ve yine de soru sormaya cesaret edebilecek gazetecilerin alınmadığı bir toplantı, “sözde basın toplantısı” diye anılmayı hak eder.

Kavga değil saldırıydı

Akşam, AHaber, CNNTürk, Hürriyet, Ekonomim, Sözcü, Milliyet, NTV, Gerçek Gündem, TGRT, Sputnik, Yirmidört TV, “Meclis’te tekmeli yumruklu kavga”, “Meclis’te yine yumruklar konuştu” ve “Meclis’te yine kavga” başlıklarıyla duyurdu olayı. Sabah “TBMM’de yine DEM provokasyonu”, Yeni Şafak ise “DEM Meclis’i gerdi” diye yayımladı.

Oysa bu haberlerde AKP milletvekilleri Adil Karaismailoğlu ve Halil Eldemir’in, DEM Milletvekili Ali Bozan’a tokat, yumruk ve tekme attıkları fotoğraf ve görüntüler vardı. Bozan’ın kürsüdeki sözlerine sinirlenen AKP milletvekilleri ona saldırmıştı; Bozan karşılık vermemişti.

Demek ki, bir kavga değil saldırı söz konusu. Çıplak gözle görülen tekme tokat saldırıyı “kavga” diye vererek AKP’li isimlerin şiddetinin üzerini örtmek gazeteciliğe yakışmıyor. DEM’e ilişkin yargılar ya da AKP’ye duyulan sevgi, gerçeği çarpıtmaya yol açmamalıydı.

Nitekim birçok gazete ve sitede de olay, “Meclis’te ‘Hırsızsınız’ kavgası: AKP’liler DEM milletvekiline saldırdı”, “Eski bakandan vekile yumruk”, “Karaismailoğlu, ‘Hırsız’ diyen Bozan’a tokat attı”, “Eski bakan DEM’li vekile yumruk attı”, “Karaismailoğlu DEM’li Bozan’ı tokatladı” başlıklarıyla haberleştirildi. Doğrusu da buydu…

MHP’nin yayın organı Türkgün ise “Ellerine sağlık” diyerek, Karaismailoğlu’na övgüler düzdü. Cumhurbaşkanı Başdanışmanlarından Oktay Saral, AKP ve MHP milletvekilleri ile iktidar yanlısı bazı gazeteciler de Karaismailoğlu’nu tebrik yarışına girdiler.

Şiddetin, hem de bir milletvekiline yönelik şiddetin bu denli açıkça desteklenmesi gazetecilik ve demokrasi açısından kaygı verici.

“Kendi lansmanını kendin düzenle”

Otomobil firmalarının “medya tanıtım” organizasyonlarında yeni çığır açıldı! Renault, yeni Duster modelinin tanıtımı için otomotiv yazarları, her zaman olduğu gibi başka bir kente ya da bir ülkeye davet etmedi; farklı bir davette bulundu:

“Biz aracı istediğiniz yere bırakalım. Siz kendi lansmanınızı düzenleyin. İstediğiniz rotada, istediğiniz kişilerle dolaşın, masraflarını da biz karşılayalım. Aracı istediğiniz yere bırakın.”

Bu davet 20-30 gazeteci ve sosyal medya fenomenine gitmiş; bazıları gerçekten arabayı dağ bayır test ederken, bazıları da ailesiyle birlikte gezmeyi, tatili bedavaya getirmeyi seçmiş. Bir aracı test etmenin amacı, eksi ve artılarını belirlemek ve nesnel bir dille aktarmak olsa gerek.

“Kendi lansmanını kendin düzenle” organizasyonunda ise öyle olmuyor; şirket yöneticisi ve uzmanlarla konuşup, soru sorma olanağı kalkıyor; gazeteciler tanıtım faaliyetinin bir parçası olmayı gönüllü olarak kabul etmiş oluyorlar. Arabayla gezerken bir yandan da sosyal medyadaki paylaşımlar ve programlarla araca övgüler düzerek tanıtımda bulunuyorlar.

Sosyal medyayı tarayınca 3 bin metrelik yaylalara çıkıp aracı deneyimleyen otomotiv yazarını da gördüm; eşi ve kızıyla birlikte dolaşıp, “…aile boyu macera” etiketiyle paylaşım yapanı da. Otomobil testi, şirketin, gazeteci ve ailesine “ödülü” oluyor; ilişki gazetecilik dışına taşıyor.

Ekran gücü neden yetmiyor?

RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin, NOW TV ana haber sunucusu Gülbin Tosun’un Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı etiketlediği paylaşımına “Haddini bil” diye tepki göstermiş.

Şahin’in sosyal medyadan bu tepkide bulunması açıkça yetki aşımı. Zira televizyon sunucularının, sosyal medya paylaşımları RTÜK’ün görev alanında değil. RTÜK, televizyon yayımlarını denetlemekle yükümlü bir kuruluş, sosyal medyaya ve oradaki paylaşımlara karışamaz.

Gülbin Tosun da sokak köpekleriyle ilgili yasa önerisi hakkındaki “Öldürtmeyeceğiz! Biliyorsunuz değil mi? Dünya tarihinde görülmemiş ayaklanmaya sebep olmayın @RT Erdoğan” paylaşımıyla gazetecilik sınırlarını zorlamış.  Bir tehdit olmasa da paylaşımda kendisinin de içinde olacağı bir “ayaklanma”dan söz ederek aktivistlik çizgisine kaymış.

Halbuki Gülbin Tosun, o yasa önerisini eleştiren haberler sunabiliyor; görüşünü izleyiciye aktarabiliyor. Ekrandan tavır almakla yetinmeyip sosyal medyada aktivist gibi davranmak haberciliğin gücünü hafife almaktır. Bu örnekte olduğu gibi haberci kimliğine de zarar verir.

Dostluk konserinden düşmanlık ürettiler

Yunan sanatçı Despina Vandi’nin, sahnedeki Türk bayrağı ve Atatürk portresi nedeniyle konsere çıkmadığı duyulur duyulmaz başlıkların ölçüsü kaçtı: “Yunan kaşınma sabrımızı taşırma” (Sözcü), “Küstah Yunan” (Akşam/Sözcü), “Yunan’ın bitmeyen kini” (Korkusuz)

En önemlisi, krizin öğrenilmesinden itibaren gazetecilik refleksinin gösterilememesiydi. Vandi’nin, sahnedeki Türk bayrağı ve Atatürk portresinin indirilmesini ya da dengelemek için Yunan bayrağının da asılmasını istediği fakat bayrağın bulunup asılamadığı yazıldı. Ama krizin nasıl çıktığı, o akşam Çeşme’de yaşananlar tarafların ağzından aktarılamadı.

Türk Eğitim Vakfı yetkilileri hâlâ konuşturulamamış olsa da Despina Vandi, Yunanistan’da Star televizyonu ana haber bültenine ve gazeteci Anna Stamatiadou'ya açıklama yaptı. Meğer asıl Atatürk portresine karşı çıkmış. “Atatürk portresinin etkinliğin başka bir yerine taşınmasını ve Türk bayrağının yanına Yunan bayrağı konulmasını” istemiş. TEV de bu isteği reddetmiş.

Anlaşılan, Yunan bayrağı asılarak çözülebilecek bir mesele değilmiş o akşam yaşanan.

Maalesef taraflar “dostluk konseri”ni en baştan düzgün organize edememiş.

Ne yazık ki, milliyetçi damarları her an kabarmaya hazır durumda bekleyen yaygın medyamız da Yunan sanatçının davranışı üzerinden düşmanlık üretmekten geri durmadı. Genellemeci ve nefret söylemi üreten başlıklarla dostluğa ve barışa zarar verdiler.

Tek cümleyle:

·       İHA, AHaber, Posta, Türkiye, TRT Haber ve Akşam’daki “Turiste 1200 TL’lik nar suyu şoku” haberinde nar suyunun fiyatının eksik olduğunu yazmıştım ama öbürlerinden farklı olarak İHA haberinde iki bardak nar suyunun 200 TL olduğu belirtilmiş, gözden kaçırmışım.

·       Gazeteci Bahar Feyzan, bir güzellik şirketinin yüze ve boyuna uyguladığı cilt bakım işlemini kendi yüzüne yaptırdığı sırada çekilen görüntüleri Instagram’dan reklam olarak yayımladı.

·       Hürriyet, “Tatiana’nın hatası sonu olmuş” ve Sözcü “Rus fenomenden ölümcül hata” derken, Sabah ise tam tersine, “Tatiana’ya çarpan tam kusurlu çıktı” diyerek, tutanaklara göre Tatiana değil arkadaşı Onur Obuk’un hatalı olduğunu yazdı.

·       DHA, yasalarda “dini nikâh” kavramı olmamasına rağmen “Dini nikâhla yaşadığı kadını sokak ortasında öldürdü” diye haber yaptı.

·       Yeni Şafak, “Çukurova Havalimanı 10 Ağustos’ta açılıyor” haberinde, bu havalimanının açılmasıyla birlikte Şakirpaşa Havalimanının kapatılıp kapatılmayacağı bilgisini vermedi.

·       Kanal D, “Oklu saldırgan” haberinde adamın evden çıkıp camiye yürüme görüntüsünü altı kez tekrarladı; Show TV de kadın hırsızın emekleyerek çekmeceye gidişini dört kez yineledi.

·       DHA ve Sözcü, Çatalca kıyılarında bulunan insansız deniz aracında patlayıcı madde olmadığını yazarken, İHA, Sputnik ve Yeni Şafak, aracın bomba yüklü olduğunu öne sürdü.

·       Akşam, “Doğanın içinde huzuru yaşayın” başlığıyla Akçakoca’daki bir otelin reklamını haber görünümü şeklinde ve “Bu bir reklamdır” uyarısı koymadan yayımladı.

·       Hürriyet’in “Gündüz danışman gece DJ” haberinde sözü edilen “ABD’de bu yılın en başarılı 25 Türk mezunu” listesini StudyinAmerica.com’un hazırladığı bilgisi eksikti.

·       Yeni Akit, “Köpek lobisinin arkasında terörist ‘ALF’ örgütü var” haberiyle köpekseverlerin eylemlerini, hiçbir somut veriye dayanmadan Türkiye’de olmayan “Hayvan Kurtuluş Cephesi” adlı örgüte bağladı.

İyi de nasıl olmuş da kimseye çaktırmadan Türk askeri Ermenistan’la savaşa girmiş? Sahi o askerler Türk askeri miydi yoksa paralı ÖSO militanları mıydı? Bilen var mı? Var anlaşılan ama o bilenler arasında biz yokuz! Libya’ya askeri mühimmat ve techizat ve de SİHA vs gibi silah desteği verdiğimizi duymuştuk. Ama Libya’da savaştığımızı duymamıştık. Acaba orada da bizim adımıza savaşanlar ÖSO militanları mıydı?

BİZİM ADIMIZA SAVAŞANLAR ÖSO MİLİTANLARI MIYDI?

Erdoğan, bütün temsil ettiği değerlere ve o değerleri benimseyen kitlelere rağmen siyasetin dışına doğru yol alıyor.

ERDOĞAN SİYASETİN DIŞINA DOĞRU YOL ALIYOR

Türkiye’de vergiden “kaçınmanın” artık olağan bir pratik olduğu üst düzey bürokrasinin de defaatle kabul ettiği bir gerçek. Küçük esnaftan uluslararası şirketlere kadar bu pratik büyüyerek sürdürülüyor. Vergiden “kaçınamayan” önemli gruplar ise, maaşlı çalışanlar, emekliler, öğrenciler; yani ticari faaliyette bulunmayan tüm vatandaşlar.

VERGİDEN ‘KAÇINAMAYANLAR’: MAAŞLI ÇALIŞANLAR, EMEKLİLER…

İmalat, sanayi, tarım, tüketim azalıyor ama yatıp kalkıp MB’nın artan rezervlerini konuşuyor, sevinç gözyaşları ile birbirimize sarılıyoruz. Cumhurbaşkanımız, geleceğimizin kurtulduğunu söylüyor. Daha önce kaç defa söyledi bunları, hatırlamıyorum bile. Ama inananlar yine var, yine coşku ile alkışlıyorlar. Çok değil, iki yıl önce KKM içinde benzer sözler, benzer alkışlarla çınlıyordu ülke.

İKİ YIL ÖNCE KKM İÇİN DE BENZER ŞEYLER SÖYLENDİ

Teknoloji şirketlerinin zayıf gelen karlılıkları S&P’nin gevşemenin sebebi oldu. “Düzeltmesi 5300 puana kadar sürebilir” demiştik, 5391 puana kadar gevşedi. D&J, DAX ve Londra, belirli bir bantta tutunmaya devam ediyor. Bist100’de, beşinci dalganın bitmesine çok az bir süre kaldı. Her yukarı gidişe satışla karşılık vermek daha sağlıklı duruyor. Benim hisse senedim portföyüm olsaydı bu hafta kar realizasyonu yapardım doğrusu.

BİST 100’DE BEŞİNCİ DALGANIN BİTMESİNE ÇOK AZ KALDI

Çin’de “çağdaş sanat” tabirinin ortaya çıkması birebir siyaset ile ilgilidir. Mao Zedong’un iktidarda olduğu 1949-1976 yılları arasındaki dönemde Çin sanatında modern sanat anlayışı hüküm sürerken, Kültür Devrimi’nin sona ermesi ile 1980’li yıllarda Çinli sanatçıların Batı’daki çağdaş sanat ortamından etkilenmeye başladıkları görülür. Bu dönemde üretilen sanata Türkçe’ye “modern sanat” olarak çevrilebilecek olan ‘xiandai yishu’ tabiri uygun görülmekteydi. 1990’larla birlikte Çin Komünist Partisi’nin sanat ortamına aşırı sansürcü, baskıcı yaklaşımı sanatçılar arasında tepki yarattı. Uluslararası sanat ortamını da takip etmeye çalışan Çinli sanatçılar bir önceki dönem ile olan ayrımı ortaya koymak için 1990’lı yıllarda yaptıkları sanata, Türkçe’ye günümüzün sanatı veya güncel sanat olarak çevrilebilecek olan ‘dangdai yishu’ tabirini uygun görmeye başladılar 7 Eylül 2012 tarihinde Londra’daki Hayward Gallery’de ‘Art of Change: New Directions From China’ isimli bir sergi açıldı. Sekiz sanatçı ve sanatçı grubunun yer aldığı sergi İngiliz basınında genellikle olumlu eleştiriler alırken Ai Weiwei The Guardian için kaleme aldığı, 10 Eylül 2012 tarihinde yayınlanan yazısında sergiyi yerden yere vurdu. Son yıllarda Çin güncel sanatı olarak Batı’ya sunulanın aslında Çin’deki güncellikle uzaktan yakından alakası olmadığını belirten Weiwei sergideki işlerin Çin’in hiçbir meselesine değinmediğine dikkat çekti. Çinli sanatçının değindiği bu konu o yıllarda gerek akademik yayınlarda gerekse ciddi sanat dergilerinde güncelliğin ne olduğuna dair yapılan tartışmaların somut bir örneğiydi.

Yeni lider Deng Xiaoping yönetimindeki Komünist Parti ifade özgürlüğünü genişleten bir politika izlemeye başladı. Bunun sonucu olarak 1979 tarihinde bugünkü ismi Çin Ulusal Sanat Müzesi olan Pekin Sanat Galerisi’nin bahçesinde yirmi üç sanat öğrencisi ve hocasının katıldığı ‘Yıldızlar Sanat Sergisi’ düzenlendi. Devletin ideolojisini reddeden ve yeni bir Çin’i kurmak istediklerini beyan eden sanatçıların işlerinin yer aldığı sergi 27 Eylül’de açıldı ve iki gün sonra polisin yaptığı bir baskınla kapatıldı.

DEVLETİN İDEOLOJİSİNİ REDDEDEN YILDIZLAR SANAT SERGİSİ

Mao Zedung’un 1976 yılında ölmesiyle sona eren Kültür Devrimi’nin ardından Çin’de kültür alanında nispeten daha serbest bir döneme girildi. Yeni lider Deng Xiaoping yönetimindeki Komünist Parti ifade özgürlüğünü genişleten bir politika izlemeye başladı. Bunun sonucu olarak 1979 tarihinde bugünkü ismi Çin Ulusal Sanat Müzesi olan Pekin Sanat Galerisi’nin bahçesinde yirmi üç sanat öğrencisi ve hocasının katıldığı ‘Yıldızlar Sanat Sergisi’ düzenlendi. Devletin ideolojisini reddeden ve yeni bir Çin’i kurmak istediklerini beyan eden sanatçıların işlerinin yer aldığı sergi 27 Eylül’de açıldı ve iki gün sonra polisin yaptığı bir baskınla kapatıldı. Çin Halk Cumhuriyeti’nin otuzuncu kuruluş yıldönümü olan 1 Ekim 1979’da sanatçılar bir protesto gösterisi düzenledi fakat sergi bir daha açılamadı. Sergide yer alan sanatçılardan on ikisi ertesi yıl ‘Yıldızlar Ressam Topluluğu’nu kurdular. İfade özgürlüğünü çok serbest bıraktığını, bunun sonucunda Batı etkisinin Çin halkını yozlaştırdığını düşünen Çin Komünist Partisi’nin 1982 yılında Manevi Kirlenmeye Karşı Kampanya’yı başlatmasıyla topluluğun dokuz üyesi ülkesini terk etti. 1984 yılında kampanya sona erdi ve Çin yeniden Batı’ya açılmaya başladı. 1985 yılında Pekin’de gerçekleşen Robert Rauschenberg sergisi bu açılmanın bir sonucuydu. Dada ve Zen etkili sanat grupları, soyut çalışan ressamlar hatta performans sanatçıları Çin’de, özellikle Pekin’de faaliyet göstermeye başladılar. Kısa sürede oluşan dinamik sanat ortamı 1989 yılındaki ‘China/Avant-Garde’ sergisi ile neticelendi. Gao Minglu, içinde Hou Hanru, Li Xianting gibi küratörlerin yer aldığı bir ekiple beraber üç yıllık bir çalışmanın sonucu olarak Pekin Sanat Galerisi’nde 150 sanatçının katıldığı bir sergi düzenlediler. Gao Minglu serginin kataloğunda Kültür Devrimi sonrasında yeşeren yeni Çin sanatını içeren serginin en önemli amaçlarından birisinin kapılarını dünyaya açmakta olan bir ülkenin halkında hüküm süren dogmalara karşı çıkmak olduğuna dair bir yazı kaleme aldı. Serginin açılmasıyla birlikte hükümet sponsor olan firmalara yüksek cezalar kesmeye başladı. Çeşitli bahanelerle sergi iki kere kapatıldı. Sonuçta sergi yalnızca sekiz gün halka açık kalabildi. Dört ay sonra patlak veren Tiananmen Direnişi ile birlikte ifade özgürlüğünün iyice kısıtlandığı, sanatçıların baskı altına alındığı bir döneme girildi.

1996 yılında ilk Shanghai Bienali düzenlendi. Çin Komünist Partisi’nin gayesi yalnızca Çinli sanatçıları tanıtmak değil Çin’i uluslararası sanat ortamında kabul edilen bir ülke haline getirmekti. Bunun sonucunda 2000 yılında gerçekleşen Hou Hanru’nun şef küratörlüğündeki üçüncü bienal ilk kez yabancı sanatçıları da kapsadı. Ai Weiwei bienale tepki olarak Shanghai’daki bir galeride ‘Fuck Off!’ isimli bir sergi açtı. Sergi sanatçının Beyaz Saray’a, Tiananmen Meydanı’na karşı orta parmağını gösterdiği ‘Perspective’ dizisinden fotoğrafları içeriyordu.

‘FUCK OFF!’

1990’lar Çin Komünist Partisi’nin sanatı yumuşak güç olarak kullanmaya başladığı yıllardır. Siyaset biliminde yumuşak güç (soft power) kavramı ekonomik, siyasi ve askeri müdahaleler dışında ancak karşı tarafın rızasıyla işlev kazanacak olan bir siyaset aracını tanımlar. Kültür alanı yumuşak güç siyasetinin en çok başvurduğu araçlardan biridir. 1996 yılında ilk Shanghai Bienali düzenlendi. Çin Komünist Partisi’nin gayesi yalnızca Çinli sanatçıları tanıtmak değil Çin’i uluslararası sanat ortamında kabul edilen bir ülke haline getirmekti. Bunun sonucunda 2000 yılında gerçekleşen Hou Hanru’nun şef küratörlüğündeki üçüncü bienal ilk kez yabancı sanatçıları da kapsadı. Birçok iş bienal kataloğunda yer almasına karşın sergilenmedi. Ai Weiwei bienale tepki olarak Shanghai’daki bir galeride ‘Fuck Off!’ isimli bir sergi açtı. Sergi sanatçının Beyaz Saray’a, Tiananmen Meydanı’na karşı orta parmağını gösterdiği ‘Perspective’ dizisinden fotoğrafları içeriyordu. Çin Komünist Partisi’nin Şangay Bienali dışında en önemli hamlesi sanat piyasasına girerek Çin çağdaş sanatının fiyatını yükseltmek oldu. 1992 yılında Çin Ordusu tarafından çeşitli sektörlerde faaliyet göstermesi için kurulmuş olan Poly Şirketi 1999 yılında hükümete devredildi ve 2000 yılında Poly Culture Group Company ismiyle evrensel ölçekte kültür ve sanat alanında girişimlerde bulunmasına karar verildi. Pekin’de faaliyet gösteren şirketin birçok tiyatrosu, sineması, müzeleri ve müzayede şirketi var. Şirket müzayede alanına 2005 yılında girdi ve Poly International Auction Company isimli bir alt şirket kuruldu. Poly’nin başını çektiği müzayede şirketlerinin olağanüstü faaliyetleriyle Çin sanat piyasasının hacmi 2011 yılında Amerikan sanat piyasasını geçerek dünyada birinci sıraya oturdu. Denetim eksikliği ile şişen fiyatların Çin sanat piyasasını bir balon haline getirdiği ise daha sonra anlaşıldı. Çin’de 2010-2013 yılları arasında yapılan müzayedelerde 1,5 milyon dolarlık satışların yarısından fazlasının parasının ödenmediği ortaya çıktı. Örneğin Poly’den sonra ikinci büyük müzayede şirketi olan China Guardian’ın bir müzayedesinde Qi Baishi’nin bir resmi Çin sanatı için bir rekor kırarak 65 milyon dolara satılmasına karşın alıcı daha sonra ödeme yapmadı. 1980’lerde Japon sanat piyasasında yaşanan yolsuzlukların aynısı günümüzde Çin’de geçerli. Çince’deki ‘yahui’ kelimesi ‘zarif rüşvet’ anlamına geliyor. Bürokratlar rüşveti nakit para değil risksiz olduğu için sanat eseri olarak kabul ediyorlar. Sanat piyasasındaki diğer bir konu da sahtecilik. Eski vazo ve antikalarda sahtecilik daha yoğun olmakla birlikte resim alanında da sıklıkla karşılaşılıyor. 1957 yılında vefat eden Qi Baishi’nin toplam onbin ile onbeş bin arasında eser ürettiği ve bunların 3000 kadarının müze koleksiyonlarında olduğu tahmin edilirken son senelerde toplam onsekiz bin farklı Qi Baishi eserinin müzayedelerde satışa çıktığı tespit edilmiş durumda. Çeşitli raporlar yirmiden fazla kentte toplam 250bin kişinin sahte sanat eseri sektöründe karın doyurduğunu iddia ediyorlar. 70’li ve 80’li yıllardaki statüko ile mücadele içinde olan, bu yüzden baskılara maruz kalan Çin çağdaş sanatı günümüzde yozlaşmış bir yapı içinde Çin Komünist Partisi’nin yumuşak güç aracı konumunda. Ai Weiwei gibi buna direnmeye çalışan sanatçıların başına neler geldiği ise malum.

Erdoğan AKP Genel Başkanı sıfatından çok Cumhur İttifakı Cumhurbaşkanı olarak sadece temsil değil siyasi gücü daha yüksek oldu. Partisinden değil MHP/devlet blokundan gelen siyasi önermeler, teklifler daha belirleyici oldu. Erdoğan’ın Özel’le yaşadığı sürecin siyaseten kesintiye uğramasının nedeni de bu. 

SELVİ VE UÇUM'UN TEMSİL ETTİKLERİ

Siyasette yeniden 31 Mart öncesine döndük. Ve bu açıdan CHP de, muhalefet de şanslıdır. Çünkü Türkiye ekonomik olarak, siyasi iklim olarak 31 Mart öncesinden daha kötü durumdadır. Ve Cumhur İttifakı sürdüğü sürece de, bu yapısal değişimleri olmasını beklemek gerçekçi değildir.

MUHALEFETİN ŞANSI

1. Yaz meyvelerine dikkat 

2. Öğünleriniz Hafiflesin

3. Susamayı Beklemeden Su İçin

Özellikle akşam yemeği sonrası gece kaçamakları yaz aylarında yapılan en büyük beslenme hatalarından biri. Geç saatlerde yüksek kalorili öğünler yerine çiğ kuruyemişler, meyve veya şekersiz içecekler tercih edin.

GECE KAÇAMAKLARI EN BÜYÜK BESLENME HATALARINDAN 

4. Gece Öğünleri Artmasın 

5. Şekerli ve Gazlı İçeceklerden Kaçının

6. Tuz tüketimini kısıtlayın 

7. Yaz Salataları

8. Sıcakları bahane edip hareketsiz kalmayın 

Yaza Özel Meyveli Buzlu Çay Tarifi 

• 1 litre su
• 1 yemek kaşığı yeşil çay
• 3-4 dilim şeftali
• 5-6 adet karanfil
• 3 dilim limon
• 2-3 dal taze nane
• 1 adet sade maden suyu

İnsanlar, henüz aldıkları bir ürünün keyfini süremeden, yenisini aramaya başlıyorlar. Tüketim çılgınlığı, sahip olduklarımızın kıymetini bilmemize engel oluyor. Tatiller bile, daha içindeyken sıkıcı hale geliyor, bir sonraki tatil için planlar yapılıyor. Televizyon dizileri, filmler ve kitaplar da bu durumdan nasibini alıyor. Bir diziyi veya kitabı sonuna kadar takip etmek, artık sabır gerektiren bir eylem olarak görülüyor. Her şey yarım bırakılabilir hale gelmiş gibi.

HER ŞEY YARIM BIRAKILABİLİR HALE GELMİŞ GİBİ

Birkaç gün önce, Barış Terkoğlu köşesinde MHP tarafından Sinan Ateş davasına dahil edilmek istenen, içinde benim adımın da geçtiği 154 kişilik bir listeyi ortaya çıkardı. Bu listenin sadece kendisi değil, aynı zamanda bizzat MHP Lideri Bahçeli’nin basın mensupları karşısında elindeki dosyayla sunuşu da oldukça düşündürücüydü. Mesela Bahçeli konuşmasında bu 154 kişiyle günü geldiğinde hesaplaşacaklarını, eyleme geçeceklerini ifade etti. Ve sonra ekledi; “hukuki yollarla.”

BAHÇELİ’NİN DOSYAYI SUNUŞU DA DÜŞÜNDÜRÜCÜYDÜ

Benim de aralarında bulunduğum diğer isimlerse, zaten hali hazırda televizyon ekranlarından, gazetelerde fikirlerini alenen ve kamuya açık şekilde paylaşan isimler. Bahçeli de takdir edecektir ki, bu isimlerin herhangi bir çekincesi olsa reyting listelerinde ilk sırayı paylaşan kanallarda fikirlerini beyan etmezler.

BU İSİMLER, ÇEKİNCELERİ OLSA FİKİRLERİNİ BEYAN ETMEZLER

Solda yeni olan ne deyince bizde de CHP (eğer sol bir parti olduğunu kabul edersek) “yeni” ne söylüyor diye sormamız gerekiyor. Doğrusu ben CHP’den de “yeni” bir şey duymuyorum.

DEM Partiye gelince, elinde çok kuvvetli argümanları olan bir programları var. Arkalarında da haklı olmaktan gelen güçleriyle Kürt halkı duruyor. Ama doğrusu oradan da “yeni” bir şey duymuyorum.

Gözüken o ki, Harris “hukukçu” geçmişi üzerine oynayan bir başkan adaylığı kampanyasına girişecek. Yanına başkan adayı olarak da, Pennslyvania Valisi Josh Shapiro’yu alıp, onun ve kendisinin “baş savcılık” geçmişlerini birleştirmesi muhtemel.

İstanbul Valiliği’nin Ağustos 2023’te dağıttığı genelgeye dair İstanbul Barosu’nun açtığı yürütmeyi durdurma davasının da farklı bir kadere tabi olacağını düşünmek naif olurdu. Hukuk sahasından bir adım ileriye gidip gerçek dünyaya baktığımızda bu süre zarfında icra edilen eylem ve işlemleri düşündüğümüzde mesele gittikçe Kafkaesk bir boyut alıyor maalesef.

MESELE GİTTİKÇE KAFKAESK BİR BOYUT ALIYOR

Başta işaret ettiğim soruya ilişkin tüm çıkış yolları, siyasetsizlik sorununu işaret ediyor. Bu tarz kolektif itirazları siyasal tartışma sahasına kanalize etme görevi kanımca mecliste vekili olan muhalefet partilerinin, ve başta Cumhuriyet Halk Partisi’nin.

SİYASAL TARTIŞMA SAHASINA KANALİZE ETME GÖREVİ BAŞTA CHP’NİN

Su kaybı yorgunluğa ve enerji düşüklüğüne neden olabilir. Yeterli su tüketimi enerjik kalmanıza yardımcı olur. Sıcak havalarda vücut terleme yoluyla daha fazla su kaybeder. Bu kaybın telafi edilmemesi dehidrasyona, yani vücudun susuz kalmasına yol açabilir.

SU TÜKETMENİN ÖNEMİ

1. Vücut Isısını Düzenler

2. Metabolizmayı Destekler

3. Enerji Seviyesini Korur

4. Dehidrasyon Riskini Azaltır

Su Tüketiminizi Arttırma Yolları

1. Suyu Görünür hale getirin

2. Suyu Lezzetlendirin

3. Günlük Hedefler Belirleyin

4. Su İçmeyi Hatırlatıcı Kullanın

5. Su İçme Rutini Oluşturun

Bir şeyden tamamen sakınıyor ya da kaçınıyor olmaksa, genellikle masum gözükse de içlerinde bazı gizli mesajlar barındırıyor olabilirler. Örneğin kişi, devamlı savunucu bir haldeyse kendisiyle ilgili şöyle inançları olabilir: Bu şeyle başa çıkamıyorum. Bu şeyle başa çıkmak için hazırlıklı değilim.

BİR ŞEYDEN KAÇINIYOR OLMAK BAZI GİZLİ MESAJLAR BARINDIRABİLİR

Kayseri’de, Suriyeli sığınmacılara saldırıldığında önce İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, ardından tüm devlet erkânı teşhisi koydu; “provokatif eylemler”.  Suriye’nin, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kontrolündeki bölgelerde Türk bayrağına, kamyonlara saldırılar olduğunda da aynı teşhis kendini gösterdi; “provokasyon”.

İktidar medyasında günlerce “provokasyon” haberleri okuduk, “hâlâ da sürüyor. Tüm bu saldırıları, “provokasyon” olarak açıklamak iktidar uydusu olmak ve kolaycılıkla yakından ilgili. Öyle ya, nerede bir olay olursa olsun “provokasyon” de geç, ne kadar kolay değil mi?

Gazeteci, sadece görünenin peşine düşen değil, görünenin ardındakini ortaya çıkarmayı hedefleyen bir mesleğin erbabıdır. Bir olay olduğunda da görünenle yetinmeyip, nedenlerini sorgulamak, araştırmak ve tüm yönleriyle aktarmakla yükümlüdür.

Kayseri’deki Suriyeli bir şahsın bir çocuğa tacizi, nasıl oldu da sığınmacılara saldırıya yol açtı? Gazeteci olarak araştırmamız, yanıtını aramamız gereken temel soru bu. Elbette kışkırtıcılar olabilir, bunları da araştırmak gerek. Ama eğer bir kentte başlayan saldırılar çam ormanındaki yangınlar gibi hızla Konya, Adana ve Gaziantep’e de sıçrıyor, Antalya’da 15 yaşındaki Suriyeli bir genç öldürülüyorsa ve benzer saldırılar daha önce Ankara Altındağ’da da olmuşsa “provokasyon” etiketi bu saldırıları anlamaya, açıklamaya yetmez.

Yeni Şafak’ın aktardığı gibi, “Suriyeliler korkudan dışarı çıkamaz” halde, hem de birçok kentte böyle. Mikrofon uzatıldığında da korkularını, endişelerini ifade ediyor bu insanlar.  Öbür yanda ise sığınmacıların korku içinde olmasını umursamayan öfkeli, tepkili, geniş bir kitle var.

Gazeteci olarak bu tepkiyi ve saldırıya dönüşmesinin nedenlerini anlamaya ve anlatmaya çalışmazsak çözüme katkımız olmaz. BirGün’de Bahar Gönül’ün söyleşisinin başlığında olduğu gibi, “Yok saymak bu sorunu çözmez”, sorunun kaynağına bakmak zorundayız. Tabii kaynağını araştırmak, “provokasyon” etiketi yapıştırıp işin içinden çıkmaktan daha zor, daha meşakkatlidir.

Suriye’deki saldırıları “provokasyon” etiketi ile anlatmak ve Kayseri’deki olayların karşıtı gibi göstermek de kolaycılık. Türk bayrağının yakılması ve kamyonların taşlanması, iki gün önce Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Suriye Devlet Başkanı Esad ile bir araya gelebileceği açıklamasıyla bağlantılı. Aralarında ÖSO’dan askerlerin olduğu eylemciler, saldırganlar, bunu söylüyorlar da zaten. Hatırlarsınız, geçen yıl da Erdoğan’ın, Esad ile görüşebileceğini açıklamasının ertesi günü El-Bab, Cerablus, İdlib ve Afrin’de protestolar olmuştu.

Bölgeyi iyi tanıyan gazeteci Hediye Levent, “Artık ‘Türkiye neden on binlerce ÖSO'cunun bütün masrafını karşılıyor, neden bu grupları hâlâ destekliyor, Suriye'nin kuzeyinde PTT'nin, millet bahçesinin ne işi var?’ gibi soruları sormak gerekiyor” diyor. Çok haklı ama iktidar medyası, soru sormak yerine “provokasyon” deyip geçiştiriyor, sorunları örtmeye çalışıyor; bir yandan da Esad’ın, Erdoğan ile görüşmeye dünden razı olduğu havasını yaymaya çalışıyor.

Böyle her vakada hemencecik “provokasyon” etiketini yapıştırmak, gazetecilerin eline diline yakışmıyor. Ülkemizin, insanımızın ve asıl olarak da gerçeğin düşmanı bir tutum bu.

“Enflasyon sepeti” ve gazetecilik

Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, TÜİK’in, tüm siyasilerin, ekonomistlerin eleştirilerine ve mahkeme kararına rağmen iki yıldır açıklamadığı “enflasyon sepeti”ndeki maddelerin fiyatlarını yazarak ekonomi ve veri gazeteciliğinin çarpıcı bir örneğini sergiledi.

Hem de bu fiyatları, öyle birinden hazır bir cetvel halinde almadı; oturdu TÜİK’in Nisan 2022’de açıkladığı son “enflasyon sepeti”ndeki maddelerin fiyatlarına, yine TÜİK’in iki yıldır açıkladığı enflasyon oranlarını uygulayarak buldu.

TÜİK Başkanı Erhan Çetinkaya da basın toplantısında Aktaş’ın açıkladığı listeyi yalanlayamadı; kimselerin güvenmediği uygulamalarını savunmaya çalıştı sadece. Aktaş’ın yazısından önce duyurulan basın toplantısına muhalif medyadan kimse çağrılmamıştı; iktidar yanlısı medyadan temsilci ve yazarlar vardı. Durum öyle olunca da eleştirel soru sorulmadı tabii.

Bir de Aktaş’ın yazısı, gazetecilerin haberleri sonuna kadar okumadıklarını bir kez daha teyit etti. Zira Aktaş’ın açıkladığı tablo bazı medya kuruluşlarında “TÜİK açıkladı” diye yazıldı, söylendi. Hatta “TÜİK’in Aktaş’a tabloyu sızdırdığını” söyleyenler bile oldu. Halbuki Aktaş, yazısında tabloyu nasıl hesapladığını açık açık anlatıyordu.

Ekonomim’in editoryal tercihi de şaşırtıcıydı. Son zamanların en çok ses getiren ekonomi haberini ilk sayfada “İşte TÜİK’in devlet sırrı gibi sakladığı madde fiyatları” diye iki satırlık bir anonsla geçiştirdiler. O gün manşette de AKP Grup Başkanvekili Mustafa Elitaş’ın gazeteye yaptığı açıklamaları vardı.

İktidar sözcüsünün sıradan mı sıradan sözleri, milyonların konuştuğu ve tebrikleri hak eden “enflasyon sepeti” haberinden daha değerli bulunmuştu!

“Etekli teröristler” yalanının ortakları

Anadolu Ajansı’nın 2016 yılında yayımlanan “Teröristler etek giyip örtünerek kaçarken yakalandı” haberi Genelkurmay Başkanlığı’ndan verilen bilgiye dayanıyordu.

Ardından birkaç gün arayla Habertürk, Sabah, Milliyet, Karar, Yeni Akit ve haber sitelerinde “Silopi’de etekli dört terörist yakalandı” ve "Etekli teröristler kıskıvrak yakalandı” haberleri yayımlandı. Hepsinde aynı bilgi ve fotoğraflar yer alıyordu ama yakalananların isimleri yoktu.

Ocak 2016’da yayımlanan haberler unutuldu gitti ama fotoğraftaki gençlerden biri olan M.S.A., hukuk mücadelesi başlattı ve “etekli terörist” haberlerinin kurmaca olduğunu kanıtladı.

Gencin başvurusunu değerlendiren Anayasa Mahkemesi, “Polisin GBT kontrolü sırasında rastladığı ve geleneksel bir yılbaşı eğlencesi nedeniyle etek giyen gençlerin fotoğraflarını çektiği, sonra da bu fotoğrafların ‘Etekli teröristler yakalandı’ haberlerinde kullanıldığını” saptadı. AYM, “uydurma” ve “açıkça yalan” olduğuna karar verdiği bu haberler nedeniyle şeref ve itibarı ihlal edilen M.S.A.’ya 150 bin lira tazminat ödenmesine hükmetti.

AYM kararı sonrasında sekiz yıl önce “etekli terörist” haberini yayımlayan TV’ler, haber siteleri ve gazetelerin hem bu gençten hem de okur ve izleyicilerinden özür dilemesi beklenir. İlkeli, gerçeğe ve insana saygı duyan gazetecilik bunu gerektirir.

Ama o haberleri yayımlayan medya kuruluşları bırakın özür dilemeyi ve haberi düzeltmeyi, AYM kararını yayımlamadılar bile… “Yalan”a bile isteye ortak olmayı tercih ettiler. Oysa amaç teröristlerle mücadeleye destek vermekse, bunun da yolu yalana değil gerçeğe sadık kalmaktır.

Daha kaç kez izletilecek o görüntü?

Suç örgütü lideri Ayhan Bora Kaplan’ın, Esenboğa Havaalanı çıkışında yakalanması görüntüleri, o gün bugündür ekranlarda. Öyle her haberde 1-2 kere de değil, haber boyunca aynı görüntü dönüp duruyor; “Yat yat yere”. Beş kere, on kere tekrar da tekrar.

Hâlâ da devam ediyor bu görüntüler ekranlarda. Ayağında elektronik kelepçe olmasına rağmen yurtdışına kaçan çetenin iki numarası Serdar Sertçelik’in açıklamaları sırasında yine Kaplan’ın o görüntüleri yayımlandı. Polis şeflerinin tutuklanmasının ardından bir daha yayına alındı o görüntüler, iddianamenin hazırlanmasından sonra bir kez daha yayımlandı.

Son olarak İsmail Saymaz’ın, “Serdar Sertçelik’in ifadesinde eski Adalet Bakanı Bekir Bozdağ’a rüşvet verdiği” iddiasını dile getirdiği, Bozdağ’ın da bu iddiayı yalanladığı haberiyle ekranlarda dönüp durdu o görüntüler. Her fırsatta da tekrarlıyorlar o görüntüyü. Muhtemelen polislerin, 18 Temmuz’daki ilk duruşması sonrasında da yayımlayacaklar.

Eminim bu ülkede televizyonların haber bültenlerini izleyen herkes onlarca kez o görüntüye maruz kalmıştır. Nedense hiçbir TV yöneticisinin aklına da bu işkenceyi durdurmak gelmiyor. Üstelik de bu görüntüler tekrarlanırken bir kenarında “Arşiv” yazmaya bile gerek duymuyorlar.

Zaten TV’lerin haber bültenlerinin görüntü yayımlama tarzında izleyiciyi bıktıran, yanıltan bir hal var. Hangi olay ya da konuşma olursa olsun aynı görüntü yayın boyunca izleyici uyarılmadan defalarca tekrarlanıyor, arşiv olduğu hiç belirtilmiyor. Çoğu zaman da sırf görüntü olsun diye ilgili ilgisiz çekimler ekranda dönüp duruyor.

En komiği de ekonomi haberlerinde para sayma makinelerinin, Merkez Bankası binasının artık ekonomiyle ilgili olduğunu düşündükleri her şeyin gösterilmesi. Bir haber televizyonunun sabah ekonomi programında Merkez Bankası’ndan söz edilirken eski başkan Hafize Gaye Erkan’ın görüntüsünün iki kez döndürülmesi de muhteşem yayıncılıktı!

Tek cümleyle:

·       Yeni Akit, “Fesat sözleşmesi bitti kadın cinayetleri azaldı” manşetinde İstanbul Sözleşmesi’nin feshedildiği 2021 ve sonrasında azaldığını yazdı ama Kadın Cinayetleri Platformu’na göre, kadın cinayetleri azalmadı; bu yılın ilk 6 ayında bile 205 kadın öldürüldü.

·       Hürriyet’in, Akkuyu Nükleer Santral proje şirketinin bir Yönetim Kurulu üyesinin Fransa’da yargılanması, bir başkasının Moskova’da tutuklanmasından ve işçilerin sorunlarından söz edilmeyen “Buraya 100 yıl kimse giremez” manşeti, tam bir halkla ilişkiler faaliyetiydi.

·       NOW TV ve Hürriyet, “Donör olamadı sağlığından oldu” haberinde hatalı olmakla suçlanan özel üniversite hastanesinin görüşünü almadıkları gibi hastanenin adını da vermediler.

·       Yerel Aydın Ses sitesi, Didim’de bir restoranın yemek davetini “..gazetecileri ağırlayarak, hazırladıkları özel ikramlarla misafirlerini memnun etti” diye fotoğraflı geniş haber yaptı.

·       Takvim’in “Dünyanın sonu geldiğinde sadece 5 ülke ayakta kalacak” haberi, bir kaynağa dayanmadığı gibi bilimsel bir açıklama da içermiyordu.

·       Sabah’ın, “Havayolu çalışanları yolcuların eşyasını çaldı” haberinde Sabiha Gökçen Havalimanında faaliyet gösteren havayolu şirketinin adı yazılmadı.

·       Akşam’ın, “Marketten krem aldı etiketleyip sattı” haberinde polisin “suç aleti” olarak sergilediği araçların yanısıra “güzellik cihazları”nın fotoğrafı da yer aldı.

·       Yeni Akit yazarı A. İhsan Karahasanoğlu, “İki insan ölmüş, şu rezil tartışmaya bakın” yazısında, İzmir’de iki kişinin elektrik çarpması sonucu ölmesinde belediye ve elektrik şirketinin sorumluluklarını dengeli bir dille sorguladı.

·       Hürriyet, “LGS tercih tüyoları” başlığı altında patronu Demirören’in lisesini tanıttı.

·       TV’ler, haber siteleri ve gazetelerde, Cumhurbaşkanlığı’nda emekli aylıklarında artışın görüşüleceği zirvenin o gün yapılacağı duyurulurken Yeni Şafak, “Emekliye zam zirvesi bu hafta: Toplantının tarihi henüz netleşmedi” diye yazdı ve haklı çıktı.

İKSV yararına düzenlenen Istanbul Calling başlıklı müzayede 14 Ekim 2022 tarihinde Londra Christie’s’de gerçekleşti. 23 eserin satışa sunulduğu müzayede toplam 1,7 milyon Sterlin gelir elde edildi. Gelirin büyük kısmı iki eserden elde edilen miktar ile oluşmuştu: Beauford Delaney’in ikisi de 1966 tarihli ‘James Baldwin Portresi’ ve ‘Gülriz Sururi Portresi’. Amerikan kültürünün sanat tarihine kazandırdığı en ilginç isimlerden biri olan ressam Beauford Delaney ile Türkiye’nin yakından tanıdığı, hayatını Amerikan toplumundaki ırkçı ve cinsiyetçi gelenek ile mücadeleye adamış olan yazar James Baldwin, 1966 yılında Gülriz Sururi ve Engin Cezzar’ın misafirperverliği ile İstanbul’da buluşurlar. Baldwin ile Delaney’in dostlukları daha eskiye dayanmaktadır. 1940 yılında henüz 16 yaşını doldurmamış olan Baldwin’in, kendisinden 23 yaş büyük olan Delaney’in New York’taki atölyesinin kapısını çalması, 38 sene sürecek olan bir dostluğun başlangıcı olur. Delaney New York’ta bulunduğu süre içinde Georgia O’Keeffee, Henry Miller gibi isimlerle arkadaş olmuş, katıldığı sergiler ile sanat çevresinde tanınmıştı. Louis Armstrong, Duke Ellington, W.E.B. Du Bois gibi isimlerin portrelerini yapan sanatçı resmettiği kent manzaraları ile de biliniyordu. Bununla birlikte Baldwin ile birbirlerini yakınlaştıran ortak noktalarına bakıldığında içinde yaşadıkları toplumun ötekileriydiler. İkisi de Afrika asıllı olarak ırkçı bir toplum içinde yaşamanın ağırlığını hissetmekte, cinsel yönelimleri yüzünden dışlanmakta, toplumsal adaletsizliğin yoksulluğunu yaşamaktaydı. Baldwin, Beauford’un tanışmalarından itibaren kendisi için bir baba figürü olduğunu söylemiştir. Beauford başta caz müzik olmak üzere Afrika kültürüne dair birikimini Baldwin’e aktarırken ilerleyen yıllar ile birlikte Baldwin de Amerikan toplumunda Afrika asıllı olmanın beraberinde getirdiği haksızlıklara karşı mücadele edilmesi gerektiğine dair farkındalığı Beauford’da yaratmıştır.

Manhattan’da Afrika asıllı Amerikalıların yoğunlukla yaşadığı Harlem mahallesi 1910’lu yılların sonlarına doğru kültür ve sanat alanında Harlem Rönesansı olarak isimlendirilen bir hareketin merkezi olur. Harlem Rönesansı, müzik, edebiyat, görsel sanatlar gibi ifade alanlarında Afrika kültürünü ön plana çıkararak farklı bir estetik yaklaşım ortaya koyar.

HARLEM RÖNESANSI

1901 yılında Tennessee'de doğan Beauford Delaney, 1929 yılında New York’a yerleşir. Kentte bir yandan Büyük Buhran’ın travmaları diğer yandan Harlem Rönesansı yaşanmaktadır. Manhattan’da Afrika asıllı Amerikalıların yoğunlukla yaşadığı Harlem mahallesi 1910’lu yılların sonlarına doğru kültür ve sanat alanında Harlem Rönesansı olarak isimlendirilen bir hareketin merkezi olur. Harlem Rönesansı, müzik, edebiyat, görsel sanatlar gibi ifade alanlarında Afrika kültürünü ön plana çıkararak farklı bir estetik yaklaşım ortaya koyar. Harlem Rönesansı ile korkmadan ve utanmadan koyu tenli öznelliklerini ifade ettiklerini düşünen Afrika asıllıların ülkenin kültür sanat ortamında daha görünür olması, beyaz ırk ile geçmişten beri süregelen sahip köle ilişkisinin dışında bir teması en azından kağıt üzerinde mümkün kılıyordu. Diğer taraftan bu döneme dair ağır eleştiriler de söz konusuydu. 1923 yılında Harlem’de açılan müzik kulübü Cotton Club, Harlem Rönesansı’nın Afrika asıllıların hayatına nasıl yansıdığına dair bir fikir verebilir. Duke Ellington, Coleman Hawkins, Sammy Davis Jr. gibi isimlerin sahne aldığı, caz müzik tarihinde önemli bir yere sahip olan Cotton Club’a yalnızca beyazlar girebiliyordu. Tamtam ritimleri eşliğinde dans ettirilen Afrika asıllılar görevleri bittikten sonra müşteriler ile temas ettirilmeden arka kapıdan çıkarılıyordu. Afrika kültürü ‘beyazlaştırılarak’ eğlenceye dönüştürülmüştü. Şüphesiz ki Cotton Club örneği üzerinden Harlem Rönesansı’nı bütünüyle reddetmek hata olacaktır. Nitekim James Baldwin, Beauford Delaney gibi isimler de bu hareket ile ilişkilendirilerek tarihte yer alıyorlar.  [caption id="attachment_119289" align="alignnone" width="1600"] 1966 Beauford Delaney, James Baldwin[/caption] 19 Mart 1935 günü basit bir hırsızlık vakası ile Harlem’de patlak veren ayaklanma Afrika asıllıların hak mücadelesinde bir dönüm noktası olur. ABD tarihinin ilk modern ayaklanması olarak nitelendirilen Harlem İsyanı sistemin işleyişindeki temel unsur olan mülkiyet ilişkilerini hedef almıştır. Bu isyan aynı zamanda Harlem Rönesansı’nın bir estetik yanılsama olduğunu, Afrika asıllıların temel meselelerinde herhangi bir değişikliğe yol açmadığını ortaya koydu. James Baldwin kazandığı bir burs ile doğduğu Harlem’i 1948 yılında terk edip Paris’e yerleşmeye karar verdi. Baldwin’in ikna etmesiyle 1953 yılında Beauford da arkadaşını izledi. Irkı ve cinsel yönelimi yüzünden ülkesinde gördüğü baskıdan nispeten kurtulan ressam için Paris’te yeni bir dönem başlamıştı. Dönemin modasına uyarak soyut resimlere ağırlık veren ressam portreler de yapmaya devam etti. Yoksulluğu sürüyor ve zihin sağlığı kendisini gittikçe daha da rahatsız ediyordu.

Engin Cezzar, Leyla Gencer tarafından tanıştırıldığı Muhsin Ertuğrul’un çağrısıyla 1959 yılında Türkiye’ye döndü ve İstanbul Şehir Tiyatroları’na katıldı. Sahnede ‘Sokak Kızı İrma’yı oynarken gördüğü Gülriz Sururi ile 1961 yılında evlenmeye karar verdiler. James Baldwin düğün davetlisi olarak İstanbul’a geldi. İstanbul’dan hayli etkilenen Baldwin, Engin Cezzar ve Gülriz Sururi’nin teklifini reddetmeyerek arada dünyanın farklı bölgelerine birçok seyahatler de gerçekleştirdiği on sene boyunca kentin bir sakini oldu. 

ENGİN CEZZAR İLE GÜLRİZ SURURİ EVLENMEYE KARAR VERİRLER

Baldwin’in çevresinde Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Max Ernst, Truman Capote gibi isimler vardı. 1953 yılında yarı otobiyografik ‘Go Tell It on the Mountain’ isimli romanını yayınladı. İkinci romanı ‘Giovanni’in Odası’nın yayın tarihi ise 1956’ydı. 1957 yılında Harper’s Bazaar için Martin Luther Jr. ile ABD’nin güneyini gezen Baldwin aynı sene New York’ta kalmaya karar verdi ve Actors Studio’da Engin Cezzar ile tanıştı. 1955’de Yale Drama School’da tiyatro eğitimi almak için ABD’ye giden Cezzar 1957’de New York’taki Actors Studio’dan davet almıştı. ‘Giovanni’nin Odası’nı sahneye uyarlanması esnasında yakın arkadaş oldular. Cezzar, Baldwin ile kurdukları ‘kardeşlik’ için şöyle der: “Jimmy itilip kakılmış, bir beyazla gerçekten dost olunabileceğine dair inancı kalmamış, karşısındakine güvensiz yaklaşan biriydi. Dostluğu tanımlayamıyordu. Bir gün içimden geldi ve şöyle dedim: “Yeni dost edinmek zor iş. Tam oldu zannedersin, olmayı verir. Sana bir teklifim var. Arkadaş nedir bilmiyor olabilirsin belki ama kardeş nedir biliyorsun. Bir sürü kardeşin var. Gel, biz de kan kardeşi olalım. Sen Afrikalısın. Ne kadar ciddi olduğumu anlayabilirsin. Kardeş olalım da bugün nasıl birlikte hareket ediyorsak, hayat boyu birbirimize destek olalım’. ‘Peki’ dedi. Kestim kollarımızı, sürttük birbirimize. Kardeş oluverdik.”

1966 Beauford Delaney, Gülriz Sururi, Engin Cezzar, Leyla Gencer tarafından tanıştırıldığı Muhsin Ertuğrul’un çağrısıyla 1959 yılında Türkiye’ye döndü ve İstanbul Şehir Tiyatroları’na katıldı. Sahnede ‘Sokak Kızı İrma’yı oynarken gördüğü Gülriz Sururi ile 1961 yılında evlenmeye karar verdiler. James Baldwin düğün davetlisi olarak İstanbul’a geldi. İstanbul’dan hayli etkilenen Baldwin, Engin Cezzar ve Gülriz Sururi’nin teklifini reddetmeyerek arada dünyanın farklı bölgelerine birçok seyahatler de gerçekleştirdiği on sene boyunca kentin bir sakini oldu. Bu süre zarfında Baldwin dünya çapında bir yazardı artık. 1962 yılında ‘The Fire Next Time’ isimli kitabı hakkında New York Times’da hakkında çıkan olumlu eleştiriyle Amerika’daki ününü daha da arttırdı. 1963 yılına gelindiğinde kitapları yüzbinlerce satıyordu.  James Baldwin’in davetini kabul ederek İstanbul’u ziyaret eden arkadaşları arasında dünyaca ünlü birçok isim vardı. Bunlardan biri de Beauford Delaney’di. 1966 yılında Baldwin, Delaney’i İstanbul’a gelmesi için ikna etti. O esnada İstanbul’da Baldwin’e asistanlık yapan David Leeming araba ile Paris’e gidip sanatçıyı İstanbul’a getirdi. Delaney şüphesiz ki en yakın dostunun rahat nefes alabildiği İstanbul’u merak ediyordu. Beauford, İstanbul’da İKSV müzayedesinde yer alan, 2018 yılında vefat eden Gülriz Sururi tarafından vakfa bağışlanmış olan iki eser dışında içinde İstanbul manzaraları da olan birçok resim yaptı. Örneğin Filiz Ofluoğlu’nun 15 Aralık 1967 tarihinde Beauford’a yazdığı bir mektupta evlerinde sanatçıya ait bir vitrayın yer aldığını anlıyoruz.

[1] Gökhan Akçura, “Işık Dolu, Geniş Ufuklu Yenilik Peşinde Bir Usta”, Tarih Dergisi, Mart 2017.

Neden mi böyle düşünüyorum?

Bu hikayenin özeti belki şu olabilir: Kürt sorunun çözmeyen bir hükümet eninde sonunda bu sorunun ağlarına takılır ve ülkeyi yönetemez. Bugün de durum budur. Suriye sorunu Türkiye açısından bir Kürt sorunudur ve bu hükümetin bugün Suriye ile görüşmek zorunda kalmış olmasının ana nedeni de bu sorundur.

KÜRT SORUNUNU ÇÖZEMEYEN BİR HÜKÜMET ÜLKEYİ YÖNETEMEZ

Ancak meseleyi olan “%50’ye karşı %50” merceğinden taşıran, bir tarafın tamamen haksız, diğer tarafın ise ahlaken üstün olduğu anlatısını körükleyen önemli bir aparata dikkat çekmeden bu okumayı anlamlı bir yere taşıyamayız. ABD anaakım medyası, maalesef bu treninin başını uzun bir süredir çekiyor.

ABD MEDYASI BU TRENİN BAŞINI ÇEKİYOR

X öncesi Twitter’ın sansür oklarından payını oldukça alan, sağ-muhafazakar görüşleriyle bilinen sosyal medya sayfası The Babylon Bee’nin kurucusu, Seth Dillon, suikast girişimi haberlerine yönelik gözüme ilk çarpan ilginç bir paylaşım yaptı. Trump’ın olaydan yalnızca yaralanarak kurtulduğu haberi gelmesiyle beraber Trump siyasetine “eleştirel” yaklaşan yorumcuların Trump’a “geçmiş olsun” dilemesinin üzerine Dillon, X üzerinden eleştirel surette “Hitler’e niye geçmiş olsun diyesiniz ki?” diye sordu.

SETH DILLON’UN X’TEKİ SUİKAST YORUMU

Erdoğan, tekrar seçilebilmek için her kozu oynayacağını bildiğimiz bir lider. Seçim aritmetiğinin erken seçim konusunda muhalefetin yanında olmadığı da aşikâr. Dolayısıyla Türkiye’nin içinde bulduğu bu kaos ortamında, CHP henüz kendisini anti-Erdoğanist cephedeki tek çare olarak konumlandıramamışken; ısrarlı bir erken seçim isteği muhalefet seçmenini bölmekten, yeni bir kaos yaratmak başka bir işe yaramayacaktır.

ERKEN SEÇİM: NE KADAR ERKEN?

CHP’nin kemik kitlesi olmayan seçmen gruplarının partinin devleti yönetebilecek donanım ve iradeye sahip olduğunu görmeleri, heyecan duymaları, bir memleket meselesi olarak iktidarın değişmesine ikna olmaları gerekir. Toplumun harekete geçme dürtüsüne alan açmak, tepki verme iştahını kabartmak muhalefetin en temel görevidir.

HAREKETE GEÇME DÜRTÜSÜNE ALAN AÇMAK

• Kilo kontrol zorluğu
• Kilo verememe ve hızlı kilo alımı
• Bulantı, kusma, şişkinlik, kramp, aşırı gaz, su tutumu, kabızlık, ishal
• Rinit, Sinüzit ve astım
• Artrit, eklem ağrıları, kas ağrıları ve güçsüzlükleri
• Baş ağrısı, uyku bozuklukları migren, konsantrasyon güçlüğü, depresyon, yorgunluk, hiperaktivite
• Akne, ürtiker, egzama, cilt kaşıntısı, sedef hastalığı ve diğer deri döküntüleri

Gıda intoleransı olan bireylerde beslenmedeki ilk hedef kişinin semptomlarını azaltmak olmalıdır. Bu sebeple olumsuz semptomlara sebep olan gıdalar beslenmeden çıkarılmalıdır. Yemek düzeni planlanmalı ve intoleransa uygun olarak şekillendirilmelidir. İntolerans olmayan gıdalarla ilgili farklı tarifler denenebilir. Alışverişi yaparken etiket okuma alışkanlığı edinilmelidir.

İLK HEDEF KİŞİNİN SEMPTOMLARINI AZALTMAK OLMALI

Darbeye kadar komanda kamplarında silah eğitim verdikleri, sistem muhalifi devrimcileri, Alevileri kırdırmak için kullandıkları faşistleri, darbe sonrasında MİT aracılığıyla ASALA’ya karşı mücadele için kullandılar. Faşist artıklarıyla kurulan bu yasadışı ilişki, bir süre sonra PKK’ye karşı mücadelede ve devletin her türlü yasadışı kirli işlerinde kullanılmaya başlandı. Beka bahanesiyle devlet içinde her dönem varlığı bilinen paramiliter sivil güçler bir süre sonra güvenlik bürokrasisinde daha bir kurumsallaştırıldı.

PARAMİLİTER GÜÇLER KURUMSALLAŞTIRILDI

Türk siyasetinin en son Bozkurt işareti vakasında gösterdiği abartılı hassasiyet, doktorların, TV programcılarının ve siyasetçilerin MHP yağ çekmeye varan Bozkurt işareti yapan paylaşımlar yapmaları ve basın açıklaması yapma sırasına giren sahiplenmeleri Türkiye’nin faşist katillerle ve cinayet şebekeleriyle yüzleşme sorununun derinliğini ve zorluğunu göstermekte. 

CİNAYET ŞEBEKELERİYLE YÜZLEŞME SORUNUNUN DERİNLİĞİ

Kuruluşundan bu yana yaklaşık 30 yıllık yayın serüveninde ifade özgürlüğünü, insan haklarını ve her görüşün seslendirilmesini düstur edinen bir kanala karşı yapılabilecek en yasakçı girişimde bulunan RTÜK, bir kez daha iktidarın sansür kırbacı görevindeki bir engizisyon kurumu olduğunu kanıtladı.

İKTİDARIN SANSÜR KIRBACI

Medyanın sihirli gücüne inanmak gerek galiba. Ülkücülerin kullandığı “Bozkurt işareti” birdenbire bu ülkede yaşayan herkesin sembolüne dönüştürüldü, öyle anlatılmaya başlandı.

Ani dönüşümün nedeni de milli futbolcu Merih Demiral’ın Avusturya maçında “Bozkurt işareti” yapması ve UEFA’nın soruşturma açıp, “sportif olmayan gösteri” yaptığı gerekçesiyle ceza vermesi.

Akşam “Bozkurt ‘Türk’tür, kesin sesinizi”, Hürriyet “(İlber Ortaylı): Bozkurt Türk milletinin sembolüdür” başlıkları atarken Ali Saydam, Hasan Öztürk, Nedim Şener, Salih Tuna, Serkan Fıçıcı, Erhan Afyoncu, Hikmet Genç ve Hilal Kaplan gibi iktidar yanlısı yazarlar ve TV kanalları da Merih Demiral’a haklılık kazandırma yarışına girdi.

Onunla da kalmadı, Uğur Dündar bile “Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün de kullandığı tarihi ve kültürel bir sembol, ırkçılıkla bir tutulamaz. O nedenle hepimiz Merih Demiral'ız” diyerek destekledi. Barış Doster de TV100’deki programda Nâzım Hikmet’in Atatürk’ü “Sarışın kurt”a benzetmesine atıfta bulunarak, “Sol liberaller herhalde Nâzım’dan daha solcu değiller. 'Ne mutlu Türküm diyene' diyorum ve Merih Demiral’ı alnından öpüyorum” sözleriyle “Bozkurt işareti”ni kutsayanlar safında yer aldı. Yılmaz Özdil’den, Fatih Çekirge, Tunca Bengin, Gürkan Hacır ve Ece Üner’e kadar birçok gazeteci de bu görüşleri destekledi.

Fakat bir karışıklık var bu anlatımlarda. Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında Türklük sembolü olarak anılan, adına destanlar yazılan “Bozkurt” ile günümüzdeki “Bozkurt işareti” aynı anlamı içermiyor. Söz konusu olan, geçmişteki “Bozkurt” değil, günümüzdeki “Bozkurt işareti” ve anlamı. Bazı Türk Cumhuriyetlerinde kullanılıyor olması da değil mesele.

Tuğrul Türkeş, babası Alparslan Türkeş’in, “Bozkurt işareti”ni 1991’de Bakü’de Ebulfeyz Elçibey'in mitinginde gördüğünü ve ondan sonra Türkiye’de kullanmaya başladıklarını anlatmıştı. Tuğrul Türkeş’in bu açıklamasının nedeni, o dönem Başbakan olan Tayyip Erdoğan’ın “(Şehit) cenaze törenlerinde kendilerine has işaretleriyle istismar ediyorlar” sözüydü. Gerçi Erdoğan da 2018’de bu işareti yaptı ama 2007’de bu işaretten hoşlanmıyor ve MHP’lilerin sembolü olarak görüyordu.

Nitekim bu işaret, birkaç gün öncesine kadar da hiçbir yerde ülkemizin ortak sembolü olarak anılmıyordu; bütün vatandaşlar olarak sabah akşam “Bozkurt işareti” yapmıyorduk. Çünkü MHP ve ülkücüleri simgeleyen, onlarla özdeşleşmiş siyasi bir sembol bu işaret. Doğal olarak, Avrupa ülkelerinde de Ülkücüler’in sembolü olarak kabul ediliyor.

Siyasi bir sembol olduğu için de “Bozkurt işareti”nin futbol sahasında kullanılması doğru değildi. Türkiye vatandaşlarının tümünü temsil eden milli takımın bir oyuncusunun, bu ülkenin insanlarının bir kısmının siyasi sembolünü sahada sergilemeye hakkı yoktu.

UEFA’nın soruşturmasını ve verdiği ağır cezayı eleştirmek için illa “Bozkurt işareti”ni “Milli sembol”müş gibi göstermek gerekmez. Eleştirebilirsiniz, çifte standart ve siyasi olduğunu söyleyebilirsiniz; haklılık payınız da olabilir. Ama gazetecilik, MHP’lilerin sembolünü Türklerin hatta Türkiye’nin sembolü haline getirme manevrasına gönüllü ortak olmamalıydı.

Kaldı ki, Türkiye Milli Takımı’ndan söz ediyoruz, başarısıyla gururlandığımız takımdan. Ortak sevincimiz, bir hareket yüzünden başlayan tartışma ve siyasi krizle gölgelenmemeliydi. UEFA’nın cezası sonrasında medya, düşmanlık ve nefret dili kullanmamalı, futbol maçını Osmanlı’nın fetih seferlerine dönüştürülmemeliydi.

Kriz sürecinde gazetecilik yanlışlarından biri de bazı meslektaşlarımızın doğruluğunu kontrol etmeden bilgi ve görseller paylaşmalarıydı. “Bozkurt” kitabını Atatürk’ün yazdığını söyleyen mi ararsınız, montaj görselle Atatürk’e “Bozkurt işareti” yaptıranlar mı, hepsi vardı…

Pilav yiyen erkekler ve kellik komedisi

“Canan Karatay pilav yiyen erkekleri uyardı”, “Canan Karatay erkeklerde kelliğe neden olan yemeği açıkladı”. Bunlar ve benzeri başlıklar Akşam, Cumhuriyet, Halktv, Odatv, Milliyet,  Sputnik Türkiye, T24, Türkiye, Yeni Akit ve daha onlarca sitede yayında.

Özgür Öğret adlı okurun paylaşımıyla dikkatimi çekti bu haberler. Hepsi birbirinin aynıydı, belli ki bir yerden aşırılmıştı ama kaynak da yoktu. Araştırınca komik bir durumla karşılaştım. Sözcüğü sözcüğüne aynı haber, geçen şubat ayında Aydınlık ve bazı sitelerde kullanılmıştı. Eylül 2023’te de ABC, Türkiye, Cumhuriyet, CNN Türk ve Posta sitelerinde yayımlanmıştı.

Fakat ilk olarak nerede yayımlandığını bulamadım. Haber sitelerinin bu haberi çok sevdiği kesin. Aksi halde bazı siteler bir yıl arayla ikinci kez kullanmazlardı böyle bir haberi.

İçeriğine gelince, elle tutulur hiçbir yanı yok, haber bile denemez. Karatay, nerede, ne zaman söylemiş; sözlerinin bilimsel dayanağı var mı sorularına yanıt vermiyor bu metinler. Zaten bilgi olmadığı için okur uzun süre kalsın diye pilav ve kel kafa fotoğraflarıyla bezenmiş. Bazılarında pirinç pilavı diyor, çoğunda ne pilavı olduğu bile belli değil…

Pilavın erkeklerde saç dökülmesine neden olduğu ise palavra. Bilim insanları, erkeklerde saç dökülmesini tek etkene bağlamıyor; kötü ve eksik beslenmeyi etkenlerden sadece biri olarak nitelendiriyor. Birincil etken olarak genetik yapıyı belirtiyor; erkeklerde kelliğin çoğunlukla aileden miras kaldığını belirtiyor; genetik dışında da hormonal dengesizlikler, vitamin ve mineral eksikliği, stres, depresyon, kozmetikler, ilaçlar, tedaviler gibi etkenler olduğundan söz ediyorlar.

Anlayacağınız, Prof. Dr. Canan Karatay’a atfen yayımlanan bu metinlerin ciddiye alınır tarafı yok. Tabii sadece pilav yer, yanlış beslenirseniz saçınız da dökülür, başka hastalıklar da olur.

Gazetecinin vicdanı

Yazar Eylem Tok ve ölümlü trafik kazasına karışan oğlu Timur C. hakkında ABD kaynaklı haberlerde tam bir curcuna yaşanıyor. Gazetecilik ilkelerine özen gösterilmediği gibi birbiriyle çelişen haberler yayımlanıyor. Yanlış çıkan haberlerin düzeltilmesine de gerek duyulmuyor.

“Yazar Eylem Tok ve oğlunu ABD’de Türk kurye yakalattı” haberi, 18 Haziran’da Aydınlık, Haber7, Halk TV, Hürriyet, Milliyet, Kanal D, Haber Global’nin de aralarında olduğu birçok yerde yayımlandı. Fakat eksiklerle dolu bir haberdi, her şeyden önce “Türk kurye”nin adı ve kimliğiyle ilgili hiçbir ayrıntı yoktu. Nitekim kazada ölen Murat Aci’nin ailesinin avukatı Hacı Orhan bu bilgiyi Odatv’de yalanladı ama kimseler düzeltmedi haberini.

Tok ve oğlunun yakalanması haberlerinin ikinci yanlışı da nerede yakalandıkları konusuydu. Bazı haberlerde bir evde yakalandıkları belirtilirken, kimi yerlerde de Timur C.’yi kaydettirmek üzere görüşmeye gittikleri bir okulda yakalandıkları bilgisi veriliyordu. Bu konudaki karmaşa, 27 Haziran’da Akşam’da yayımlanan “Eylem Tok ve oğlu böyle yakalandı” haberine değin sürdü.  Yavuz Atalay’ın, ertesi gün manşetten daha ayrıntılı yayımlanan haberinde Eylem Tok ve oğlunun yakalama anının görüntüsü de yer alıyordu. Aynı görüntüler Hürriyet’te de yayımlandı. Ama okulda yakalandıkları kesinleşmesine rağmen “Evde yakalandı” diyenler yine düzeltmedi.

Bir de o güne değin Akşam dahil birçok medya kuruluşunda Timur C’nin fotoğrafı yüzü açık olarak kullanılıyordu. Fakat ABD’den gelen yakalanma anına ilişkin fotoğraf ve görüntülerde Timur C.’nin yüzü kapatılmıştı.

Böylece ABD’de uygulanan kural, bizim medyayı da etkilemiş oldu. Halbuki 18 yaşından küçüklerin fotoğrafı ve kimliğinin yayımlanmaması bizde de hem yasal zorunluluk hem de gazetecilik ilkeleri gereği…

Ayrıca Eylem Tok ve oğlu, kamu vicdanında mahkûm olsa da gazetecilerin yargılarla hareket etmemesi, kendilerini yargıç ve savcı yerine koymamaları gerekirdi.

Üç gazetecinin şirket işbirliği

Mobil taksi uygulaması TAG’ın kurucusu Oğuz Alper Öktem, taksicilere karşı verdiği mücadelede dijital medyayı ve viral reklamları sıklıkla kullanan bir isim. Geçen hafta da trafik polislerinin TAG sürücülerinin araçlarını Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı yerine özel şirketlerin çekicilerine çektirmesine karşı video çekti.

Her ne hikmetse Öktem’in özel çekici uygulamasını eleştirdiği videoyu paylaşmasından sonra gazeteciler Özlem Gürses, Nevşin Mengü ve Cüneyt Özdemir de devreye girdi. Onlar da özel çekici kullanılmasını eleştirip, Öktem’e destek veren videolar çektiler. Her üç video da aşağı yukarı benzer içerikteydi; üçünde de Öktem’in videosu da gösteriliyor, ona övgüler düzülüyordu.

Enteresandır, gazetecilerin videolarını önce Öktem kendi hesabından paylaştı. Belli ki, Öktem organize etmiş bu videoları, gazeteciler durup dururken özel çekici sorununu fark etmemiş!

Bu paylaşımlarda “sponsorlu”, “işbirliği” ya da “reklam” gibi etiketler yok ama ticari şirket sözcülüğü yapılıyor; tanıtım katkısı veriliyor. Gazetecilik meslek ilkelerine aykırı bir davranış.

Habercilik yapılsa böyle tek taraflı, sadece Öktem’in sözlerine dayalı bir tanıtım videosu çekilmez; en azından Trafik Kanunu’na, Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne de bakılırdı.

Okur görüşleri

Diyarbakır ve Mardin arasındaki bölgedeki çıkan yangına, bilirkişi raporları ve tanık ifadelerine rağmen “anız yangını” denilmesini eleştirmiştim. İktidar medyası, DEDAŞ’ın sorumluluğundan ve elektrik direğinden düşen kıvılcımlardan söz etmiyordu. Ama yanlış anlamaya izin vermemek adına NTV’nin, onlardan farklı olarak tüm rapor ve açıklamaları aktardığını, tek yanlı davranmadığını da vurgulamalıyım.

İki de okur görüşü ileteyim. Müzisyen Şanar Yurdatapan, “Halk TV kanalında feci bir ayıp sürüyor. 10 dakikada bir hiç uyarmadan yayını cart diye keserek reklam giriyor, bitince yine cart diye kaldığı yerden devam ediyor haber” dedi.

Yüksel Kenaroğlu da Halktvcom, ABC, Yeniçağ, Yeni Akit’in “Tüm marketlerden toplatılıyor: Ünlü çay markasında zararlı madde bulundu” başlığında olayın Almanya’da olduğunun belirtilmemesinin “çirkin gazetecilik örneği” olduğu eleştirisinde bulundu.

Tek cümleyle:

·       Yeni Akit, Madımak katliamının yıldönümünde “Sivas mazlumları 31 yıldır zindanda çürüyor” sürmanşetiyle hükümlü katilleri savunmayı sürdürdü.

·       Türkgün, “Halk TV’nin avanak hafiyeliği” diye hedef gösterdiği gazetecilerden biri olan Timur Soykan’ın Sinan Ateş davasındaki çizimini izinsiz ve kaynak göstermeden kullandı.

·       Ülkü Ocakları Genel Başkan Yardımcısı Burak Kılıç, Sinan Ateş davasını titizlikle izleyen Barış Terkoğlu, Alican Uludağ, Erk Acarer, İsmail Saymaz ve Timur Soykan’ı tehdit etti.

·       Hürriyet, Milliyet ve Ekonomi’nin ardından Gazete Oksijen de Bvlgari’nin Başkanvekili ile söyleşi yaparak, Cennet Koyu’ndaki yeni oteli tanıttı ama çevreye zararından söz etmedi.

·       Tivibu’dan “(Spor) Haber programı sunucusu” Çiğdem Günal, Euro 2024 için Almanya’ya giderken üç gün boyunca “işbirliği” etiketiyle paylaşarak bir araç markasının reklamını yaptı.

·       Habertürk ve Bloomberg HT’nin ortak programında Fevzi Çakır, Hazine ve Maliye Bakanı Bakanı Şimşek’in “Türkiye’de asgari ücret düşük değil” sözüne itiraz etmedi, soru sormadı.

·       Sabah, 15 Temmuz darbe girişimini anma haberlerine 1 Temmuz’dan itibaren başladı.

·       Hürriyet, “Hastanedeki tacize 11 yıl sonra tazminat” haberinde, tazminat ödemeye mahkûm olan özel hastanenin adını gizledi.

Dilthey’in motif teorisi, aslında sembollerin neredeyse tamamının tarihsel ve bağlamla ilişkili olduğunu, anlama çabasının bu bağlamı ihmal edemeyeceğini anlatır. Bu perspektiften bakıldığında bozkurt işaretinin evrensel ve genel geçer tüm tarih boyunca bir anlamı olmayıp, yaşanan vakıayla iç içe geçmiş, bizatihi toplumsal gerçekliklerin etkisi altında baskılanmış, iç içe geçmiş bir anlamdan bahsedilebilir.

DILTHEY’İN MOTİF TEORİSİ VE SEMBOLLER

Bozkurt’un Türklerin milli sembolü olduğu meselesi oldukça su götürür. Kaldı ki bütün Türki kavimleri kuşatan ezeli ve ebedi bir Türk milleti şeklinde ifade edilebilecek bir tarihsel sürekliliğin varlığı bile tartışılırken bozkurt simgesine ilişkin böylesine kesin ifadeler kullanmanın sakıncası ortadadır.  Ayrıca farklı Türk boylarının farklı simgelere sahip olduğu unutulmamalıdır.

FARKLI TÜRK BOYLARI FARKLI SİMGELERE SAHİPTİR

Türkiye, henüz toplum olabilmiş bir toplum değildir. Onun için herkesin kendini içinde hissedebildiği bir “biz” duygusu üretebilmiş değildir. Dolayısıyla da bu “biz”i sembolize eden herhangi bir işareti de mevcut değildir.

Önce çadır kentleri hazırladık bizim Yayladağ’da, sonra isyanı başlattık. Kimler yoktu ki yanımızda. ABD, Almanya, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Katar, BAE say say bitmez. Çullandık Esad’ın üstüne.

ÇULLANDIK ESAD’IN ÜSTÜNE

Mültecileri teşvik ettik bol bol, Angelina Jolie’yi görünce saflar hemen kandılar. Neymiş Türkiye’de herkese 500 dolar maaş verilecekmiş. Yahu nerdee. Biz kendi vatandaşımıza vermiyoruz ki bu kadar, saf Suriyeli gelecek ona ev, araba, maaş verecekmişiz öyle mi? İyi mavraydı ama.

İYİ MAVRAYDI AMA

Türk solunun aşması gereken ilk duvar, solun Türkiye şartlarında iktidara gelmesinin imkansız olduğuna ilişkin temelsiz siyasi ve akademik ezberdir. Siyaseti basit bir ezber matematiğine indirgeyen ve toplumsal değişim dinamiklerini yok sayan bu yaklaşımın gerçek hayatta bir karşılığı bulunmuyor.

EZBERLERİ BOZMAK

Dünya dönüyor. İnsanlar değişiyor, toplumlar dönüşüyor. Hayata yön veren dinamikler farklılaşıyor. Tüm bunlar olurken siyaseti değişmez bir denkleme ve analize sıkıştırmanın hayatta denk düşeceği bir karşılığı bulunmuyor. 31 Mart yerel seçimi, buna ilişkin önemli bir sinyaldi. Yakın gelecek, CHP’nin Türk siyasetinde rüzgarı soldan estireceği bir dönemi açabilir.

CHP’NİN MUHTEMEL İMKANLARI

Mehmet Şimşek, yıllardır farklı (hatta yanlış) bir tedavi uygulanan kronik bir hastanın bir umut değiştirdiği yeni ancak tanıdık doktor gibi. Bu yeni doktor, her ne kadar yeni bir tedavi anlayışı, belki yeni tanılarla hastaya yaklaşıyor olsa da, bazı kalıpları aşması için çok geç olabilir. Vergiler ise, hastaya reçete edilen tedavinin külfetli kısmı.

VERGİLER, HASTAYA REÇETE EDİLEN TEDAVİNİN KÜLFETLİ KISMI

Besin gruplarının her birinden yeterli miktarda almaya özen gösterin. Meyve, sebze, tam tahıllar, protein ve sağlıklı yağları tüketmeye devam edin. En önemli adımlardan bir tanesi öğün atlamamaktır. Öğün atlamamak zamansız kan şekeri düşmelerinin önüne geçerek birden acıkmanızı ve böylelikle önünüze ilk çıkan yiyeceği yemenizi engeller. Lifli gıdalar tercih edin ve egzersiz yapmaya dikkat edin.

KİLO KORUMA KONUSUNDA DİKKAT ETMENİZ GEREKENLER

Türkiye’deki Suriyeliler konusunun ötesinde Kuzey Suriye’de kurulabilecek bir Kürt yapılanması hem içeride MHP ile kurulan ittifaka zarar verir hem de Erdoğan’ın güvenlikçi politikalarına. Dahası kurumsal ve demografik olarak Türkiye’nin yıllardır yaptığı yatırımları da bir anda yok edebilir. Ancak anlaşılan o ki an itibariyle ne Esad ne de Erdoğan kırmızı çizgilerinden sapacak gibi değiller.

NE ESAD NE DE ERDOĞAN KIRMIZI ÇİZGİLERİNDEN SAPACAK GİBİ

Bu konuda yapılan bazı araştırmalar, yetişkinlerin yarısından fazlasının geçmişlerinde en az bir olumsuz çocukluk deneyimi yaşadığını gösteriyor. Bu olayların sayısı arttıkça kalıcı olma ve kişiyi etkileme riskleri de bir o kadar artıyor. Ancak unutmamak gerekir ki, risk kaderi tanımlamaz.

RİSK KADERİ TANIMLAMAZ

• Ebeveynlerin boşanması/ayrılması
• Aile üyelerinden birinin hapse girmesi
• Alkol ya da uyuşturucu bağımlısı bir ebeveyne sahip olmak
• Mental sağlık problemleri olan bir ebeveyne sahip olmak
• Fiziksel ya da duygusal ihmale uğramak
• Fiziksel, duygusal ya da cinsel istismara maruz kalmak

• Bir amaç duygusuna sahip olmak
• Destekleyici bir sosyal çevre
• Bireysel problem çözme ve öz düzenleme becerilerini güçlendirmek 
• Ruh sağlığını destekleyen kurum ve topluluklardan destek almak 
• En az bir ebeveynle yakın bir ilişki sürdürmek 
• Klinisyen / terapist desteği almak 

Pazar günü Kayseri’de Suriyeli çocuğun, Suriyeli erkek tarafından taciz edildiği iddiası, mülteci karşıtlarının harekete geçmesinin, faşizan kalkışmanın ve linç girişimlerinin bahanesi oldu. Suriyeli mültecilerin evleri ve işyerleri yakılıp, yıkıldı. Pazartesi akşamından itibaren benzer şeyler Hatay, Adana, Bursa, Antep, İstanbul, Konya, Urfa, Antalya ve Kilis’te yaşandı. 

Kayseri İl Emniyet Müdürü, kalabalığı sakinleştirmek amacıyla istismar mağduru çocuk için “Türk değil” bilgisini paylaştı. Yani “Kendi kendilerine yapmışlar” biçiminde seslenmesi, başka bir ayrımcılığın ve hukuksuzluğun örneği oldu.  

Bu sözlerden, mağdur Türk olsa, yakıp yıkmanın anlaşılabilir bir yanı varmış anlamı çıkmakta. Bu aynı zamanda, ülkede herhangi bir failin mülteci olması durumunda, yaşanan linç girişimlerine karşı toplumsal suskunluğun nedenini açığa vuruyor.   

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ilk iki gün 476 kişinin gözaltına alındığını, bunlardan 285 kişinin göçmen kaçakçılığı, yaralama, uyuşturucu, hırsızlık, yağma, mala zarar verme, cinsel taciz, dolandırıcılık, parada sahtekârlık, tehdit ve kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçlarından sabıka kaydı olduğunun bilgisini sosyal medyada paylaştı.  

Bu veriler bana Tanıl Bora'nın "Türkiye'nin Linç Rejimi" kitabındaki “Linçin öznesi olduğu kadar, nesnesidir de güruh. Linç girişimcilerini illâ bir lümpenler topluluğu, azgın bir fanatik kitlesi, tutunacağı bir dal, bağlanacağı bir değer kalmamış kopuklardan müteşekkil bir kara kalabalık olarak tasavvur etmeyin. Elbette, böyle bir kitlenin linçe celp edilmesi bilhassa kolaydır; ‘böyleleri’ eşiği kolayca geçebilir, kırıp dökebilirler. Ama unutulmasın: Linç eylemi, ona kalkışanları, ona kapılanları güruha dönüştürür. Linçi yapan güruh olduğu kadar, güruhu yaratan da linçtir. Linç deneyimi, girişim ve ajitasyon ‘aşamasından’ itibaren, kitleyi, kalabalık içindeki insanları güruh haline getirir. Linçin insanı dehşete düşüren, düşürmesi gereken yanı budur. İnsan topluluklarının güruhlaşması…” belirlemelerini hatırlattı.  

Türkiye’nin "göçmen veya mülteci sorunu" çok boyutlu meseledir. Bugün karşı karşıya olduğumuz sorun AK Parti’nin özellikle 2011 sonrası izlediği dış politikanın, özellikle de Suriye politikasının ve bölgesel fetihçiliğin sonuçları. Ancak kökleri çok daha derin ve toplumsal boyutu çok daha geniş bir sorun. 

Türkiye’nin içine sürüklendiği ekonomik, siyasal, sosyal krizin, sorunu daha da ağırlaştırdığı bir gerçektir. Bütün bunların çok farklı boyutlarının çözümüne ilişkin çözüm arayışları sürdürülürken, sorunun göz ardı edilen veya yüzleşmekten imtina edilen en önemli boyutu ise sorunun esas kaynağını oluşturuyor. Türkiye Cumhuriyeti’nin yüzyıllık tarihinde farklı toplumsal kesimlere, dinamiklere yönelik çok sık linç girişimleri ve faşizan kalkışmalar yaşanmıştır. 

IRKÇILIK, AYRIMCILIK VE NEFRET KÜLTÜRÜ

Birçok konudan kaynaklı sorun ve toplumsal çelişkiler aynı anda harekete geçiriliyor. Göçmen/mülteci karşıtlığı çok farklı alanlardan ve dinamiklerde besleniyor. Farklı motivasyonlarla topluluklar harekete geçebiliyor veya geçirilebiliyor ama hepsi tek bir sonuç doğuruyor. 

Sorunun önemli bir boyutunu, 2013 yılında Türkiye ile AB arasında göçmenlerin Avrupa’ya gitmesini engellemek amacıyla imzalanan ‘Geri Kabul Anlaşması’nın ve cihatçı silahlı örgütlere çeşitli hesaplarla kol kanat gerilmesinin oluşturduğu doğrudur. 

Türkiye’nin içine sürüklendiği ekonomik, siyasal, sosyal krizin, sorunu daha da ağırlaştırdığı bir gerçektir. Bütün bunların çok farklı boyutlarının çözümüne ilişkin çözüm arayışları sürdürülürken, sorunun göz ardı edilen veya yüzleşmekten imtina edilen en önemli boyutu ise sorunun esas kaynağını oluşturuyor. 

Türkiye Cumhuriyeti’nin yüzyıllık tarihinde farklı toplumsal kesimlere, dinamiklere yönelik çok sık linç girişimleri ve faşizan kalkışmalar yaşanmıştır. 

Tarihimize dönüp baktığımızda 1915, 6-7 Eylül, Maraş, Çorum, Gazi, Madımak katliamları ve Kürtlere, Aleviler veya farklı biçimlerde azınlıklara yönelik sayısız linç girişimleri aynı kaynaklandı, beslendi ve cesaret aldı görülecektir. 

1990 sonrası, 2000li yıllara kadar, savaş ve çatışma nedeniyle zorla yerinden yurdundan edilen Kürtleri batıda ucuz iş gücü olmakla suçlayanlar, hedef yapanlar, bugün Suriyelileri aynı gerekçeyle suçluyorlar, hedef yapıyorlar.   

Dün sorunların başı, her türlü kötülüğün müsebbibi olarak Kürtlermiş gibi gösterenler, buna son yıllarda bir de mültecileri, Suriyelileri eklediler. Türk siyasetçileri, kanaat önderleri ve medyası öteki yaratmakta ve onları Türk milliyetçiliğin hedefi yapmakta çok marifetliler. 

Kayseri’de Suriyelilere “Türkiye Türklerindir ve ne mutlu Türküm diyene” sloganları eşliğinde saldırmaları, sorunun kaynağına işaret etmektedir. 

Bu da Türkiye’de nefret kültürünün ve yabancı korkusu/nefreti olan zenofobinin kitleselliği, kabul görürlüğünün yaygınlığı, elverişli ve kullanışlı oluşudur. Kısaca ırkçılığın ve ayrımcılığı yaygınlığı ile siyaset ve medyanın diline yerleşmiş olan nefret söylemi sorunun esasını oluşturmaktadır. 

Sorunların çözümüne hak temelli yaklaşım göstermekten uzak olanlar, sorunları araçsallaştırmakta mahir olurlar. İktidar da, muhalefet de benzer yöntemlerle sorunu ele almakta. 

Bırakalım insanı, hiçbir canlı kendi yaşam alanını gönüllü ve keyfi biçimde geride bırakarak bilinmezliğe çıkmaz, yaşamını riske atmaz. Bu, en temel prensip gözardı edildiğinde sorunların doğru çözümü veya linç kültürünü geriletmek, faşizan kalkışmaları önlemek mümkün olamaz. Düşman ve öteki yaratan her yaklaşım, siyaset ve söylem son tahlilde esas besinini özünde ırkçılıktan ve ayrımcılıktan alır.

SAVAŞLAR, ÇATIŞMALAR VE RİSKLER

Mülteci veya göçmen sorununu; savaş, çatışma veya özgür yaşam hakkının risk altına girmesi oluşturur. Bırakalım insanı, hiçbir canlı kendi yaşam alanını gönüllü ve keyfi biçimde geride bırakarak bilinmezliğe çıkmaz, yaşamını riske atmaz. Bu, en temel prensip göz ardı edildiğinde sorunların doğru çözümü veya linç kültürünü geriletmek, faşizan kalkışmaları önlemek mümkün olamaz. Düşman ve öteki yaratan her yaklaşım, siyaset ve söylem son tahlilde esas besinini özünde ırkçılıktan ve ayrımcılıktan alır. Yeryüzünde insanlara, “bu toplumda, burada size/ sizin gibilere yer yok” olarak özetlenebilecek nefret söylemli tutum ve yaklaşım, özünde ırkçılığın, ayrımcılığın hoşgörüsüzlüğün, tahammülsüzlüğün bir sonraki evresi olan toplu linç girişimlerine, faşizan kalkışmalara yol açan evrensel davranışlardır. 

Bu bakımdan nefret söylemiyle düşünce ve ifade özgürlüğü arasında hassas ve ince çizginin farkındalığı bütün toplumlar açısından hayati öneme haizdir. Kayseri’de başlayan faşizan kalkışmayı/ linç girişimini muhalefet siyasetçilerinin AK Parti’nin yanlış Suriye ve mülteci politikalarını birlikte eleştirmeleri veya karşı çıkmaları en hafif deyimle tehlikenin büyüklüğünün farkında olmamaktır. 

Tıpkı, saldırılar için “Kayseri’ye, Bursa’ya veya bize yakışmaz” demek gibi yanlış ve aynı zamanda ırkçı, ayrımcı kültürü güçlendiren, geliştiren ve can veren bir yaklaşım gibi. Gerçeklerle ve geçmişle yüzleşmekten kaçma halidir. 

Bu türden davranışların, saldırıların sıradanlaştırılması ve normalleştirilmesi ya da hafife alınması, bugünün dünyasının trendi olabilir ama insanlığın evrensel kazanımlarını ve geleceğini tehdit ettiği de açıktır.

1 Temmuz’da, “10 Ekim 2015” Ankara Garı Saldırısı’nın davasının son duruşmasında da, bir kez daha nasıl bir “anormali” yaşadığımızı hatırlamış olduk. IŞİD’ın Türkiye yapılanması, Türkiye’nin Gaziantep’i, Adıyaman’ı gibi yerlerde, budak budak gelişirken, sadece “izlendiler”. Gaziantep gibi bir yerin dönem valisi de, bugünkü İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya idi.

IŞİD’İN, TÜRKİYE YAPILANMASI GELİŞİRKEN SADECE “İZLENDİ”

Türkiye’de yerel yönetimlerin, bugün baş veren ama çoktandır “geliyorum” diyen krizle ilgili, bir seçmenlerine; yönettikleri kamuoyuna kulak vermeleri, araştırmaları, sokağa inip dinlemeleri gerek. Ne oluyor; dertleri nedir? Yoksa; ekonomik krizle beraber tahammülsüzlükler doğal olarak büyüyecek.

EKONOMİK KRİZLE BERABER TAHAMMÜLSÜZLÜKLER BÜYÜYECEK

Cahit Arf, 1959 yılında yazdığı ‘makine düşünebilir mi ve nasıl düşünebilir’ makalesi ile; matematik, bilgisayar bilimi, sanatı ve felsefeyi bir potada eritti. Kendisinin, makinelere düşünme yetisi üzerine , insan hayatını kolaylaştırıcı ama insan estetiğinin yerine geçmesi zor ama imkansız olmadığı üzerine söylemleri vardır. Makinenin düşünmesi, mantıklı bir çıkarım yapma, anlam oluşturma , anlamlar arası bağ kurma üzerinedir.

MAKİNE DÜŞÜNEBİLİR Mİ VE NASIL DÜŞÜNEBİLİR?

Çok kültürlü bir mülteci kökeni ile yapay zeka dünyasının etik ve insan odaklılığı üzerine 15 senedir çalışan, Mustafa Süleyman konuya meraklı herkesin bilmesi gereken bir isim. Mustafa Süleyman, yapay zekaya IQ tarafından değil EQ tarafında da yaklaşan bir düşünür, girişimci. 

YAPAY ZEKAYA EQ TARAFINDA YAKLAŞAN DÜŞÜNÜR: MUSTAFA SÜLEYMAN

Notlar

• Bilgisayar kelimesini ilk kullanan, Prof. Dr. Aydın Köksal’dır (1969) 
• https://www.ted.com/talks/mustafa_suleyman_what_is_an_ai_anyway/transcript?trigger=15s

Uçaktaki gazetecilere fatura çağrısı

Çakarlı gazetecileri açıklamadılar

Yine reklamlar

Beşiktaş Başkanı’nın tavrı

  Tek cümleyle:

• MHP’nin gazetesi Türkgün, “Halk TV’nin avanak hafiyeliği” manşetiyle gazeteciler Timur Soykan, Barış Pehlivan, Barış Terkoğlu ve Murat Ağırel’in Halk TV’deki yayınlarda belgeler ortaya koyarak Sinan Ateş cinayetini aydınlatmaya çalışmasından rahatsızlığını dışa vurdu.
• Tolga Şardan’ın T24’te yayımlanan “İçişleri Bakanlığı soruşturma başlattı: Seçim döneminde (Turgut) Altınok'a çalışan AKP seçim araçlarının benzini belediyeden alınmış” yazısı CHP Milletvekili Mustafa Adıgüzel, ANKA ve Halk TV’de kaynak gösterilmeden alıntılandı.
• Reuters ve Oxford Üniversitesi’nin, NOW Haber, Cumhuriyet ve Sözcü’nün “En güvenilir”, A Haber, ATV ve Sabah’ın da “En güvenilmez” haber kaynağı çıktığı araştırmanın haberlerinde bu araştırmanın 15 medya kuruluşunun adı verilerek yapıldığı bilgisi eksikti.
• Sözcü, Diyanet’in ABD’deki merkezini manşete çıkarırken, Yılmaz Polat’ın Tele1’de üç gün önce çıkan “Diyanet-USA’nın Washington’da milyonlarca dolarlık villaları” haberini kaynak göstermedi.
• İktidar medyasında yer alan “Otoda ithalatın payı yüzde 70’e koşuyor” haberlerinde yabancı markaların Türkiye’de ürettiği araçlar da “yerli” sayıldı.
• İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun, Türkiye Milli Futbol Takımı’nı Gürcistan ve Portekiz ile maçlarını izlemek ve çeşitli temaslarda bulunmak üzere Almanya’ya özel uçakla gitmesi muhalif medyada haber olamadı.
• Yeni Akit, Sözcü gazetesi için “Laikçi yobazlar gavurdan beter” diye nefret söylemi içeren haber yaptı.
• Akşam’ın “2 milyon emekli kayıt dışı çalışıyor” haberi yaptığı gün Posta, “4 milyon emekli çalışmaya devam ediyor” başlıklı haber yayımladı.
• Türkiye gazetesi, “Kürdistan haritasını siyonistler çizdi” manşetinde bir kişinin sözlerine dayanarak, “Şanlıurfa, Gaziantep, Osmaniye, Adana ve İskenderun-Hatay güzergâhında binlerce tapunun kayıp olduğu”nu öne sürdü.

CHP’den kopmakta olan Alevilerin CHP’den daha solda yer alan EDP’den kopup yeniden CHP’ye dönmesi soldan çekinen birilerinin işi olabilirdi. Bu anlamıyla “Kılıçdaroğlu bir proje miydi?” diye sorduğumu hatırlıyorum. Bugüne dönecek olursak doğrusu bugün böyle düşünmüyorum. Düşünmüyorum çünkü sosyal olayların dışarıdan bir proje çerçevesinde yönlendirilebileceğine tam olarak inanmıyorum.

BUGÜN BÖYLE DÜŞÜNMÜYORUM

Habitat II, Birleşmiş Milletler'in İnsan Yerleşmeleri üzerine İkinci Konferansı, Vancouver, Kanada'da 1976'da düzenlenen Habitat I'den yirmi yıl sonra 3-14 Haziran 1996 tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleştirildi. Toplumsal ve çevresel yönden sürdürülebilir olan ve herkese uygun barınma olanakları sağlayan kentlerin kurulmasına yönelik toplantıların yapılacağı Habitat Zirvesi öncesinde İstanbul’da bir ‘temizlik’ harekâtına girişildi. Temizlenmesi gerekenlerden biri de Beyoğlu’nda, travestilerin ve transseksüellerin yaşadığı Ülker Sokak’tı.  Sosyolog Pınar Selek Habitat Zirvesi’nden aylar önce Ülker Sokak’ta yaşayanlar ile görüşmeler yapmıştı. Bu görüşmelerden birinde transseksüel kadın Demet Demir sokak çocukları için bir şeyler yapmak istediklerini, bunun için para topladıklarını ama ne yapacaklarını bilmediklerini söylemişti.  Ülker Sokak’taki temizleme operasyonunun ertesi günü Pınar Selek sokağa gitti. Günlerce olayların içinde yaşadı. Ülker Sokak’ya yaşayanlar daha sonra kendisinden bir istekte bulundular: “Travesti ve transseksüeller sürekli olarak “Birileri de gerçekleri yazsa, bu sokakta dönen dolapları anlatsa” diyorlardı, ama bir gün bana, “Sen yazsana... Bizim hakkımızda ya da bu sokakta olup bitenler hakkında bir araştırma yapsana. Sosyolog değil misin?” dediklerinde kendimi ilk defa çaresiz hissettim. “Çaresiz” diyorum, çünkü içinde bulunduğum ruh halini daha iyi ifade edebilecek bir kelime yok. Araştırma bu çaresizlikle başladı.” (1) Pınar Selek’in araştırmasını Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde Meral Özbek danışmanlığında yüksek lisans tezi olarak tamamladı. Tezini henüz savunamadan, 11 Temmuz 1998'de PKK üzerine yürüttüğü araştırması nedeniyle terör suçu şüphesi ile göz altına alındı. İki gün önce, 9 Temmuz 1998 tarihinde, İstanbul Mısır Çarşısı'nda yedi kişinin öldüğü, 120 kişinin yaralandığı bir patlama meydana gelmişti. Pınar Selek bu olay ile ilişkilendirildi. İki buçuk yıl cezaevinde kaldıktan sonra patlamanın bombadan kaynaklanmadığına dair bilirkişi raporları sonucunda salıverildi. Salıverildikten sonra “Ülker Sokak: Bir Alt Kültürün Dışlanma Mekânı” başlıklı tezini Fatmagül Berktay, Ayşe Durakbaşa ve danışmanı Meral Özbek’in yer aldığı jüri karşısında başarıyla savundu. 

Selek tezinin sonuç bölümünü şöyle bitiriyor: "…Sonra caddelerin bütün çöplerini topladık, boya - kağıt - alçı - tutkal - çamur vb. aldık. Atılan her şeyi hayata döndürerek kendi yaralarımızı sarmaya, kendimizi yeniden yapılandırmaya, tamir etmeye başladık. Kısa bir süre sonra atölyemiz farklı dillerle ve renklerle konuşan resimlerle doldu. Maskeler yaptık. Bu maskeleri takıp çıkarttık. Herkes kendi yeteneğini keşfetti."

HERKES KENDİ YETENEĞİNİ KEŞFETTİ

2002’de beraat eden Pınar Selek ilerleyen yıllarda aynı olay nedeniyle defalarca yargılandı. 19 Aralık 2014'te İstanbul 15. Ağır Ceza Mahkemesi 16 yıldır devam eden davada yine beraate karar verdi. Ocak 2023'te Yargıtay Ceza Genel Kurulu beraat kararının bozulmasına hükmetti. Daha önce dört kez beraat ettiği davada yeniden yargılanan Pınar Selek’in duruşması geçtiğimiz Cuma günü, 28 Haziran’da yapıldı ve duruşma Şubat 2025 tarihine ertelendi.  Pınar Selek’in Ülker Sokak’a dair yaptığı araştırmanın en güzel sonucu Sokak Sanatçıları Atölyesi’ydi. Selek tezinin sonuç bölümünü şöyle bitiriyor: “…Sonra caddelerin bütün çöplerini topladık, boya-kağıt-alçı-tutkal-çamur vb. aldık. Atılan her şeyi hayata döndürerek kendi yaralarımızı sarmaya, kendimizi yeniden yapılandırmaya, tamir etmeye başladık. Kısa bir süre sonra atölyemiz farklı dillerle ve renklerle konuşan resimlerle doldu. Maskeler yaptık. Bu maskeleri takıp çıkarttık. Herkes kendi yeteneğini keşfetti. Bununla da kalmadık, yanımızdakinin yeteneği ile kendimizinkinin birleşmesiyle hepimizi aşan bir sinerjinin oluştuğunu, bu sinerjinin de bizi mutlu ettiğini keşfettik. Üretirken kendiliğinden sohbetler gelişti. Herkes ufak ufak kendi hayat hikayesini anlattı. Akşam televizyonda seyrettiğimiz haberleri birbirimize anlatmaya, bunları yorumlamaya başladık. Üç ay sonra, bir sergi salonunu dolduracak kadar çok ürünümüz olmuştu. Beş günlük sergimizde, gelip gidenlere ne yapmaya çalıştığımızı anlatırken, biz de üç aylık deneyimimizi yeniden anlamlandırmış olduk. Oluşturduğumuz tiyatro topluluğuyla ülkücülerin yoğun olduğu bir etkinlikte, “barış” oyunu oynamamıza, üstelik bu oyunda üç travestinin rol almasına rağmen yoğun bir destek görmemiz, başka yerde oynadığımız sokak oyunlarının büyük buluşmaların önünü açmaya başlaması bizi kendi iç ilişkilerimiz açısından da değiştirmeye başladı. Buluşma sanatla oldu. Farklı gruplar birbirlerinin dilini sanatla çözdüler. Yavaş yavaş birbirlerinizi tanıdılar, çünkü her ifade biçimiyle iletişim kurdular. Çamurların, seslerin, kağıtların ortasında kısa tarih yaşandı. Bu tarih, bize, yanlış kurulan erkek egemenlikli tarihi bozup yeniden yazma umudunu ve güveni kazandırdı."

Selek 17 Mayıs 2006 tarihinde İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesi’ne verdiği savunmada Sokak Sanatçıları Atölyesi’ni anlattı: "Çeşitli araştırmalar aracılığıyla tanıştığım ve her biri, farklı dışlama ve kapatma mekanizmasından etkilenen insanlarla birlikte, ortak bir atölye çalışmasında yer aldım: Sokak Sanatçıları Atölyesi. Toplumun çöpe attığı insanlar, çöp kutularındaki işe yarar malzemeleri toplayıp bunları, o atölyede, sanat eseri haline getiriyorlardı."

TOPLUMUN ÇÖPE ATTIĞI İNSANLAR…

Pınar Selek tekrar yargılanmalarından birinde, 17 Mayıs 2006 tarihinde İstanbul 12. Ağır Ceza Mahkemesi’ne verdiği savunmada Sokak Sanatçıları Atölyesi’ni anlattı: “Çeşitli araştırmalar aracılığıyla tanıştığım ve her biri, farklı dışlama ve kapatma mekanizmasından etkilenen insanlarla birlikte, ortak bir atölye çalışmasında yer aldım: Sokak Sanatçıları Atölyesi. Toplumun çöpe attığı insanlar, çöp kutularındaki işe yarar malzemeleri toplayıp bunları, o atölyede, sanat eseri haline getiriyorlardı. İlk başta birlikte nasıl duracaklarını, kuşatma ve dışlamayla nasıl başa çıkılacağını bilmeyen insanlar olarak, sanatla birlikte dirildik, çiçek açtık, hatta kök salmaya başladık. Maskelerin, çamurdan vazoların, alçıdan heykellerin, resimlerin üretildiği bu küçücük mekânda kurulan sokak tiyatromuz, kısa zamanda her yere çağırılır oldu. Atölyedeki eserlerimiz, sokaklarda sergilenmeye başlandı. Bir de dergi çıkarttık. Yazarları ve dağıtımcıları çok olan bu derginin adını Misafir koyduk. Herkes, “Misafirlik öldü… Televizyon, şehir hayatı misafirliği öldürdü…” diyordu. Biz de sesini duyuramayan insanların, başkalarının evlerine misafir olmasını sağladık. 3000 bastığımız dergimizi, sokaklardaki güçlü ilişkilerimiz sayesinde kısa zamanda tükettik.Atölyemiz küçücüktü ama üretkenliğiyle etkisini büyütüyordu. Günde onlarca kişinin girip çıktığı, kapısı hep açık, gece bazen evsiz kalan travestilerin ve sokak çocuklarının yattığı bu atölye, aynı zamanda bir başvuru, bir kaynaşma mekânıydı. Kim olursa olsun, dara düşen bize uğruyordu. Önceden dışlanma nedeniyle saldırganlaşan insanlar, kendilerine ve başkalarına güvenmeyi atölyemizde öğrendiler. Sanatın ve paylaşımın gücü sayesinde tineri ve fuhuşu bırakanlar oldu. Ben cezaevindeyken görüşüme gelen bir travesti şöyle demişti: “Bir düş ancak bu kadar sürer. Bizimki uzun sürdü. Hep bir şeyler olacak diyordum. Hayat bu kadar iyi gidemez, diyordum. Ama böylesini tahmin etmedim. Ben çok şey yaşadım, her şeye alıştım sanıyordum ama bu olay kadar beni etkileyen başka bir şey hatırlamıyorum. En temiz şeyimizi kirlettiler. Sanki bebeğimizi öldürdüler. Ne korkunç bir hayat! Sen iyi bir şey de yapsan, kirletiyorlar. Kaçamıyorsun, kurtulamıyorsun. Çok korktum.” Sokak Sanatçıları Atölyesi’nin en aktif çalışanları olan sokak çocukları ilk duruşmadan itibaren mahkemeye hep geldiler. Bu, onlar için hiç de kolay değildi. Sürekli kim vurduya giden çocuklar, tıpkı travestiler gibi en çok polisten kaçıyorlar. Buna rağmen, emniyetin suçladığı bir olayda benim tanığım oldular, “Pınar abla oraya tiner bile sokmazdı” dediler. Ben onlara “mahkemeye gelmesinler” diye haber yolluyordum. Çünkü bu nedenle cezalandırılacaklarından korkuyordum. Ama beni dinlemediler. Aslında sadece beni değil, atölyelerini savundular. Orada yarattığımız sevginin kirletilmemesi için ellerinden geleni yaptılar. Sevgimiz kirlenmedi ama atölyemiz dağıldı. Mısır Çarşısı komplosu en çok neye zarar verdi diye düşünüyorum. En güzel yıllarıma mı, geleceğime mi? Öncelikle bu komplo, annemin hayatına mal oldu. İkincisi Sokak Sanatçıları Atölyesini öyle bir tuz buz etti ki artık tamir edilmesi imkânsız…"

Esmeray Sokak Sanatçıları Atölyesi’ne dair şöyle diyor: "Pınar Selek ile ben 95, 96 yılları arasında tanıştım. Şaşkındım, bir arayış içindeydim. Artık bana zorla dayatılan seks işçiliğini ve bedenimi satmak istemiyordum. Böyle bir arayış içindeyken Pınar ile yolumuz bir atölyede kesişmişti. İlk gördüğüm gün Pınar’ın bilen bilir öyle bir bakışı vardır ki, o bakışlar bana değdiğinde yeniden umut, coşkuyla dolmuştum.."

ESMERAY: O BAKIŞLAR BANA DEĞDİĞİNDE COŞKUYLA DOLMUŞTUM

2013 yılında Pınar Selek’e adadığı “Bizim Atölye” isimli oyununu sahneye koyan tiyatro sanatçısı Esmeray Sokak Sanatçıları Atölyesi’ne dair şöyle diyor: “Pınar Selek ile ben 95, 96 yılları arasında tanıştım. Şaşkındım, bir arayış içindeydim. Artık bana zorla dayatılan seks işçiliğini ve bedenimi satmak istemiyordum. Böyle bir arayış içindeyken Pınar ile yolumuz bir atölyede kesişmişti. İlk gördüğüm gün Pınar’ın bilen bilir öyle bir bakışı vardır ki, o bakışlar bana değdiğinde yeniden umut, coşkuyla dolmuştum. Sabahları erkenden kalkmayı unutmuştum ben. Ama onu gördüğümün ertesi günü erkenden kalkmıştım. Apar topar atölyeye gitmiştim. O atölyede başka bir hayat vardı. Bütün sokağa attığınız herkesler oradaydı. Travestiler, eşcinseller, tinerci çocuklar, selpak satan çocuklar, sokakta topladıkları çöpü alıp gelmişlerdi ve o çöpleri tekrardan dönüştürüp adeta bizi sokağa çöpe attınız ama biz çöpleri de böyle dönüştürüp tekrar sokağa geri getiriyoruz der gibi onlara hayat veriyordu. Şimdi burada yazarsam çok uzun sürer. Günlerce gittim. Artık ben de sokakta bir şeyleri dönüştürüp, ortaya çıkardığım ürünü görüp, ondan sonra bir işe yaramanın sevincini yaşıyordum. Günler geçti. Bir de tiyatromuz olmuştu. Sokaklarda tiyatro yapıyorduk. Bu inanılmaz bir şeydi bizim için. Travestilerle, tinerci çocuklar hani size göre en iğrendiğiniz bu iki grup, bu atölyede birbirlerini ötekiliyordu. Öteki olarak bir diğer ötekini ötekiliyordu. Onun çatışmasını yaşıyorduk biz o atölyede. Sonra öyle bir gün geldi ki hepimiz birlikte ya tiyatro ya da sokakta artık maddelerden ürünler yapar olmuştuk.”(2) Hortum Süleyman’a ise ne oldu?  Ülker Sokak’ın temizlenmesinin baş aktörlerinden olan, uyguladığı işkenceler esnasında hortum kullandığı için adı ‘Hortum Süleyman’a çıkan komiser Süleyman Ulusoy ilerleyen yıllarda yargılandı. Beyoğlu Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 2000 yılının Ekim ayında hazırlanan iddianamede, Beyoğlu İlçe Emniyet Müdürlüğü bünyesinde görevli olan polis memuru Süleyman Ulusoy'un, 1996-97 yıllarında, görevli bulunduğu Beyoğlu ilçesinde, ''gözlem altına alınan travestilere kötü muamelede bulunduğu'' belirtiliyordu. İddianamedeUlusoy hakkında toplam 27 yıla kadar hapis cezası isteniyordu. Beyoğlu 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nde 17 Şubat 2003 tarihindeki duruşmada hâkim, atılı suçun, tarih ve niteliği yönünden 4758 sayılı yasa ile değişik 4616 sayılı yasa kapsamında kaldığını kaydederek, Ulusoy hakkında açılan davanın kesin hükme bağlanmasını erteledi. Süleyman Ulusoy bugün emekli olarak yaşamını sürdürüyor. (3)  

---

Dipnotlar

1. Pınar Selek, “Maskeler, Süvariler, Gacılar”, Ayizi Kitap, 2011.

2. https://www.pinarselek.com/public/page_item.aspx?id=1571

3. Süleyman Ulusoy hakkında Yıldırım Türker’in Radikal Gazetesi’nde 12 Ocak 2004 tarihinde yayınlanan yazısına bu linkten ulaşabilirsiniz: https://web.archive.org/web/20180612141348/http://www.radikal.com.tr/yazarlar/yildirim-turker/akpnin-hortumu-696720/

10 günde üç maç gerisi turistik

Gazetecilerin listesi

Roma yanlış da Düsseldorf doğru mu?

Büyükekşi’ye eleştirel yaklaşabilecekler mi?

Gezinin maliyetini sorabilecekler mi?

İmamoğlu’nun bir siyasi aktör olarak varlığı, mevcut siyasi, toplumsal ve ekonomik şartların bileşimine dayandığı için İmamoğlu’nun AKP’ye ve Erdoğan’a benzemesi, onun siyasette varlık nedenini reddetmesi anlamına gelecektir ki, böyle bir şey mümkün değil.

1. İMAMOĞLU’NU ORTAYA ÇIKARAN SİYASİ İKLİM

Arkasındaki güçlü kamuoyu desteğine, bireysel karizmasına ve politik gücüne rağmen İmamoğlu, attığı her adımda ekibiyle birlikte yol almayı ve politik planlamasını ekibiyle ilerletmesini bildi. Her ne kadar karizmatik ve güçlü bir figür olarak vitrinde İmamoğlu’nu görsek de esasen Ekrem İmamoğlu vakası özünde bir ekip çalışmasıdır ve kolektif aklın tezahürüdür.

2. İMAMOĞLU’NUN EKİP ANLAYIŞI VE PROFESYONELLİĞİ

Toplumun geri kalanından farklı olarak sosyal demokrat seçmen, ülke yönetimini tek adam rejimine dönüştürecek ve anti-demokratik uygulamalarla totaliter bir rejim oluşturma çabasına girişecek bir isme destek vermekten imtina edecektir.

3. SEÇMEN TABANI ETKİSİ

SONUÇ YERİNE…

Detoksun amaçları şöyle sıralanabilir

• Karaciğeri ve organları dinlendirir.
• Sindirim sistemi problemlerinin azalmasını sağlar.
• Kilo vermeye yardımcıdır.
• Vücuttaki gaz, şişkinlik ve ödem sorunlarını giderir.
• Daha enerjik olmanızı sağlar.
• Dışkı, idrar ve terleme yoluyla toksinleri atar. 
• Dolaşımı iyileştirir.
• Sağlıklı beslenme alışkanlıkları geliştirmeye yardımcı olur,
• Kişinin kendini daha sağlıklı hissetmesini ve hastalıklardan kurtulmasını sağlar.

Detoks, vücudun birikmiş yağları yakmasına neden olmaktadır. Ayrıca, sınırlı kalori alımıyla kilo kaybı sağlanabilir. İyi bir detoks diyeti, işlenmiş, yüksek yağlı ve şekerli gıdaların alımını sınırlandırarak ve onları daha fazla meyve ve sebze ile değiştirmekle olmaktadır.

DETOKS NASIL YAPILMALIDIR?

Detoks Etkili Besinler Nelerdir?

Detoks Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar 

• Kahve, sigara ve alkol tüketiminden kaçının.
• Fiziksel aktivite yapmayı ihmal etmeyin.
• Gün boyunca en az 2-2,5 litre su tüketmeye özen gösterin.
• İşlenmiş gıdalar, Kafeinli içecekler, Tatlılar, şekerler ve çikolatalar ve kırmızı etten uzak durun. 
• 18 yaşından küçükler, hamileler, emzirenler ve kronik rahatsızlığı olan kişiler uygulamamalıdır. 

3 GÜNLÜK KİRAZ DETOKSU TARİFİ 

1.Gün

• 2 adet haşlanmış yumurta 
• 12 adet kiraz 
• 2 tam ceviz 
• 5-6 adet çiğ badem 
• Mevsim yeşilliği, salatalık 

• 10 adet kiraz 
• 10 çiğ badem 

• 6 yemek kaşığı zeytinyağlı sebze yemeği 
• 2 yemek kaşığı yoğurt 

2. Gün

• 1 bardak süt 
• 2 yemek kaşığı yulaf 
• 10 kiraz 
• 1 tatlı kaşığı bal 
• Toz tarçın 

• 2 yemek kaşığı yoğurt 
• 10 kiraz 
• 2 ceviz 

• 100 gram ızgara tavuk göğüs 
• 1 kase yeşil salata 

3. Gün 

• 2 dilim süzme beyaz peynir 
• 10 adet kiraz 
• 10 çiğ badem 
• Bol yeşillik 

• 1 fincan kiraz sapı çayı 
• 10 kiraz 

• 200 gram ızgara balık 
• 1 kase yeşil salata

Yerlikaya’nın bipolar gafı

İspanyol gazetecinin de başı dikti

"Film gibi soygun" klişesi yetmez

Dondurma alamayan çocuk

•   Hürriyet dışındaki iktidar medyası, Sinan Ateş cinayeti soruşturmasında bilirkişi raporunu dosyaya kazandıran” Başsavcı vekili Durdu Özer’in tenzili rütbe ile bölge idare mahkemesine düz savcı olarak atanmasını haber yapmadı
•   Sabah, 3 bin liralık bayram ikramiyesi ödemelerini sanki her emekliye o kadar para veriliyormuş gibi “42 milyar lira hesaplara yatıyor” başlığıyla haber yaptı.
•   Onca okul dururken Sabah, patronunun adını taşıyan Hasan Kalyoncu Üniversitesi’ndeki mezuniyet töreninin, Hürriyet de sahibinin yaptırdığı Demirören Mesleki ve T. A, Lisesi’ndeki karne dağıtımının haberini yayımladı.
•   “MİT yerleşkesine saldırı” davasında gizlilik kararı olmamasına rağmen mahkeme başkanı, gazeteci Müyesser Yıldız’dan “sanıkların beyanlarını birebir yazmaması”nı istedi.
•   BirGün muhabiri İsmail Arı hakkında, Menzil Tarikatı’nın ticari ilişkilerini ve kamudaki örgütlenmesini anlattığı “Menzil’in Kasası” adlı kitabı nedeniyle soruşturma başlatıldı.
•   Yeni Şafak, kaynağı belirsiz “Kandil Diyarbakır’a kayyum atamış” haberine karşı DEM Partisi’nin açıklamasını yayımlamadı; yanıt hakkı da vermedi.
•   Cumhuriyet, Ahmet Mahmut Ünlü adlı kişiyi bilgi kaynağı kabul ederek “Cübbeli Ahmet’ten ‘siyasi’ kulis: ‘CHP’ye bakanlık verilebilir” başlığıyla haber yaptı.
•   Akşam ve Türkiye, “850 Km. uzaktan kuduz taşıdı” haberinde Ş. Urfa’daki köpeklerle ilgisi olmayan vahşi köpek fotoğrafını arşivden olduğunu belirtmeden kullandı.
•   Takvim, manken Deniz Akkaya’nın, devlet koruması altındaki küçük kızının fotoğrafını yüzü açık yayımlayarak mahremiyetini ihlal etti.
•   Takvim, İngiliz doktor Michael Mosley’nin Yunanistan’ın Simi adasında ölümü haberine “İnkilliz doktor” başlığını koyarak ölümle alay etti.

Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen 10 Ekim Ankara Gar Katliamı davasının, Türkiye tarihinin siyasal ve yargısal bakımdan önemli özellikleri var.  Mitingi, ev sahipliğini Türkiye’nin en yaygın ve köklü dört sivil toplum örgütü olan DİSK, KESK, TMMOB ve TTB yapmıştı. 2013- 2015 Çözüm Süreci taraflarca bitireli daha birkaç ay olduğu için “Emek, Barış ve Demokrasi” başlıklı çağrıya ülkenin dört bir yanından bütün muhalefet çevreleri destek vermek amacıyla ülkenin başkentine akın etmişlerdi. Barışta ısrar etmek için yola çıkmışlardı. Bunun ne derece kıymetli olduğu, bugün daha fazla fark edilmiş olmalı.  İnsanları harekete geçiren iki şey olmuştu. Çözüm Süreci’nde ölümlerin durmasının kıymetinin idraki ve cihatçı IŞİD’in ülkemizde ve bölge ülkelerinde her gün yaptığı katliamların dehşeti.  

Savaşa, çatışmaya ve katliamlara karşı onurlu yaşam ve barış için tarihi Ankara Garı önünde halaya, horana duranlar, kortej oluşturmaya çalışanlar peş peşe patlayan iki bombayla dört bir yana savuruldular. 

104 ölü ve 500 üzerinde yaralı. Büyük karmaşa ve panikle bütün ülke sarsıldı. Ankara hastaneleri doldu taştı, insanlar günlerce yakınlarına, yararlılara ve ölülerine ulaşmakta zorluk çekti. 30’dan fazla yaralının hala tedavisi sürüyor.  Ülkenin 81 ilinin 49’unda cenazeler kaldırıldı. Her 10 Ekim’de mezar başlarında ve farklı yerlerde anmalar yapılıyor. Katliam, Türkiye'nin siyasi, sosyal ve kültürel yapısında derin yaralar açtı. Barışa her gün biraz daha uzak düştük. Yaramız kanamaya, derinleşmeye devam ediyor. Ülkede 10 Ekim kabusu sürüyor.  

Cihatçı IŞİD örgütü saldırıyı hemen üstlendi. Katliamı yapanların Gaziantep’ten özel araçla geldikleri, keşif araştırma yaptıkları açığa çıktı 2023 Mayıs seçimlerinden sonra İçişleri Bakanı koltuğuna oturan ve her gün yeni bir çete, örgüt operasyonuyla yurttaşlara günaydın diyen Ali Yerlikaya o dönem Gaziantep valisiydi. IŞİD saldırılarının ve örgütlenmesinin en aktif ve yoğun olduğu dönemde.

Dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu “konuşursam yer yerinden oynar” diye konuştu. Partiden tasfiye edildi, Gelecek Partisi’ni kurdu ama hala suskunluğunu koruyor. Kamu görevlilerin ve yetkililerin hakikati açıklamaktan, gerçek suçlular yargılanmadan kamusal adalet ve geçmişle yüzleşme nasıl sağlanacak, ilk taşı kim atacak?  

KONUŞUN DA YER YERİNDEN OYNASIN

Dönemin AK Parti Genel Başkanı ve Başbakanı Ahmet Davutoğlu “konuşursam yer yerinden oynar” diye konuştu. Partiden tasfiye edildi, Gelecek Partisi’ni kurdu ama hala suskunluğunu koruyor. Kamu görevlilerin ve yetkililerin hakikati açıklamaktan, gerçek suçlular yargılanmadan kamusal adalet ve geçmişle yüzleşme nasıl sağlanacak, ilk taşı kim atacak?  Konuş da suç bataklığına dönüşmüş köhnemiş sistemin yapı tuğlası çöksün.   

Bunun gibi birçok tutumları nedeniyle Davutoğlu’nun AK Parti muhalifliği seçmen tarafından ciddiye alınmıyor. Davutoğlu, başbakanlık döneminin, Türkiye’nin bugünlere sürüklenmesinin kapısını aralandığı gerçeğinin idraki ile davranmıyor. Bu ülkeye ve insanlarına nasıl bir kötülük yaptığının farkında dahi hala değil. Bu nedenle muhalifliğini bir kenara bırakmak gerek.   Mitingin güvenliğinden devlet sorumlu olduğu için, öncelikli şüphelilerin kamu görevlileri olması doğaldır. Bunları korumak, kamunun gizli emellerle ortaklığı anlamına gelir.   

Katliamda ölenlerin yakınlarının, mitingi düzenleyen ve katılan kurumların temsilcileri, katliamdan hemen sonra 2016 yılında 10 Ekim Barış ve Dayanışma Derneğini kurdular. Amaçları suçluların yargılanması ve adaletin sağlanması. Katliamın unutulmamasını sağlamak ve IŞİD katliamında ölenlerin anısına Ankara Tren Gar’ında Anıt yapılmasını sağlamak.

Yasal mitingde gerçekleştirilen hatta dava dosyasında ismi geçen çok sayıda kamu görevlisinden hiçbirinin hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmaması ve gözaltına alınan, tutuklanan IŞİD’linin kısa sürede serbest bırakılması geleneksel cezasızlık politikasının bir sonucudur. İnsanlığa karşı işlenen suçlar kapsamında hazırlanması ve yargılanması gerekenlerin TCK 309. maddesi kapsamında Anayasal düzene aykırılık suçu kapsamında değerlendirilmesinin başka bir anlamı yoktur. 

İNSANLIĞA KARŞI İŞLENEN SUÇU ÖRTMEK

Dönemin Ankara valisi derneğin kapatılması için dava açtı ve 10 Ekim Barış ve Dayanışma Derneği kapatıldı. Kısa bir süre sonra aileler tarafında 10 Ekim Barış Derneği kuruldu.  10 Ekim Gar Katliamı davası, Kasım 2016’da Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülmeye başlandı. IŞİD adlı örgütün saldırısında hayatını kaybeden 104 kişinin yakını, emek ve meslek örgütleri ve yanı sıra hak ve hukuk örgütleri müdahil oldular. En son iki gün önceki duruşmada Türkiye Barolar Birliği’ Başkanı Erinç Sağkan’ın müdahillik talebi kabul edildi.  Önümüzdeki hafta mahkeme kararını açıklayacak. Sürpriz olma ihtimali yok. Karar verilmiş. Türkiye siyasetinin ve yargısının turnusol kağıdı.   

Dokuz yıldır müdahillerin kovuşturmanın genişletilmesi, araştırmanın derinleştirilmesi talebinin neredeyse hiçbiri mahkemece kabul görmedi. Üç kez sil baştan oluşturulan mahkeme heyetinin mağdurlara ilişkin yaklaşımında hiçbir biçimde değişiklik olmaması bir tesadüf olamaz.  

Yasal mitingde gerçekleştirilen hatta dava dosyasında ismi geçen çok sayıda kamu görevlisinden hiçbirinin hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılmaması ve gözaltına alınan, tutuklanan IŞİD’linin kısa sürede serbest bırakılması geleneksel cezasızlık politikasının bir sonucudur.  Keza firari 16 IŞİD’liden bugüne kadar hiçbirinin yakalanmamış olması aynı yaklaşımın bir sonucudur. İnsanlığa karşı işlenen suçlar kapsamında hazırlanması ve yargılanması gerekenlerin TCK 309. maddesi kapsamında Anayasal düzene aykırılık suçu kapsamında değerlendirilmesinin veya savcının mütalaa vermesinin, yakalanmayan 16 cihatçı IŞİD’linin affedilmesinden başka bir anlamı yoktur. 

Kamu görevlilerinin sorgulanmadığı, katliamcı IŞİD’lilerin korunduğu, mağdurların davacıların taleplerinin dikkate alınmadığı bir yargılama süreci; yargılama değil, oyalama, katliamın üstünü örtme girişimidir, yeni katliamlara davetiye çıkarmaktır.  Yerel mahkemenin, yasal mitingde yaralanan ve ölenlerin yakınlarına verdiği simgesel tazminatın üst derece yargı tarafından kamunun kabahati, eksikliği yoktur olamaz gibi absürt, hukuk dışı gerekçeyle uygun görülmemesi, cezasızlık politikasının bir uzantısıdır.   

Böylece Türkiye ölüler mezarlığı olmanın ötesine geçerek, tam anlamıyla yargı/cezasızlık mezarlığına dönmüş olacak. Ülkenin yükü her gün ağırlaşıyor. Barış her gün daha da zorlaşıyor. Derin “imkânsızlık denizinde” kulaç atılıyor.

Sağlıklı narsizm, çocukların kendilerini sevmelerine ve kabul etmelerine yardımcı olur, bu da onların genel duygusal sağlamlığına katkıda bulunur. Burada kritik olan nokta, çocuğa bu duyguyu kazandırmaya çalışırken aşırıya kaçmamak, gerçekliğe mutlaka temas etmeye devam etmek, çocuğu güçlendirirken başkalarını (örneğin başka çocukları) aşağılamamak ve devamlı rekabete sokmamaktır.

SAĞLIKLI ÇOCUK NARSİZMİ

Sağlıklı yetişkin narsizmine sahip kişiler, başkaları tarafından çekici, lider, karizmatik, onay arayıcı, azimli, gerçekçi kaygıları olan, kendinden hoşnut, empati yapabilen(sağlıksız narsizmden en önemli farklardan birisi budur), sınırları konusunda net davranabilen, kendisinden memnun biri olarak tanımlanabilir.

SAĞLIKLI YETİŞKİN NARSİZMİ

Türkiye’nin siyasetçilerine, hak ve özgürlükler konularının gündeme getirilmediği bir noktada; İmamoğlu’na tam da bu alanda "ortak" muamelesi yapılması elbette çok önemli…

Hak ve özgürlükler üzerinden kurulan köprüler

"Hiçbirimizin kabullenmeyeceği, dünyanın neresinde olursa olsun kabullenmeyeceğimiz bir olay. Kaldı ki Türk-Alman ilişkileri, çok daha farklı bir boyutta 60 seneleri aşan çok hassas bir diyalog, çok emek verilmiş bir geçmiş var. Sadece bir umut ve bir göç değil, aynı zamanda bir emek var ve karşılıklı bir diyalog var".

Medyanın, bir başka deyişle kitle iletişim araçlarının toplumsal alandaki işlevlerini analiz etmek için, ortaya çıktığı tarihsel, siyasal ve ekonomik koşulları incelemek gerekir. Bu nedenle, ‘Medya ve Temsili Demokrasi’ başlıklı önceki yazımda, medyanın liberal demokratik sistemin olmazsa olmaz koşulu olarak işlev görmesi ve liberal serbest piyasa ekonomisin getirdikleriyle bu işlev arasındaki çelişkiden bahsetmiştim. Serbest piyasa ekonomisinin en temel özelliği olan, sermayenin girişim serbestisi tekellere yol açtığı için medyanın bilgilendirme işlevi beklendiği gibi gerçekleşememektedir.

Teoride, liberal demokratik sistemde, medya kuruluşlarından beklenen, yönetilenlerin, yönetenlerin icraatları hakkında bilgi sahibi olmalarını, böylece denetlenebilmelerine katkısı olması ve toplumsal çıkar odaklarının her birinin taleplerinin ifade edildiği bir alan sunması iken, kendi ekonomik ve siyasal çıkarları nedeniyle bu işlevleri yerine getirememektedir. Bunun nedeni, kendilerinin de ekonomik değer yaratmak zorunda olan birer ekonomik kuruluş olmalarıdır. Teknolojik gelişmelerin günümüzde ulaştığı seviye, yeni medya biçimlerinin ortaya çıkıp yaygınlaşmasına, içerik üreticilerinin profesyonellerden, sıradan bireylere oldukça geniş bir spektruma yayılmasına, tek yönlü iletişimden, anında geri bildirim alınan iletişim biçimlerine geçilmesine sebep olmasına rağmen, serbest piyasa ekonomisi yasaları görece aynı kaldığından, günümüzde de durum bundan çok farklı değildir. Son 20 yılda internetin yaygınlaşması, görsel ve yazılı basının internete de taşınıyor olması, internette sayısı gittikçe artan haber ve/veya bilgi sitelerinin varlığı, kalabalık insan kitlesine hitap eden iletişim mecralarının, demokrasilerde bilgi yayma işlevlerine dair kavramsallaştırmayı henüz oyundışında bırakmamıştır. Aksine her geçen gün daha çok insan, yaşadığı dünyaya ve topluma dair bilgiyi internetten edinmektedir.

İçerik üretimi ve yayılması, yeni medya aracılığıyla, kurumsallaşmış medya kuruluşları ve medya profesyonelleriyle sınırlı olmaktan çıkmış olmakla birlikte, demokratik hakların genişlemesi anlamında yeterli görünmemektedir. Her internet kullanıcısının, toplumsal bireysel konularda eleştiri, talep ve düşüncelerini kolayca dile getirmesi için belki teknolojik imkanlar mevcuttur ancak, bu eleştiri, düşünce ve taleplerin politik kararlara etki etmesi bu imkanlara rağmen hala kolay değildir.  

TEKNOLOJİK İMKANLAR MEVCUT AMA…

Bilgiyi yayma, toplum kesimlerinin kendi düşünce ve taleplerini iletebilmeleri, parlamentoda yer bulamasa da azınlık haklarının hak ve taleplerinin ifade edilmesi anlamında yeni medyada büyük önem arz etmektedir. Bireylerin kitle iletişimi olarak adlandırabileceğimiz sosyal medya mecraları da talep ve düşüncelerin ifade bulabileceği bir platform sunuyor gözükmektedir. İdeal bir demokraside toplum kesimlerinin, ülkedeki tüm kimliklerin kendilerini, taleplerini ve iktidara eleştirilerini ifade edebilmeleri elzemdir.

Oysa, reeldeki durum biraz bundan farklıdır. Bireysel taleplerin birleşerek adeta bir kamuoyu baskısı yaratması kimi zaman olabilmektedir. Lakin, yönetilenin de güncel siyasi karar mekanizmalarında oy vermek dışında bir varlık gösterebilmesi, karar alma süreçlerine katılım sağlayabilmesi için bireysel çabaları yetersiz kalabilmektedir. Bireysel çabaların politik anlamda sürece dahil olması ve karar alma mekanizmalarına katılması, benzer talepleri olanlarla birlikte hareket edebilmelerine bağlıdır. Bunun için, yeni medyanın sunduğu olanaklar, sosyal medya da dahil olmak üzere, kamusal alanda ifade bulan ve yer tutan çıkar gruplarıyla birlikte hareket edildiğinde daha anlamlı olacaktır. Burada çıkar grupları derken ifade edilmek istenen, ekonomik çıkarları için bir araya gelen gruplar değil, demokratik, sivil hak ve taleplerini ifade etmek için oluşturulan sivil toplum örgütleridir. Sosyal medya hesapları aracılığıyla bireylerin ürettiği içerikler, sistematik içerik üreten hesaplar ve siteleri kadar görünürlük sağlayamayabileceği gibi, benzer talepleri politik kararlara katılma yönünde mobilize edemeyebilir.

Sonuç olarak, içerik üretimi ve yayılması, yeni medya aracılığıyla, kurumsallaşmış medya kuruluşları ve medya profesyonelleriyle sınırlı olmaktan çıkmış olmakla birlikte, demokratik hakların genişlemesi anlamında yeterli görünmemektedir. Her internet kullanıcısının, toplumsal bireysel konularda eleştiri, talep ve düşüncelerini kolayca dile getirmesi için belki teknolojik imkanlar mevcuttur ancak, bu eleştiri, düşünce ve taleplerin politik kararlara etki etmesi bu imkanlara rağmen hala kolay değildir.

Çünkü bence, Avrupa siyasetinde sağ siyasetlerin yükselişinin arkasında Avrupa ulus-devletleri içindeki "hakim kimliklerin" göçlerle gelmiş ve çoğu yoksul olan "ötekilerin" taleplerini dikkate alabilecek yeni bir demokrasi ihtiyacına kulak asmamaları yatıyor.

YENİ BİR DEMOKRASİ İHTİYACINA KULAK ASILMADI

Sonuç olarak bugün Avrupa’da "sağ"ın seçimlerden başarıyla çıkmış olmasının arkasında Avrupalı "sol siyasetlerin" "öteki" kimliklerin taleplerine ilişkin bir duyarlılık geliştirememiş olmalarından kaynaklanıyor. Türkiye’deki başarı ise "sol"un hızla yükselen kimlik taleplerini görüp ona göre tavır almasından kaynaklandı.

Yapıcı tartışmalarda, çift birbirini anlamak için çaba gösterir; suçlamak için değil. Tartışmanın amacı haklı çıkmak değil, durumu iyileştirmektir. Tartışma sürtüşme ve ağız dalaşına evrilmez. Birbirinin kişiliğini, duygularını, değerlerini zedeleme, yaralama söz konusu değildir. Tartışma, iki tarafın da ortak kararıyla nihayete erer. Tartışma sonlandığında gerilimin boşalmasıyla birlikte yatışma sağlanır.

YAPICI TARTIŞMALARDA AMAÇ, DURUMU İYİLEŞTİRMEKTİR

Kolajen üretimi nasıl olur? 

Kolajenin faydaları nelerdir?

• Herkes tarafından bilindiği gibi cildin canlılığını ve elastikiyetini arttırır.
• Saç ve tırnak sağlığını iyileştirir.
• Diş sağlığını doğrudan etkileyerek diş eti kanamaları gibi diş sorunlarının görülme riskini azaltır.
• Bağ dokusunu sıkılaştırarak selülit görünümünün azalmasına yardımcı olur.
• Bağırsakların bağ dokusu olarak, sindirim sistemimizi destekler.
• Vücudun zararlı toksinlerden arınmasına yardım eder. Bu şekilde karaciğer sağlığını destekler.
• Eklem ve arterlerdeki dokuları onararak kan basıncının korunmasına yardım eder. Kalp sağlığını destekler.

Kolajeni hangi besinler arttırır?

Kolajen takviyeleri serum, hap, maske, likit kolajen gibi farklı formlarda satışa sunulmaktadır. Hamilelik ve emzirme döneminde veya bir sağlık probleminin olduğu durumda uzman kişilerden yardım alınmalıdır. Sonuç olarak besinler yoluyla yeterli kolajen alınamadığında güvenilir düzeylerde takviye alımı sağlanabilir.

KOLAJEN TAKVİYESİ KULLANMALI MIYIM?

İktidar partisi liderinin, ana muhalefet partisi lideri ve başka bazı kişilerle “yumuşama siyaseti” kapsamında bir süredir yaptığı görüşmeler, son günlerde MHP çevresinde ciddi rahatsızlıkları su yüzüne çıkardı. Cumhur İttifakı’nın geleceği tartışılmaya başlandı. Bardağı taşıran, CHP lideri Özgür Özel’in Ülkü Ocakları eski genel Başkanı Sinan Ateş cinayeti konusuna kimi MHP yöneticilerinin dahlini dile getirmesi ve Cumhurbaşkanının Ayşe Ateş ve kızlarıyla görüşmesi oldu. Cinayetin ilk gününden itibaren, MHP ve Ülkü Ocaklı kimi yöneticilerin olayın tam merkezinde olduklarını gösteren delillerin kamuoyunda gündemde tutulması ve soruşturmanın üstünün örtülmesini engelleyen girişimler, MHP açısından tehlike çanlarının çalmasına sebep oldu.

MHP lideri Devlet Bahçeli’nin ve parti yöneticilerinin; 1 Temmuz’da görülmeye başlanacak Sinan Ateş cinayeti davasının duruşmalarında, MHP’nin ipliğini açığa çıkaracak ve çarşı pazarı daha da karıştıracak yargısal gelişmelerin önünü kesmeye çalışan ve iktidar partisinin yumuşama siyasetinin sınırlarının netleştirmesini isteyen açıklamaları birbirini izledi.

Hedeflerinde CHP lideri ve Sinan Ateş cinayetinin katillerinin yargılanmasını isteyenler var. MHP lideri ve yöneticileri son günlerde; gazetecileri, siyasetçileri tehdit eden açıklamalar içeren X mesajları yayınlamaktalar. Son birkaç yıldır MHP liderinin ve yöneticilerinin muhalefeti ve partilerini eleştiren akademisyen, gazeteci ve kanaat önderlerini çok sık tehdit etmeleri sıradan vakalardı. Son yıllarda sokak ortasında dövülen, kurşunlanan eski MHP’li siyasetçi ve gazeteci örnekleri toplumsal hafızada tazeliğini koruyor.

4 Haziran 2024 Salı günü Bahçeli TBMM Parti Grubunda yaptığı konuşmada, “12 Eylül öncesi yarım kalan mücadeleyi şayet tamamlamak için gün sayanlar varsa, ben de diyorum ki, sizden korkan sizin gibi olsun, yolundan dönen namert olsun, davasının onurunu savunmayan şerefinden mahrum olsun. Hatta hodri meydan diyorum” gibi sözleriyle kime ne mesajı vermiş olabilir ki?

BAHÇELİ KİME NE MESAJ VERMİŞ OLABİLİR?

Bir aydır MHP lideri ve yöneticilerinin tehdit dillerinde, geniş kamuoyunca yeterince fark edilmeyen veya önemsenmeyen önemli farklılık dikkat çekiyor. 4 Haziran 2024 Salı günü MHP lideri Devlet Bahçeli TBMM Parti Grubunda yaptığı konuşmada, 12 Eylül öncesi faşist saldırıları hatırlatma gereği duydu, bunu neden yapmış olabilir. Bahçeli “12 Eylül öncesi yarım kalan mücadeleyi şayet tamamlamak için gün sayanlar varsa, ben de diyorum ki, sizden korkan sizin gibi olsun, yolundan dönen namert olsun, davasının onurunu savunmayan şerefinden mahrum olsun. Hesaplaşma teklifimizi yineliyorum. Hatta hodri meydan diyorum” gibi sözleriyle kime ne mesajı vermiş olabilir ki?

Bunu “Milliyetçi-Ülkücü Hareketi geçmişte haksız yere suçlayıp hunhar saldırılarla iradesinden, istikametinden, inancından ve davasından caydırmaya azmedenlerin, bugünkü siyasi ve ideolojik uzantılarının; bir cinayet davası üzerinden MHP ve Ülkü Ocakları düşmanlığını güncelleme teşebbüsü aşağılık bir tertibin, alçak bir tezgâhın, dış bağlantılı bir kumpasın varlığına işaret değilse acaba nedir” konseptine yerleştirmesi akıllara doğal olarak 12 Eylül Askeri Darbesini, faşist cinayetleri, Kahraman Maraş, Sivas, Çorum ve Bahçelievler gibi sayısız katliamları getirmekte. Konuşmanın tamamı için şu adrese bakabilirsiniz. 

İki haftadır çok sayıda parti yöneticisi, bu çerçevede değerlendirilebilecek sosyal medya paylaşımı veya basın açıklaması yaptı. Bunlardan en dikkat çekici olanı, 12 Haziran 2024 çarşamba günü MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Sinan Ateş cinayetinin tartışmalarının odağındaki Semih Yalçın’ın “Solcu Basın ve Bazı Marksist/Sosyalist Gazetecilerin Tutumu” hakkında başlıklı kimi gazetecileri hedef gösteren basın açıklaması oldu. MHP lideri Devlet Bahçeli’nin aynı gün yayınladığı “Türk Siyasetinde Normalleşme ve Yumuşama” ve Milliyetçi Hareket Partisi’ne Düzenlenen Siyasi Operasyon” başlıklı yazılı basın açıklamasının aynı muhtevada olması dikkat çekiciydi. Bütün bunları ve benzer içerikteki açıklamaları salt Cumhur İttifakı’nın dizaynıyla veya MHP’nin ittifak dışına düşmemekle sınırlı değerlendirmek, kanaatimce fazlasıyla yanlış olacaktır. Ya da MHP ve Devlet Bahçeli’yi sıradan bir siyasal aktör olarak değerlendirmek olacaktır.

MHP lideri, birçok insanın hatırlamak istemeyeceği kanlı geçmişini hatırlatarak, muhtemel planlara göz kırpıyor. Yatırımını ülkenin üzerine karabasan gibi çökecek olası cinayetlere, çatışmalara yaptığını alenen ilan ediyor.

MHP LİDERİ, MUHTEMEL PLANLARA GÖZ KIRPIYOR

MHP Genel Başkanının 4 Haziran 2024 Salı günü grup toplantısında hatırlattığı geçmişlerinin nasıl bir şey olduğunu unutarak bugün siyasi gelişmeleri okuyabilmek ve olacakları öngörebilmek mümkün değildir. MHP lideri, birçok insanın hatırlamak istemeyeceği kanlı geçmişini hatırlatarak, muhtemel planlara göz kırpıyor. Yatırımını ülkenin üzerine karabasan gibi çökecek olası cinayetlere, çatışmalara yaptığını alenen ilan ediyor. MHP’nin ve liderinin siyasal bagajı, ideolojik hattı, devletin güvenlik ve asli kurumlarıyla içli dışlı oluşu, buralardaki öteden beri konumlanışları ve yakın mesaileri dikkate alındığında, bütün bu açıklamaları yerli yerine oturtmanın daha isabetli olacağına hiç kuşku yok. Devlet kurumlarında kritik görevlerde yer alan bürokratik kadroların çoğunun MHP’li olması, tek başına çok şeyi anlamlandırmaya yeterli olsa gerek. Eski MİT müsteşarı Şenkal Atasagun'un Bahçeli’nin güvenlikten ve siyasi işlerden sorumlu baş danışmanı olması, bu baptan sari olsa gerek. CHP lideri Özgür Özel’in, Devlet Bahçeli’nin son günlerdeki tehditkâr, saldırgan açıklamalarını T24’de gazeteci Murat Sabuncu’ya; “Türkiye siyasetini kurgulayan bir başka aklın verdiği bir görevin ifadesi ve itirafı” olarak değerlendirmesi, tam da anlatmak istediklerime işaret etmekte. Ülkenin siyasi, ekonomik krizine çözüm olmaktan uzaklaşanlar, toplumsal çöküşü getirecek planlar ve hesaplar mı yapıyor sorusunu sormak gerek. Ya da hazırlıksız yakalanmamak için, muhalefeti bunu da dikkate alan yol haritasına ve işbirliğine ihtiyacı var.

İki meclisli parlamenter sistem denemesinin, Türkiye’de şimdiye dek konulmuş en demokratik anayasa olduğu söylenebilir; ne var ki 1961 Anayasası da 60’ların sonundaki siyasi şiddet ortamına kurban gitti, 70’lerden itibaren de nadiren uygulanabildi.

TÜRKİYE’DE ŞU ANA KADARKİ EN DEMOKRATİK ANAYASA

Hukuk kurallarıyla zaten arasının hiç de iyi olmadığı bilinen bir lider, özellikle milliyetçiliği bu derece yükselterek “tek adam” kimliğini elde ettikten sonra, neden kendini hukukla sınırlamak istesin?

NEDEN KENDİNİ HUKUKLA SINIRLAMAK İSTESİN?

Merkezde yer almayan sağ ve sol hareketlerin güçlenmesi için en uygun zemin olan bu durumda ekonomik veriler negatife dönmüştür, gelecek kaygısı hiç olmadığı kadar artmıştır ve güvenlik gibi yeni problemler de halkta tedirginlik yaratmaktadır. Bu noktaya varıldığında yeni şeyler söyleyen ve daha önce merkez partilerce dillendirilmemiş önerileri dillendiren siyasiler ve partiler, adım adım ön plana çıkmaya başlar.

AŞIRI SAĞ NİÇİN YÜKSELİYOR?

Gelecek kaygısı duymayan, mevcut durumundan memnun olan yurttaş, bu durumu koruyacak ve geliştirecek partilere, yani merkez partilere yönelir ve esasen macera peşinde koşmaz. Fransa ve Almanya örneğinde ihtiyacımız olan ilk şey, oldukça güçlü ve kapsamlı bir sosyal politika.

SOSYAL POLİTİKAYI MERKEZE KOYMAK

Avrupa’daki merkez sağ ve sol partilere düşen iş, düzensiz göç ve sığınma akınına dönük politikaları önce Avrupa çapında, ardından küresel ölçekte sürdürülebilir bir politika inşa etmek ve uzun vadeli bir temel oluşturmaktır. Uluslararası temellere dayalı, geniş bir uzlaşıyla inşa edilen göç ve sığınma politikası, aşırı sağcıların istismarına daha kapalı olduğu gibi, toplum tarafından da büyük çoğunlukla benimsenecek bir yaklaşım olacaktır.

ULUSLARARASI GÖÇ MESELESİNE ULUSLARARASI ÇÖZÜMLER BULMAK

Pek çok Avrupalı merkez sağ parti ve siyasi, aşırı sağın yükselişini önlemenin yolunun aşırı sağın söylemlerinin bir kısmını ödünç almaktan geçtiğini düşündü. Aşırı sağcı söylemlerin ana akım hale gelmesinden başka bir işe yaramayan ve günün sonunda yine aşırı sağ partileri güçlendiren bu tercih, merkez partilerinin de seçmen nezdindeki güvenilmez imajını güçlendiriyor, merkezin altını oyuyor.

HER KOŞULDA DEMOKRAT KALABİLMEK

Değil yapılacak zammın, yurtdışı çıkış harç pulu pratiğinin kendisinin hukuka aykırı olduğu iddiası (veya tespiti), iktidarın böyle bir uygulamadan geri adım atmasına sebep olmuyor. Her ne kadar kabul etmesi zor olsa da, güncel siyasetin bir gerçeği bu. Geri adım atılabilmesi için, siyaset metodlarını kullanmak gerekiyor. Burada da iş elbette muhalif aktörlere düşüyor. 

İŞ MUHALİF AKTÖRLERE DÜŞÜYOR

Bu konuda tüm faturayı CHP’ye kesmek haksızlık olur, ancak Türkiye’nin orta sınıf siyasetine de ihtiyacı var. CHP’nin ana muhalefet partisi olarak bu ihtiyacı karşılayabilmek için politik bir adım atması isabetli olurdu.

TÜRKİYE’NİN ORTA SINIF SİYASETİNE DE İHTİYACI VAR

Türkiye toplumundaki arkaik sorunların çözülmesi yönünde güçlü kimliksel taleplerin varlığı yeni bir demokrasiye işaret ederken Avrupa ülkeleri daha henüz böyle bir demokrasi gerekliliğini görebilmiş değiller. O nedenle de bugün onların sorunları sağ siyasetler ile Avrupa Birliği’nin varlığı arasında yaşanan sorunlardır. 

GÜÇLÜ KİMLİKSEL TALEPLER, YENİ BİR DEMOKRASİYE İŞARET EDİYOR

Yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertlik, hem pişirmede hem de sindirimde zorluğa yol açar. Bu sebeple gün içerisinde sindirim sıkıntılarıyla savaşmak istemiyorsanız, mümkünse etleri buzdolabında 1-2 gün beklettikten sonra tüketin.

ETİ BUZDOLABINDA 1-2 GÜN BEKLETTİKTEN SONRA TÜKETİN

1. Bayramda 3 Öğün Beslenin 

2. Etleri birkaç gün bekletin 

3. Etlerin Pişirilme Yöntemine Dikkat Edin 

4. Porsiyonlarınızı Ayarlayın 

5. Tatlı ve Çikolatayı Sınırlandırın 

Kamp oteline giriş, özel izne tabi olmalıdır. Maç günü destek konuşması yapmak üzere kısa süreli bir başkan ve YK ziyareti yapılabilir, bu normaldir, ancak bunun dışında TFF Başkanı ve yönetim kurulu üyeleri dahil, herkes kamp otelinde uzak durmalı, kendi konaklamalarını ve toplantılarını başka otelde yapmalıdır.

KAMP OTELİNE GİRİŞ ÖZEL İZNE TABİ OLMALIDIR

Otelin barında sarhoş olan bir taraftarın, lobide tezahüratlar, şarkılar söyleyen taraftar gruplarının milli takımın kalacağı kısımda kesinlikle olmaması gerekir. Ayrıca diğer otel müşterileriyle müşterek alanları kullanmak zorunda kalan milli oyuncular sağlık risklerine maruz kalırlar. Bu kesinlikle önlenmesi gereken bir hadisedir.

SAĞLIK RİSKİ OLUŞABİLİR

Türkiye’nin çoğunluğunun milliyetçi-muhafazakar olduğunu söylüyorsak ki bu doğru MHP burada iki saç ayağından birini tamamen kapsıyor ve hatta diğerine de sirayet ediyor. Bununla beraber diğer yapılara göre siyaseten hem tecrübeli hem de 'devletli'.

HEM TECRÜBELİ HEM DE 'DEVLETLİ'

Dr. Carol Dweck sabit ve gelişim odaklı zihin yapısı teorisinde, sabit zihin yapısına sahip bireylerin, yeteneklerinin doğuştan geldiğine inanma eğiliminde olduklarını, değişime pek de açık olmadıklarını, başarılarını da genellikle bu doğal yeteneklere veya zekalarına bağladıklarını söylemiştir. Bu kişiler, risk almaktan ve yeni bir şeyler denemekten kaçınırlar çünkü başarısızlık, yeteneklerinin bir göstergesi olarak algılandığından, bu durum onların kendilik saygısını zedeleyebilir.

DWECK’İN SABİT VE GELİŞİM ODAKLI ZİHİN TEORİSİ

Bisiklete binmeyi ilk öğrendiğimiz zamanlardaki gibi. Yokuşlardan aşağı keyifle süzülmek istiyorsak, düşme riskini almak zorundayız. Denizleri seviyorsak, dalgaları da kabul etmek zorundayız. Yaşamayı, gelişmeyi, büyümeyi seviyorsak, risk almayı göze almak zorundayız. Evet hayatın bir matematiği yok ama, bazı denklemler oldukça net.

DÜŞME RİSKİNİ ALMAK ZORUNDASINIZ

22 yıldır tek başına iktidar olan AK Parti, 31 Mart 2024 Yerel Seçimlerinde ikinci parti çıkmanın sarsıntılarını yaşıyor. AK Parti, MHP ilişkilerini her gün yeni bir gerilim ve tartışmayla güne başlıyor. MHP lideri Devlet Başkanı sürekli Cumhur İttifakın geleceğine ilişkin mesaj veriyor. En son Çarşamba günü MHP lideri Devlet Bahçeli, “Cumhur İttifakından arzu edilirse çekiliriz” olarak özetlenebilecek açıklaması, hem kendini ortaklıkta garanti altına alma ve hem de Sinan Ateş cinayeti nedeniyle partime dokunanı yakarım” açıklaması yaptı. MHP, AK Parti ilişkisi ve Bahçeli’nin ne yapmak istediği başka bir yazı konusu olacak kapasitede. Önce AK Parti ne yapmaya çalışıyor ve Yeni dönemde CHP ne yapmalı konuları ele almakta yarar var. Türkiye adeta nefesini tutmuş halde, 75 gündür partinin lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın yeni dönemde nasıl bir yol haritası izleyeceğini merak ediyor.

Daha tek cümlelik bir özeleştiri veya izlenen politikalar konusunda radikal ve köklü bir değişikliğe ilişkin küçük bir emare belirtilmiş veya dile getirilmiş değil.

2 Mayıs 2024’te ana muhalefet partisi CHP Genel Başkanı Özgür Özel ile uzun aradan sonra görüşerek, adına “yumuşa siyaseti” dediği, iktidar karşıtlarıyla diyalog geliştirme siyasetini yürürlüğe koydu. Önceki Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, İYİ Parti eski Genel Başkanı Meral Akşener ve Ankara’da öldürülen Ülkü Ocakları eski Genel Başkanı Sinan Ateş'in eşi Ayşe Ateş ile yaptığı görüşmeler de yumuşama siyaseti kapsamında değerlendirilmekte. Ancak bu dört görüşmeyle ilgili, iktidarın beklentilerinin birbirinden çok farklı olduğu çok açık görülüyor. Toplumsal dikkatlerin odaklandığı buluşma doğal olarak 2 Mayıs ve 11 Haziran tarihlerinde yapılan CHP lideri Özgür Özel ile Cumhurbaşkanı ve AK Parti lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın bir araya gelişi oluyor. İktidarın “yumuşama siyaseti” adını verdiğine CHP normalleşme demeyi tercih ediyor.  

Apayrı içerikler çağrıştıran bu tanımların nereye doğru evrileceğine dair muhalefet saflarında kafalar çok karışık. Süreç temkinli kaygıyla izleniyor. Özgür Özel, 8 ay önce oturduğu CHP Genel Başkanlığı koltuğunun hakkını vermek için Cumhurbaşkanıyla uzun süre sonra görüşmek için randevu istedi. Başardı da. 

Bu anlamda kendini ispat etti, CHP’yi siyasette bir küme daha atlatmaya çalışıyor gibi görünüyor. Partiler arasında diyalog, siyasal mücadelenin, doğru muhalefet yapmanın zorunlu bir gereğidir. 

Kendine güvenen siyasetçinin muhatabıyla görüşmesinde, sorunları müzakere etmesinde herhangi bir sakınca olamaz ve kaygılanacak bir şey değildir. Anlaşıldığı kadarıyla Recep Tayyip Erdoğan seçim yenilgisinin kendine fatura edilmeyeceği, payının dahi konuşulmayacağı bir zemin yaratmak için, “yumuşama siyasetini” masaya sürdü. Siyasette oyun kuran lider pozisyonunu yeniden kazanma peşine düşmüş görünüyor. Partisinin saflarında buna cesaret eden çıkamadığı gibi, şimdi muhalefet saflarında gedik açma planları yapıyor.

Erdoğan, bir kez daha “yeni anayasa” tartışmasını görüşme masasının ortasına yerleştirerek merkezde konumlanmaya çalışıyor. CHP’ye anayasa tartışmasıyla gol atma niyetinde olduğu anlaşılıyor. Recep Tayyip Erdoğan, muhalefet saflarını dizayn etmeyi önümüzdeki cumhurbaşkanı seçimlerinde bir kez daha aday olmak veya kendi kontrolünde bir adayla seçimlere katılmak için çıkış yolu olarak görmekte. 

GÖRÜŞME MASASINDA YENİ ANAYASA

İktidar partisi lideri Erdoğan, bir kez daha “yeni anayasa” tartışmasını görüşme masasının ortasına yerleştirerek merkezde konumlanmaya çalışıyor. CHP’ye anayasa tartışmasıyla gol atma niyetinde olduğu anlaşılıyor. Recep Tayyip Erdoğan, partisinin 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde ikinci parti olarak çıkmasının muhasebesini yapması ve bunun gereği olarak hükümet politikalarında restorasyon yerine, muhalefet saflarını dizayn etmeyi önümüzdeki cumhurbaşkanı seçimlerinde bir kez daha aday olmak veya kendi kontrolünde bir adayla seçimlere katılmak için çıkış yolu olarak görmekte. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bu stratejinin nasıl sonuç vereceğini belirleme kudretine eskisi gibi sahip değil. Erdoğan’dan daha çok CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in ve partisinin bundan sonra izleyeceği siyaset ve CHP siyasetine muhalif seçmenin göstereceği teveccühe bağlı. Her şeyden önce süreci “yumuşama veya normalleşme siyaseti” sınırlarının çok ötesinde ele almak gerekiyor.

Yumuşama siyaseti; iktidarın sertlik, hukuksuzluk siyasetine son verme girişimi ise, normalleşme dendiğinde ne anlam gerek. Net ve çok anlaşılır değil Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına indirgenmiş normalleşme, Türkiye insanının kendisini iyi hissetmesine vesile olabilecek bir şey olamaz. Kronikleşen sorunların çözümü olamaz. Örneğin cezaevindeki yaşlı, hasta paşaları serbest bırakıp, ölüm döşeğindeki Kürt siyasetçileri yok saymak gibi yöntemlerle Türkiye’nin krizine çözüm üretilemez. CHP liderinin, bugüne kadar gerçekleştirilen görüşmelerde, acil çözüm bekleyen sorunları bir demet olarak gündeme getirmesi anlaşılır ve doğru bir yaklaşımdır. Özel’in çeşitli mağdurların sesi olması ve mağdurlarla, Türkiye’nin kaderinin iki dudağı arasında olduğunu sanan kişi arasında köprü görevi görmesi, birçok çevre tarafından sempatiyle ve heyecanla karşılandı, bu çok aşikâr. Bu tarz diyalog, siyasi muhalefeti etkisizleştirme, mücadele diyalog ikilisinin tek ayak üzerinde durması sonucunu doğurma tehlikesi barındırıyor. Esas olarak da Türkiye’nin yaşadığı ekonomik, siyasi ve sosyal sorunları çözemez, rejim krizi derinleşir ve kurumsallaşır.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in bugüne kadarki iki görüşmede izlediği strateji bir tür Erdoğan’ın güçlü ve tek karar verici lider yaklaşımı son tahlilde güçlendirmektedir. AK Parti politikalarının değiştirilmesini esas alan bir bütünlük bir stratejinin bir parçası veya unsuru olarak güç zehirlenmesine çarpılmış bir yöneticinin bu türden toplumsal algı yaratmaya veya zaman kazanmaya endekslenmiş muhalefeti dizayn etme çabaları, muhalefetin istediği sonuç üretemez. CHP, bir an önce ülkenin uluslararası insancıl hukuk temelinde demokratikleşmesinin önünü açacak bütünsel siyasal stratejisini netleştirmek ve buna uygun siyasal diyalog taktiklerini belirlemek durumda. Bu anlamda CHP’nin siyasal stratejisinden söz edilemez. Bu olmadığı sürece her şey Erdoğan’ın işini kolaylaştıracağı unutulmamalıdır.

Cumhurbaşkanlığı’nın gözdesi Anadolu Yayıncılar Derneği’nin “Medya ödülleri” töreni bu yıl da Saray’daydı. Saydım, onur, dayanışma, vefa derken tam 36 kişi ve kurum ödüllendirilmiş.

Yeni Akit yazarı olan Dernek Başkanı Sinan Burhan, yakın zamana kadar da AKP Ankara Belediye Meclis üyesiydi, o bir partili. Ödül jürisindekilerin adı sanı yok ortada. Aylar önce açıklanan liste ile Saray’da “ödül” verilenlerin listesi de farklı. Örneğin Sinan Burhan, Adem Metan’a “Yılın sosyal medya fenomeni” ödülü vereceklerini açıklamıştı ama törende ona “Yılın dijital içerik üreticisi” kategorisinde “ödül” verildi. Deniz Gürel’e “Yılın araştırmacı gazetecisi” ödülü verileceği açıklanmıştı ama bu ödül sonra “Yılın TV Genel Yayın Yönetmeni” oldu.

Ayrıca bu “ödül”lerin o kişi ve kurumlara neden, hangi haberleri, hangi faaliyetleri nedeniyle verildiği de meçhul. Örneğin “Yılın televizyon yorumcusu” seçilen Zafer Şahin’in hangi yorumları nedeniyle böyle bir “ödül”e değer bulunduğu belirsiz. Oysa bir ödül, o yıl içerisinde yapılan bir haber, bir faaliyet nedeniyle verilir. Burada o da yok.

“Ödül” kriterlerinin gazetecilik ya da yayıncılıkla ilgili olmadığı ortada. Zaten listenin dağılımı, iktidar yanlısı medyanın neredeyse tamamının bir şekilde ödüllendirilmesinin amaçlandığını gösteriyor. Dostların birbirini ağırlaması durumu yani.

Keşke adına “ödül” değil de “plaketlendirme” deseler.  Böylesi daha doğru olurdu. Gerçi ödül yerine her yıl “plaket” dağıtan bir tek onlar da değil ya, yeri geldikçe onları da yazarım artık…

Ayıp örtelim derken…

TRT ve Halk Bankası erişim engeli kararlarıyla ayıp örtmeye çalışırken daha vahim yanlışlar yaptı. TRT Spor’un, Kadın Milli Voleybol Takımı’nın ABD’deki maçında bir kadın izleyicinin sevinç anında meme ucunun birkaç saniye görünmesini “rahatsız edici bir durum” olarak nitelendirmesi, TRT’yi yönetenlerin duyarlılık noktalarını çok iyi yansıtıyordu.

Kamu yayıncılığını bu kafayla yürüten TRT Spor’a en güzel yanıt, Zaytung’un, “Voleybol maçında kadraja giren meme nedeniyle huzuru kaçan TRT Yönetim Kurulu üyelerine 2,5 milyon daha huzur hakkı ödenecek” paylaşımıydı. Ne de olsa meme ucunun görünmesinden rahatsız olanlar kamu kesesinden milyonlar almaktan rahatsız olmuyor!

Halkbank da Timur Soykan’ın BirGün’deki “Halkbank’tan mafyaya 450 milyon TL kredi” haberine erişim engeli getirmekle yetinmedi; RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin aracılığıyla haberin TV’lerde yayımını engellemeye kalktı. Şahin’in, Timur Soykan’ın “TV yöneticilerinin uyarıldığı”nı duyurduğu paylaşımı sonrasında yaptığı açıklama da evlere şenlikti.

Şahin, “kredi haberinin gerçek dışı olduğu” hükmünü veriyor ama bir yandan da “yayın yasağı hakkında RTÜK uzmanlarının yayıncılara yapıcı ikazda bulunduğunu” kabul ederek yayıncıların tehdit edildiğini itiraf etmiş oluyordu.

Aslında mahkemenin verdiği yayın yasağı yoktu! Sadece erişim engeli ve içerik çıkarma kararı vardı. Ayrıca haber gerçekti, belgeliydi; asıl Şahin’in açıklaması gerçek dışıydı. Şahin, Halkbank Yönetim Kurulu üyesi de olduğu için kendisine ödenen “huzur hakkı” liraların karşılığını vermeye çalışıyordu. Bir kişi iki ayrı kurumda görev alır, iki ayrı kurumdan gelir elde ederse olacağı bu…

Davetli gezi rekortmeni

Davetli gazetecilik, eleştirilere aldırmadan tüm hızıyla sürüyor. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun Roma gezisinden bu yana tek fark oluştu; Avrupa Olimpiyat Komitesi Genel Kurulu için Bükreş’e giden İmamoğlu bu kez beraberinde gazeteci götürmedi.

Kavaklıdere, Bordeaux kentinin Castillon bölgesinde aldıkları bağları ve şatoyu göstermek için bir grup gazeteciyi Fransa’ya davetli götürdü. Şirketin sahibi Ali Başman ile kızları Cevza ve Aslı Başman, gazeteciler Ertuğrul Özkök, Şelale Kadak, Deniz Sipahi (Hürriyet), Müge Akgün (Hürriyet), Elif Ergu Demiral (Gazete Oksijen), Şükrü Andaç (Milliyet), Mehmet Yalçın (T24), Bülent Cankurt (Sabah) ve Vahap Munyar (Ekonomi) ile birlikte Bordeaux’ya gittiler.

Özkök, bu kez “içki yazarı” Mehmet Yalçın dışındaki gazetecilerin adını vermedi ama tam liste bu kez Vahap Munyar ve Müge Akgün’ün köşelerinde yer alıyordu.

Pepsi de UEFA Şampiyonlar Ligi’nin Wembley’de oynanan final maçını izlemek üzere bir grup gazeteciyi Londra’ya davet etti. Davetli gazetecilerden sadece Ali Eyüboğlu (Milliyet), Sinan Özedincik (Sabah), Hakan Çelik’in (Posta/CnnTürk) isimlerini saptayabildim.

Ali Eyüboğlu, sosyal medyada içecek firmasını etiketleyen paylaşımlar yaptığı gibi yazısında da “Şimdiye kadar UEFA Şampiyonlar Ligi sponsoru PepsiCo’nun davetlisi olarak beş final maçını tribünden izleme şansım oldu” bilgisini verdi.

Sabah yazarı Mahmut Övür de Prag’da “Türk Parkı”nın açılışını izlemiş; yazısında büyükelçi Egemen Bağış’a övgüler düzdü. Ama Prag’a davetli gidip gitmediği hakkında bilgi vermedi.

Bu sıralar en fazla davetli geziye katılan isim Ertuğrul Özkök. İmamoğlu’nun Roma ve Limak’ın Barcelona gezilerinin ardından Bordeaux gezisinde göründü. Ardarda üç gezi…

Bu gezilerin gazetecilik değil davet edilenin tanıtımı işlevi gördüğünü de anımsatayım.

“Sözde” haberler, sözde habercilik

“Sözde”, gazetecilerin diline pelesenk olmuş bir sıfat. 1980’lerde devletin “Sözde Ermeni soykırımı” adlandırmasıyla başlayıp zaman içinde gazetecilerin diline pelesenk olan “sözde” sözcüğü artık bir etiket gibi olur olmaz her yere yapıştırılıyor.

Son olarak MHP’nin gazetesi Türkgün’ün manşetinde “Sözde Hakkâri Belediye Başkanı” olarak gördüm “sözde”yi. Anadolu Ajansı’nın “Irak'ın kuzeyinde aralarında sözde yöneticilerin de bulunduğu 16 PKK'lı terörist etkisiz hale getirildi” başlığında da kullanılmıştı bu sözcük.

Oysa sözde sözcüğünün anlamı “Gerçekte öyle olmadığı hâlde, öyleymiş gibi kabul edilen”, “sözüm ona”, “güya”. Bu durumda “PKK yöneticisi”nin önüne “sözde” sözcüğü konulduğunda “Gerçekte PKK yöneticisi olmadığı halde öyle kabul edilen” denilmiş oluyor! Yani söylenmek istenilenin tam tersi... Hakkâri Belediye Başkanı Mehmet Sıddık Akış da öyle “sözde” falan değil, bilakis seçilmiş, yasal olarak o görevi hak etmiş bir kişi.

Geçenlerde Sabah’ta “PKK'nın sözde Almanya sorumlusu Saim Çakmak yakalandı” haberi vardı. “Sözde” demeden doğrudan “PKK/KCK Almanya yapılanması sorumlusu” diye yazılsa PKK/KCK övülmüş mü olurdu? Elbette ki hayır. Türkçe açısından doğrusu bu olurdu.

Türkiye gazetesinin bir haberinde de “Polisin, Zirek kardeşler ile Alabaylar suç örgütlerinin konsey toplantısı sırasında baskın yaptığı” belirtiliyordu. Bu haberde “sözde konsey” denilmemişti! Independent Türkçe de bir haberinde “DHKP-C'nin Türkiye sorumlusu 2017'de de yakalanmıştı” diye yazıyordu. “Sözde” demedikleri için yanlış mı? Kesinlikle hayır.

Haberleri bu “sözde” alışkanlığından kurtarmalıyız. Gazeteci, devletin resmi dilini kullanmaz. Yalın ve rahat anlaşılır bir Türkçe yerine resmi terminolojide ısrar etmek “sözde habercilik” olur.

Futbol medyasının zaafları

Galatasaray Teknik Direktörü Okan Buruk’un, Fenerbahçe’ye yönelik “Ananızı…” diye başlayan küfürlü tezahürata katılmasını ve futbol medyasının tutumunu eleştirmiştim. Bu eleştirime GS’li bir taraftardan “Ali Koç, Ali Sami Yen’e edilen küfürlere tempo tutarken sesiniz çıkmıyordu” yanıtı geldi. Harun Bilecek adlı okur da özetle şu değerlendirmede bulundu:

 “Bu şarkı tezahürat olarak FB’liler tarafından ‘Şinanay yavrum sana şinanay… çocuğu Galatasaray’ olarak dillerde ve özellikle birkaç bin FB taraftarı uzun uzun bu tezahüratı GS Ram Park’ta yaptığından Okan Buruk’un içine işlemiş olmalı.”

Doğru olabilir bunlar, FB’li taraftarlar da Sezen Aksu’nun güzelim “Şinanay” şarkısını GS’ye karşı küfür tezahüratı haline dönüştürmüş olabilirler. Ama zaten mesele tam da bu. FB’liler yaptığında da yanlıştır küfürlü tezahürat, GS’liler yaptığında da. Zira küfürlü, hakaret ve aşağılama içeren tezahüratlar taraftarları birbirine düşman haline getiriyor.

Maalesef futbol medyası bu küfürlü tezahüratları görmezden geliyor, karşı çıkmıyorlar. Oysa futbol medyasının bu tür düşmanlaştırıcı tezahüratların üzerine gitmesi, kim yaparsa yapsın eleştirmesi gerek. Futbol sahalarına barışın gelmesi için zorunlu bu.

Nitekim eleştirilerden kendine ders çıkaran Okan Buruk, küfürlü tezahürat nedeniyle “Şampiyonluk kutlamalarında abarttığımız yerler oldu” diyerek özür diledi. Futbol camiasında eşine az rastlanan bu özür çok değerli.

Taraftarlıkla hareket edip, eleştirel yaklaşım sergileyememek futbol medyasının en büyük zaafı. Başka bir zaafını da FB’nin yeni Teknik Direktörü Jose Mourinho daha ilk basın toplantısında fark etti. “Sorular kısa olmalı” diye uyardı gazetecileri.

Ben de dinledim biraz futbol yazarlarının sorularını. Soru sormak yerine söylev çekiyorlardı gerçekten. Soru sormak yerine kendilerini gösterme çabası içine girmişlerdi. Futbol yazarları ekranlarda “Konuşan kafa” haline gelirse olacağı bu...

Tek cümleyle:

· Yeni Akit, “Kuranı Kerim yakan Alman politikacıya, haddini bildiren saldırı” başlığı atarak bir polisi öldürüp beş kişiyi de yaralayan saldırgana destek verdi; şiddeti överek suç işledi.

· Posta, bir genç kızı sokakta bıçaklayan kişinin yakalanmasını “Bipolar çıktı” manşetiyle duyurarak tüm bipolar hastalarını -ilgisi olmadığı halde- saldırgan olarak göstermiş oldu.

· Türkiye gazetesi, veriler yerine bir emlakçıya dayanan “Deprem evi firsatçılığı” haberinde TOKİ evini kiraya verip başka yerde oturan depremzedeleri hiç sorgulamadan suçladı.

· Ekotürk programcısı Ahu Orakçıoğlu, İstanbul’da düzenlenen “Perakende Günleri”nin bir oturumunda aynı zamanda eşi olan işinsanı Süleyman Orakçıoğlu ile söyleşi yaptı.

· Diyanet İşleri Başkanı Erbaş, Sözcü TV muhabirinin lüks araçlarıyla ilgili sorusunu yanıtlamadı; yanında “fotoğrafçısı” olduğunu söyleyen kişi de muhabiri engelledi.

· Hepsiburada, aynı gün 23 gazetenin arka sayfalarına tam sayfa ilan verirken iktidar ve muhalif medya ayrımı yapmayarak örnek bir tutum sergiledi.

· Alper Gezeravcı’da olduğu gibi 70 dakikalık “yörünge altı uçuşu”na katılan Tuva Cihangir Atasever’in yolculuğunun maliyetine dair bilgi de haberlerde yer almadı.

· İHA, İstanbul’un kırsal kesimindeki iki ayrı sitesinde iki yılan görüldü diye abartılı bir ifadeyle “Megakent’i yılanlar bastı” haberi yaptı.

· İktidar medyası, İstanbul ile birçok kentte düzenlenen sokak köpeklerinin uyutulması yasa önerisine tepki eylemlerini görmezden geldi; aleyhteki kampanya haberlerini sürdürdü.

· Milliyet, “Denizlerde işgal locası” haberinde deniz içindeki loca fotoğraflarının nerede ve hangi tesiste çekildiğini belirtmeyerek, asıl muhatabı gizledi ve suçlamayı genelleştirdi.

· İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, İstanbul Küçükçekmece’de çöken binanın önünde gazetecilere açıklama yaptı ama sonunda gazetecilerden tek bir soru bile gelmedi.

Kendinden sonrasına; Türkiye’de ilelebet yaşamasını arzu ettiği mirasını şekillendirecek “inşaya” başlamasının adımı “yumuşama”. Sadece CHP değil; “kırmızı çizgi” dışında kalanlarla da görüşmeye hazır. Bu görüşmelerin kapsamına, Meral Akşener de, Abdullah Gül de; kamuoyuna açık, kapalı daha bir çok isim ve taraf da olacaktır.

“YA SONRA?”

Her ne kadar; geleceği kendi ellerinizle, kendinize göre şekillendirmek isteseniz de, bambaşka biçimlenebiliyor çoğu zaman. Hemen herkesin ve her şeyin devri geçiyor: AK Parti’nin logosundaki eski tip “ampulün” devrinin geçtiği gibi. Çoktan “enerji tasarrufu yapan”, çağdaş, çevreyi koruyan bambaşka ampuller, eskilerinin yerini aldı bile…

HAYATIN PLANLARI

1. Lise müfredatında değişiklik ve sınav sayısını 3’e çıkarmak

• Öğrencilerimiz sınava girmeden 1 yıl öncesinden sınavda sorumlu oldukları tüm konuları görmüş olacaklardır.
• Öğrencilerimiz birinci sınavda istedikleri puanı alamadıklarında, yıl kaybına uğramayacaklar, daha yüksek bir motivasyon ile 3 ay sonraki sınava hazırlanacaklardır.
• Sınav haftası yaşanacak olumsuzluklar nedeniyle sınava girememe stresinden kurtulacaklar, nasıl olsa 3 ay sonra yine sınav olacağı için; daha rahat sınava hazırlanacaklardır.
• Her yıl sınav öncesi “1 dakika ile 1 yıl kaybedildi” şeklinde can sıkıcı sorunlar yaşanmayacaktır.

12 yıllık temel eğitim yeniden planlanarak, her bireyin mutlaka yetkinliklerine göre takip edilerek geleceğin meslekleri doğrultusunda eğitilmelidir. Böylece birey 12 yıllık temel eğitim sonucunda 19-20 yaşına geldiğinde çalışabileceği ve hayatını sürdürebileceği bir mesleği olmalıdır.

2. Eğitim süresinin kısaltılması ve mesleki okulların önemli hale getirilmesi

Yaşam koşullarını 50 yıl öncesiyle kıyasladığımızda, teknolojinin gelişimiyle hayat standartları artmasına rağmen, mutluluk aynı düzeyde artmamaktadır. Çünkü, bizler kendimizi tanımadan, kendimizi keşfetmeden, ne istediğimiz bilmeden hayatın akışına kapılıp gidiyoruz…

3. Üniversite eğitiminin hayattaki önemli başarı kriteri olarak görülmesi

Gelişmekte olan ve aralıksız şekilde yeni ve yetişmiş insan gücüne gereksinim duyan Türkiye, nüfus erimesini kaldırabilecek durumda değil. Bu durumun ekonomik büyümeye, vergi gelirlerine ve ekonomik sürdürülebilirliğe darbe vuracağını öngörmek zor değil. Türkiye’nin, ağır bir ekonomik açmaz yaratması muhtemel nüfus erimesi tehlikesini telafi edecek bir planının ve vizyonunun olmaması ise başlı başına bir mesele.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK KRİZİ

Türkiye, en düşük doğurganlık hızına tarihinin en muhafazakar iktidarı döneminde tanık olmuştur. Bu durum, aileye ve kadının doğurmasına kutsallık atfeden, kadını anne figüründen ibaret gören yaklaşımın reel hayatta hiçbir karşılığının olmadığının, demografik dönüşümün daha farklı dinamikler üzerinden ilerlediğini göstermektedir.

MESELEYİ GELENEKÇİ BAKIŞTAN KURTARMAK

Doğum yapacak olan bir anne adayı, ekonomik durumundan bağımsız olarak kreş kaygısı gütmemeli ve devletin çocuğa her halükarda bir kreş imkanı sunacağını bilmeli. Bir diğer düzenleme, annelik izni konusunda gerekmektedir. Türkiye’de annelik izni, doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplamda 16 haftadan ibaret. 

ÇÖZÜMÜN ANAHTARI OLARAK SOSYAL POLİTİKA

Türkiye’nin nüfus krizine maruz kalması için fazla vakti kalmadı. Bu tehlikeye ilişkin doğru ve uygulanabilir çözümlerin, ülkenin en büyük sosyal demokrat partisi olan ve ayni zamanda yakın geleceğin en güçlü iktidar adayı olan CHP’den gelmesi gerekiyor.  

SONUÇ YERİNE

Her şey iyi gidiyor gibi görünürken bir anda tepetaklak oluverdi. Kim bu aklı verdi bilmiyorum ama Aziz Yıldırım tamamen yanlış bir strateji izleyerek Ali Koç’a vurmaya başladı. Oysa bütün şartlar Aziz Yıldırım’ın "pozitif kampanya" yapmasının gerekliliğini haykırıyordu ama Yıldırım’ın kampanya ekibi bu çağrıyı görmedi, belki de görmek istemedi.

HER ŞEY BİR ANDA TEPETAKLAK OLDU

Aziz Yıldırım, İrfan Can ithamının kendisine hiçbir şey kazandırmadığını gördüğü halde nasıl olup da aynı hatayı ikinci kez işledi, etrafındaki kimse onu uyarmadı, akıl alır gibi değil.

AYNI HATAYI İKİNCİ KEZ İŞLEDİ

Yokuş aşağı gidiş bir yerde fark edilince Aziz Yıldırım’ın yeni bir ayrımı dillendirdiğini gördük: "Herkes Başkan olabilir ama Lider olamaz, ben Lider’im." Aziz Yıldırım’ın bir lider olduğu şüphesiz ama bir insan kendine "ben liderim" demeye başladığında bir sorun var demektir.

"BEN LİDERİM" DEMEYE BAŞLADIĞINDA BİR SORUN VAR DEMEKTİR

Hiçbir zaman bilemeyeceğiz tabii ama doğru stratejiyi izleseydi, bence seçimi kazanabilirdi. Ali Koç’un önünde bir fırsat var; o da, Aziz Yıldırım’ın bu sözünü boşa düşürmektir. Bitmedi, bitemez, son nefesini vermediği müddetçe Aziz Yıldırım’ın Fenerbahçe için yapacağı bir şey hep vardır.

DOĞRU STRATEJİYİ İZLESEYDİ KAZANABİLİRDİ

Türkiye için dikkate alınması gereken en önemli istenmeyen sonuç ise kaçak içki fenomeni. Türkiye’de kaçak/sahte içki, artık neredeyse bir norm olmuş durumda. Kaçakçılığa yönelik talebin artışı tamamiyle niteliksel olarak ABD Alkol Yasağı ile parallelik ihtiva ediyor. Yasal içkiye olan erişim belki hukukî olarak değil ama, ekonomik olarak kısıtlandığında talep ortadan kalkmıyor, talebe karşılık verecek aktörler, gittikçe yasa dışı bir çerçeveye itiliyor.

EN ÖNEMLİ İSTENMEYEN SONUÇ KAÇAK İÇKİ FENOMENİ

Türkiye’de vatandaşlar, sahte içkiye bağlı zehirlenme nedeniyle hayatını kaybediyor. Tıpkı 1920’lerin ABD’sinde olduğu gibi. Vatandaş, markete girip bandrollü güvenli alkollü içki satın alamadığı için merdiven altı alternatiflere yöneliyor ve bu ekonomik alternatif vatandaşın canına mâlolabiliyor.

SAHTE İÇKİ ZEHİRLENMEYE BAĞLI CAN KAYBINA YOL AÇIYOR

1. Neden İyi Parti’nin bu görüşmeden haberi yoktu?
2. Neden görüşmeyle ilgili kamuoyuna bilgiyi Fahrettin Altun verdi?
3. Neden görüşmenin olacağı kamuoyuna haber verilip, fotoğraflar yayınlandığı halde, görüşmenin içeriği ile ilgili bir bilgi verilmedi?

Erdoğan bugün geldiği noktada iki şeyi mutlaka yapmak zorunda; birincisi ittifak ortağını hayata geçirilmesi şart olan reformlara ikna etmek, ikincisi kendi tabanını konsolide etmek için siyasette hâlâ oyun kurucunun kendisi olduğunu göstermek.

ERDOĞAN'IN ZORUNLULUKLARI

İktidarın milliyetçi kanadındaki olası dağılmaya karşı alternatif olarak İyi Parti ısıtılmak isteniyor olabilir. Her ne kadar İyi Parti yönetimi de tabanı da Akşener’in ortak olduğu bu tabloya evet demeyecek olsa da; sadece bu ihtimalin konuşulması bile Erdoğan’ın yeni oyun kurma stratejisine yarayacaktır.

İYİ PARTİ ISITILMAK İSTENİYOR OLABİLİR

Usta yönetmen Bergman’ın 1966 yılında çektiği ‘Persona’ adlı filmde, dışarıdaki ben ile içerideki ben arasında yaşanan çatışma anlatılır. Filmde tiyatrocu Elizabeth sahnede tam oyunu performe ederken birden susar ve konuşmayı tamamen bırakır. Bunun üzerine dinlenmesi için bir sahil evinde kalır. Kendini sanatçı kimliğiyle tanımlayan kadının artık bu kimliği sürdürecek takatinin kalmadığını anlatır film.

USTA YÖNETMEN BERGMAN’IN FİLMİ: PERSONA

Sorunlarımız, sıkıntılarımız yokmuş gibi davranıyoruz ve sosyal medyadaki personalarımızı sürekli besliyoruz, besledikçe iyice yabancılaşmış ve izole hissediyoruz.

PERSONALARIMIZI BESLEDİKÇE YABANCILAŞIYORUZ

Roni Margulies’in anısına

KİTABIMIZ

Hep yoldaşlarıyla omuz omuza kalabalıklarda, eylemlerde ve militan mücadelenin içinde olan bir şair, yazar, çevirmen ve aktivist için farklı bir anlam taşımaktadır elbette bu yalnızlık ki şiirlerine de yansıdığı görülür bazen…

ŞAİRİMİZ

Aynı dalganın ürünü olan kendisiyle fazla meşgul sübjektivizm ve bu anlayıştan doğan (güya okuyucu tarafından anlaşılmayı umursamayan) ‘şairin kendisine şiir yazma’ narsisizminden uzak durduğunu düşündüm hep…

BİTİRİRKEN: MARGULIES İLE KARŞILAŞMALAR

MARGULIES’İN ARDINDAN

Yeni bir şeyler deneyin. Eğer hep aynı programın içindeyseniz, belki farklı bir beslenme şekli deneyebilir veya öğün saatlerinde değişiklik yapabilirsiniz.

KALAN 3-4 KİLOYU VERMEK İÇİN YENİ BİR ŞEYLER DENEYİN

İşte o nedenler:

1. Daha önce yapılan hatalı diyetler 
2. Yanlış kilo hedefleri 
3. Sürekli atıştırma alışkanlığı 
4. yetersiz su tüketimi 
5. uzun süreli açlık atakları 
6. rutin beslenme alışkanlıklarınızın dışında diyetler uygulama 

Peki kalan 3-4 kiloyu vermek için ne yapmalı? 

Sürekli bir şeyler atıştırmak vücudun yağ yakmasını engeller. Akşam yemeğini erken bitirip sabaha kadar bir şey yememek yağ yakımınıza destek sağlayacaktır. Bu nedenle gün içerisinde aç kalmak yerine gece açlığını takip edin ve akşam yemeğinden sonra atıştırmayın.

AKŞAM YEMEĞİNDEN SONRA ATIŞTIRMAYIN

AK Parti, 12 Eylül 1980 Askeri darbe yönetiminin icadı, yerel yönetimlere kayyım atamayı, Kürt ilerinde üç dönemdir uyguluyor. Kürt illerinde yerel yönetimleri görevden alma ve kayyım atama, ilk kez 15 Temmuz darbe girişimi bahanesiyle çıkarılan Kanun Hükmünde Kararname ile uygulandı, seçilmiş 95 belediye başkanının yerine kayyım atandı. 2019 yerel seçimlerinden iki ay sonra ise 48 belediyeye kayyım atandı. 15 Temmuz darbe girişimi bahanesiyle 1 Eylül 2016 tarihli 674 Sayılı KHK ile 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 45.maddesinde değişiklik yapılarak belediyelere kayyım atama yetkisi alındı. Belediyelerin taşınır mallarına el koyma ve çalışanlarını görevden uzaklaştırma yetkisi de valilik ve kaymakamlıklara verildi.

16 Kasım 2016 tarihinde Anayasa Mahkemesi, yasanın iptal edilmesi istemini, uluslararası hukuka, sözleşmelere ve anayasa aykırı bir biçimde, görüşme yetkisi olmadığı gerekçesiyle reddetti. Sözü edilen kararnamenin kalıcı bir yasa haline gelmesi sağlandı. Buradaki kritik değişiklik şu oldu: 5393 sayılı belediye yasasında belediye başkanının görevden alınması durumunda Meclis üyeleri arasından başkan vekili seçimi öngörülürken, kararnameyle ‘terör suçları” kapsamında İçişleri Bakanlığına kayyım atama yetkisi verildi. Haklarındaki soruşturma nedeniyle görevden alınan belediye başkanları yerine (Yalova, İzmir Menemen ve Antalya Kepez’de olduğu gibi) Belediye Meclis üyeleri arasından seçim yapıldı. Ama Kürt illerinde hiçbir yerde bu kural üç dönemdir bir kez bile uygulanmadı. Kürtler söz konusu olduğunda ortada büyük bir ‘terör parantezi’ bulunmaktadır. Sorunun düğümlendiği nokta tam da burası. Söz konusu olan ’terörle mücadele” olduğunda bütün ‘toplumsal akarsular’ durmakta.

AK Parti veya tek adam rejimine muhalifler, Türkiye’nin yüz yıllık Kürt sorununu ‘terör parantezi’ kapanından çıkaramadıkları sürece, bunun gibi çok açık ayrımcı ve Kürt hakları karşıtı uygulamalara Türkiye toplumunun rıza üretmesi devam edecek, bunda hiç kuşku yok.

KÜRT SORUNU VE “TERÖR PARANTEZİ”

AK Parti veya tek adam rejimine muhalifler, Türkiye’nin yüz yıllık Kürt sorununu ‘terör parantezi’ kapanından çıkaramadıkları sürece, bunun gibi çok açık ayrımcı ve Kürt hakları karşıtı uygulamalara Türkiye toplumunun rıza üretmesi devam edecek, bunda hiç kuşku yok. AK Parti geleneksel kendinden önceki Kürt sorununu inkârcı, asimilasyoncu ve imha eksenli devlet politikalarının yerine, Kürtlerin evrensel temel haklarını kolektif kullanmalarının önüne geçme, ama varlıklarını temel haklardan yoksun bir kapsamda Kürtlerin gönlünü alma hedefli arayışların içinde oldu. Bunların en sonuncusu olan 2013-2015 çözüm süreci sonrasında, Kürt siyasal sorununda geleneksel ‘terör parantezini’ güncelledi.

Aslında ayrımcılığı, hukuksuzluğu, polis devleti uygulamasının yasal kılıfı olan 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nu çözüm masasını devirme planlarını hayata geçirdiği dönemde, 27 Mart 2015 ‘te 6638 sayılı İç Güvenlik Yasası ile tahkim etti. 15 Temmuz darbe girişimi bahanesiyle yaşanan rejim değişikliğinde, yani Cumhurbaşkanı Hükümet Sistemi’nde, muhaliflerin her itirazının aynı kalıbın içinde değerlendirilebildiği bir sistem inşa edildi. Söz konusu Kürt siyasal kişilikler ve talepleri olunca, demokratik muhalifler tarafından iktidarın ayrımcılığı, Kürt karşıtlığı çoğu kere görmezlikten, duymazlıktan gelinebiliyor. Kürt sorununun ‘terör parantezine’ alınması konusunda, çok rahat milli mutabakat ve ittifak gerçekleştirilebiliyor.

İktidar, muhalefetin bu tutumuyla birkaç şeyi göz ardı ediyor. 3713 sayılı yasa başta olmak üzere, ilgili diğer yasalardaki terör tanımının belirsizliği; her eylemi, sözü, yazıyı ve hatta davranışı bu kapsama sokma keyfiyeti sağlıyor. 3713 sayılı terörle mücadele kanununun uluslararası sözleşmelere, hukuka uygun olmadığını belirten sayısız BM komisyonu raporları ve Avrupa Konseyi kararları söz konusudur. Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’na aykırı olduğu uyarıları yapılan bir yasadan bahsettiğimizi hatırlamakta yarar var. Kürtler ile ‘terörü’ özdeştirmek, iki kardeş muamelesi yapmak sık sık aynı cümle içerisinde kullanmak gibi yaklaşımlar, Türk siyasetine siyasal, sosyal, kültürel ve hukuksal yararlar sağladığı kadar, Türklüğü varoluşsal soruna dönüştürdü. Diğer yandan Avrupa Birliği ile müzakere sürecinde, bu yasanın tanımının birlik kriterlerine ve mevzuatına uygun olarak düzeltilmesi taleplerine, iktidar partisi tarafından neden direnç gösterildiği daha iyi anlaşılmaktadır.

İkinci yüzyılında Türkiye’nin demokratik ve barışçıl bir geleceği, Kürt sorununda ‘terör parantezine’ çeşitli bahane, gerekçe veya korkularla rıza gösterilerek ve Kürt seçmenin iradesini yok sayan tutumlarla inşa edilemez. Kürtlerin Ankara’ya olan nefretini büyütmek 21. yüzyılın dünyasında çıkmaz yoldur.

ANKARA’YA NEFRETİ BÜYÜTMEK ÇIKMAZ SOKAK

Muhalefeti ve itirazları bastırmanın elverişli aracının Kürt meselesi ve terör parantezi olduğunu, 31 Mart Yerel seçimlerinde yüzde 48,91 oyla seçilen Hakkâri Belediye Eşbaşkanı Mehmet Sıddık Akış'a 19 yıl 6 ay hapis cezası verilmesi sürecinde bir kez daha görmüş olduk. Akış, on yıl karara bağlanmayan dosya çerçevesinde, karar açıklanmadan dört gün önce görevden alındı, vali kayyım olarak atandı. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın, bu tasarruflarını ve Hakkâri Belediye Eşbaşkanı Mehmet Sıddık Akış'a ilişkin verdikleri hükümlerini açıklayan sosyal medya paylaşımı, Türkiye’nin çukurunu gösteren bir belge.  

İçişleri Bakanı hükmü açıkladıktan dört gün sonra, mahkeme heyeti usul gereği zorunluktan kararı tutanağa geçirdi. 

Her şey kamuoyunun gözlerini önünde yaşandı. Kürt sorununu siyasi ve yasal ‘terör parantezinden’ çıkarmaya cesareti olmayanların, Türkiye’yi bu çukurdan çıkarmaları mümkün gözükmüyor. İkinci yüzyılında Türkiye’nin demokratik ve barışçıl bir geleceği, Kürt sorununda ‘terör parantezine’ çeşitli bahane, gerekçe veya korkularla rıza gösterilerek ve Kürt seçmenin iradesini yok sayan tutumlarla inşa edilemez. Kürtlerin Ankara’ya olan nefretini büyütmek 21. yüzyılın dünyasında çıkmaz yoldur. Dünyanın tersine dönmesini hayal etmek gibi bir şeydir. Türkiye’nin içinde bulunduğu bugünkü kritik süreçte herkese, her kesime büyük sorumluluk düşüyor. Hakkâri Belediyesi’ne atanan kayyıma, seçilmiş belediye başkanının siyasi komployla cezalandırılmasına ve tutuklanmasına karşı demokratik siyasal hakları, evrensel hukuk değerlerini ve insancıl hukuku daha net ve kararlılıkla savunmak gerekiyor.

Tek bir kararnamede yayınlanmış 291 hükmün iptal edilmesi ne demek? Cumhurbaşkanlığı sistemine 2017 Anayasa değişikliğinden sonra geçilir geçilmez, daha yayınlanan ilk kararnamede neredeyse Anayasaya aykırı olmayan madde yok!

291 HÜKMÜN İPTALİ NE DEMEK?

Sokaklarda yaşayan köpeklere karşı iktidar medyasında başlatılan kampanya tüm hızıyla sürüyor. Akşam, Sabah, Türkiye, Yeni Akit ve Yeni Şafak’ta neredeyse her gün birinci sayfadan hatta çoğunlukla da manşetten yayımlanıyor köpek düşmanı haberler. Fakat arada öyle abartılı, dayanaksız ifadeler kullanılıyor ki, insan okurken hayretler içinde kalıyor.

Örneğin, Ankara’da bir lise öğrencisinin bacağını köpek ısırmış. Anadolu Ajansı, TRT Haber ve Global TV’de kullanılan haberde baba Hakan Tanrısever, “Oğlunun asker olmak istediğini ancak bacağında iz kalması nedeniyle askerlik mülakatından elenme ihtimali olduğunu” söylüyordu. Bacaktaki iz, neden askerliğe engel olsun ki? Bu abartılı bir kaygı…

Türkiye gazetesinin kimin hazırladığı belli olmayan bir rapora dayanan “Yakalaması ve bakması ekonomiyi vuruyor” başlıklı haberinde de garip bir cümle vardı:

“Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, önceki gün yaptığı açıklamada Türkiye’deki başıboş köpek sayısının 4 milyona yakın olduğunun tahmin edildiğini söyledi ama bazı uzmanlara göre bu rakam 10 milyon bile olabilir.”

Bakan Yumaklı, 4 milyon diyor; TBMM’deki teklifte de sokak köpeklerinin sayısı 2 milyon olarak belirtiliyor. Türkiye’nin haberinde ise “bazı uzmanlar”a dayanarak sokak köpeklerinin sayısı birden 10 milyona çıkarılıyor!

Üstelik haberdeki o cümle “Sayı 10 milyon olarak kabul edildiğinde” diye devam ediyor; yakalama, besleme ve kısırlaştırma maliyeti de buna göre çıkarılıyor. Önyargı ve düşmanlık, bilginin önünde gidiyor bu haberde.

 “Sokak köpekleri kamuoyu araştırması” haberi önce TRT Haber’de yayımlandı; ardından iktidar medyasına yayıldı. İletişim Başkanlığı’nın yaptığı belirtilen bu araştırmaya göre, soruları yanıtlayan “gönüllüler”in yüzde 80,4’ü “Barınaklara yerleştirilmeli, sahiplenilmeyen ve hasta olanlar uyutulmalı” görüşünü savunmuş. Fakat araştırma 18 Ekim-8 Kasım 2023 tarihlerinde yapılmış, aradan altı ay geçmişti. İletişim Başkanlığı’nın değerlendirmesi altı ay sürmüş de olamaz, nihayetinde beş soruluk kısa bir anket…

Başkanlık mı yeni açıkladı, yoksa iktidar medyası mı eski araştırmayı yeni gibi yayımladı bilemiyorum. Ama altı ay önce ve köpeklerin “uyutulması”nı yani öldürülmesini içeren teklif ortada yokken yapılan bir araştırmanın yeni gibi tedavüle sunulması da düşmanca.

Bu örneklerden anlaşılacağı gibi, gazetecilik, sokak köpeklerinin öldürülmesine rıza üretmek için araçsallaştırılıyor. Oysa gazeteciler, insanların doğru karar verebilmesi için eksiksiz ve nesnel bilgi aktarmakla yükümlüdür.

“Ananızı...” küfürüne karşı çıkmadılar

Galatasaray Teknik Direktörü Okan Buruk, şampiyonluk kutlamaları sırasında Sezen Aksu’nun “Şinanay” şarkısını sloganlaştıran taraftarlara eşlik etti:

 “Şinanay da yavrum şina şinanay!  Ananızı s... Galatasaray.”

Okan Buruk ve taraftarlar, tüm kadınları aşağılayan ve kadın bedenini intikam nesnesi olarak gören eril küfür dilini coşkuyla tekrarlayıp durdular o gece. Telefonlarla çekilen görüntüler de birçok taraftarın sosyal medya hesabından da paylaşıldı.

Maalesef Okan Buruk’un küfürü, futbol medyasında gereken tepkiyi görmedi. Taraftarlık yine devreye girdi; sosyal medyada Fenerbahçe taraftarlarının yanısıra sadece Youtube’daki bazı yayınlarda Teknik Direktör Ümit Özat gibi isimler tarafından eleştirildi Okan Buruk.

Futbol medyası dışında ABC, Habertürk, Oda TV, Internet Haber, Türktime, Yeniçağ gibi az sayıda sitede “Ölçüyü kaçırdı” haberleri yapıldı. Ertesi gün eski MHP Antalya Milletvekili Nesrin Ünal ile Eşitlik için Kadın Platformu, Okan Buruk’u kınayarak, tüm kadınlardan özür dilemesini istedi. Platformun açıklamasında, “Okan Buruk şampiyonluk kutlamasında Sezen Aksu’nun Şinanay şarkısını kirleterek, tecavüz kültürünü yüceltmiş, kadınların onuruna, bedenine ve tüm annelere sözlü tecavüz etmiş ve küfürlü saldırıda bulunmuştur” deniliyordu.

Fakat platformun açıklamasını Artı Gerçek, Bianet, Birgün, Diken, Evrensel, Gazete Duvar, Gazete Pencere, Gerçek Gündem, Serbestiyet, Yurt dışında bir yerde de görmedim. Hürriyet, Milliyet, Sabah ve Sözcü gibi yaygın medya kuruluşları bu açıklamaya da itibar etmediler. Sadece Günaydın’da Mevlüt Tezel, Cumhuriyet’te de Bedri Baykam yazılarında Okan Buruk’u eleştirdi. Sonradan FB’lilerin suç duyurusunu ve Mahmut Uslu’nun sözlerini verenler oldu ama kısacıktı.

Güçlü biçimde karşı çıkmayıp görmezden geldiklerine göre, Okan Buruk’un eril tecavüz dilinden rahatsız değil medyamız ve futbol yazarları. Küfürlerin futbol camiasında bu kadar olağanlaşmasında ve taraftarların birbirine düşmanlaştırılmasında onların da günahı büyük.

Haftanın davetli gazeteci gezileri

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun, 37 gazeteciyi Avrupa Olimpiyat Oyunları imza törenini izlemek üzere Roma’ya götürmesi vesilesiyle “davetli gazeteciliği” tartıştık. İyi de oldu, yıllardır yaygın biçimde süren bir yanlışa dikkat çekildi.

Ancak tartışmalar “davetli gazeteciliği” pek de etkilemedi; davetli geziler tüm hızıyla sürüyor. O nedenle bundan sonra bu köşede öğrenebildiğim kadarıyla davetli geziler ve katılan gazetecilerin listelerini yayımlamaya karar verdim.

Son günlerde Barcelona, Madrid, Leipzig ve Şanlıurfa’ya davetli geziler düzenlendi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu’nun Uluslararası Ulaşım Forumu’na katılmak üzere bir inşaat şirketinin özel uçağıyla çıktığı Leipzig gezisine gazeteciler Ahmet Ergen (NTV), Fevzi Çakır (Habertürk), Dicle Canova (CNN Türk) ve Orhan Sali (A Haber) de katıldı.

 THY, Madrid’de düzenlediği “Türkiye gecesi” için bir uçak dolusu işinsanı, sanatçının yanısıra gazetecileri de davetli götürdü. Gazeteciler Fulya Soybaş (Hürriyet), Şirin Sever (Posta), Ömer Karahan (Günaydın) ve Cansu Canan Özgen (TV100) de gezideydi.

Limak Holding, Palau de la Música Catalana'nın (Katalan Müzik Sarayı) sponsoru olması nedeniyle düzenlenen töreni izlemeleri için gazeteciler Feride Cem (Sabah), Hacer Boyacıoğlu (Hürriyet), Toygun Atilla (Patronlar Dünyası), Faruk Şüyün (Ekonomim) ve Ertuğrul Özkök’ü Barcelona’ya götürdü. Sadece Hacer Boyacıoğlu ve Toygun Atilla haberlerinde gezinin davetli olduğu bilgisine yer verdi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy, Şanlıurfa’daki “Kültür Yolu Festivali”nin açılışına gazeteciler Akif Bülbül (Türkiye), Ece Ceyhun (Dünya), Gizem Türemen (Habertürk), Gonca Şenay (Hürriyet), Hüseyin Likoğlu (Yeni Şafak), Pınar Aktaş (Milliyet) ve Verda Özer (Posta) ile birlikte gitti.

Deterjan ve yatak reklamı yapan gazeteciler

Bir deterjan firması, zincir marketlerden biriyle anlaşarak, “tüketicilerin boş sıvı deterjan şişelerini mağazada doldurma” uygulaması başlatmış. Uygulamayı yaygınlaştırmak için de sosyal medyada ünlülerle reklam görüntüleri çekiyorlar.

Oyuncuların reklamda oynaması doğal ama boş sıvı deterjan şişesi elinde markette uygulamanın reklam oyunculuğunu yapanlar arasında iki de gazeteci var; Tele 1’den Özlem Gürses ve Posta’dan Şirin Sever.

Gazeteci Balçiçek İlter de sosyal medyada paylaştığı videoda bir yatak markasını “Şahane bir yatak buldum, çok da mutluyum. Size bütün bilgileri alta yazacağım. Sonra paylaşacağım da yatağın görüntülerini” diye uzun uzun övdü. Tanıttığı yatak markası da İlter’in bu görüntüsünü web sayfasında “W… kullanıcı yorumları” başlığı altında yayımladı.

Daha önce defalarca yazdım, bir kez daha tekrarlayayım; Gazetecilerin reklamda oynaması, mesleğin temel ilkelerine aykırı. Gazeteci, gerçekleri aktarır. Kim para verirse onun isteğine göre konuşmaz; bedeli karşılığında bir ürünü övemez.

Reklam yapan gazeteci, mesleğinin güvenilirliğini, inandırıcılığını para karşılığında bir şirketin çıkarlarını korumaya tahsis etmiş olur.

Tek cümleyle:

· Karar, BirGün’ün Diyanet’e dokuz yeni lüks araç alınması haberini kaynak göstermeden ve metindeki “BirGün” sözcüklerini de özenle ayıklayarak yayımladı.

· Bir kamu kuruluşu olan Emlak Konut, yeni konut satış projesi için Akşam, Aydınlık, Diriliş Postası, Dünya, Hürriyet, Milat, Milliyet, Ekonomi, Posta, Sabah, Takvim, Türkgün, Türkiye, Yeni Akit, Yeni Şafak gazetelerine aynı gün tam sayfa ilan verdi.

· Korkusuz, marş söylenirken özel giysi gerekirmiş gibi, “Hadise’ye tepki yağdı: 10. Yıl Marşı’nı mayoyla söyledi” haberi yaptı; kendi görüşünü vatandaşın tepkisi gibi yazdı.

· Hürriyet’in, “Utanmaz iki adam” haberinde cinsel istismar olayını ortaya çıkaran Müge Anlı ve ATV’den söz edilmeyerek, “programda” ve “canlı yayında” demekle yetinildi.

· Sözcü TV, “RTÜK’ün yıllık ceza bilançosu” haberinde ANKA’yı kaynak göstermediği gibi, RTÜK’ün henüz açıklanmayan raporunu açıklanmış gibi aktardı.

· Akşam, oyuncu Anıl Altan’ın, korumak amacıyla kızlarının yüzünü göstermeme kararını anlattığı “Kızlara fotoğraf yasağı” haberinde çocukların yüzleri açık fotoğrafını kullandı.

· Yeni Şafak, “Liman rekabetinde Türkiye atağı” haberinde gazetenin sahibi Albayrak Holding’in başka ülkelerdeki liman yatırımlarını haberleştirdi.

· Show TV ve 24 TV, CHP’nin eski Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile yapılan söyleşi programını KRT TV’yi kaynak göstermeden aktardı.

· Cumhuriyet, Financial Times’da yayımlanan Türkiye ekonomisine ilişkin analizi Dünya gazetesine dayanarak alıntıladı.

· MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Sinan Ateş cinayeti hakkında haberleri nedeniyle Halk TV, Now TV ve Sözcü TV’ye hakaret etti ve hedef gösterdi.

· SETA'nın AB'den fon aldığı bilgisi “Gazeteci fişleyen vakfa rekor hibe” başlığıyla ilk olarak Eylül 2023’te BirGün’de ortaya çıkarılmıştı.

· KRT TV, Dubai Kraliyet İş Konseyi Başkanı Süleyman Taşçılar’ın, işinsanı Murat Sancak’a temsilcilik belgesi vermesini yarım saati aşkın canlı yayınla duyurdu.

· Milliyet’in “Buruk’a dev maaş: 75 milyon lira” başlığı atılmıştı ama Okan Buruk’a verilen “maaş” değil, “yıllık ücret”.

· Kelebek yazarı Ömür Gedik, Doğan Holding Yönetim Kurulu Murahhas üyesi Soner Gedik’in yazdığı romanı üst üste iki yazısında tanıttı.

Futbolda kulüpler bazında dünyanın en önemli sahnesi kabul edilen Şampiyonlar Ligi, 1 Haziran akşamı oynanan Real Madrid – Borussia Dortmund karşılaşmasıyla nihayet buldu ve Real Madrid bir kez daha mutlu sona ulaşmayı başardı. İspanyol takımı futbolda dünyanın en iyi kulübü tartışmasız bir şekilde, basketbolda da –bu sezon her ne kadar finalde Panathinaikos’a finalde kaybetse de- Euroleague seviyesindeki en dominant takım konumunda. Bu hafta, Real Madrid’in futboldaki bu dominant karakterini bazı ilginç veriler ve istatistikler üzerinden vurgulamak istiyorum.

Real Madrid, tarihinde 15. kez Avrupa futbolunun bir numaralı kupasını kaldırırken, Alman futbolunun köklü kulübü Borussia Dortmund ise 11 yıl sonra çıktığı bu seviyedeki ikinci finalinde yine kaybetti. 

REAL MADRİD, 15. KEZ AVRUPA FUTBOLUNUN BİR NUMARALI KUPASINI KALDIRDI

- Bu sezonki finalle Real Madrid, tarihinde 15. kez Avrupa futbolunun bir numaralı kupasını kaldırırken, Alman futbolunun köklü kulübü Borussia Dortmund ise 11 yıl sonra çıktığı bu seviyedeki ikinci finalinde yine kaybetti. Dortmund 2012-13 sezonunda da bir başka Alman kulübü Bayern Munich’e kaybetmişti; 1996-97 sezonunda ise Juventus’u 3-1 ile geçerek tek şampiyonluğuna ulaşmıştı.

-1955-56 sezonundan beri oynanan Kupa-1 veya 1992’den itibaren yenilenen formatı ve adıyla Şampiyonlar Ligi’nde en fazla finale çıkan ve kupayı en fazla kazanan takım Real Madrid. Toplam 18 kez finale çıkan Madrid ekibi, bu finallerin 15’inde sahadan zaferle ayrıldı.

-Madrid’in sadece 1950-60’lı yıllarda finallere ambargo koyan Puskas’lı, di Stefano’lu efsane kadrosu değil, modern dönemdeki kadroları da kupalara ambargo koymayı başardı. Örneğin 1656-1966 arasında toplam 8 final oynayan o meşhur kadro 6 şampiyonluk kazanırken, sadece 1962’de Benfica ve 1964’te Inter’e finali kaybetmişlerdi. Buna karşılık 1997-98 sezonundan itibaren çıktığı hiçbir finali kaybetmedi Real Madrid. Bu dönemdeki 9 finalin tamamında sırasıyla Juventus (1998 ve 2017), Valencia (2000), Bayer Leverkusen (2002), Atletico Madrid (2014 ve 2016), Liverpool (2018 ve 2023) ve Borussia Dortmund (2024) karşısında hiçbir finali kaybetmeden, net bir üstünlükle kupaya uzanmasını bildiler.

-Bu muazzam dominasyon bir yönüyle de şu anlama geliyor: Guardiola, Klopp, Mourinho, Wenger, Ferguson, Benitez, Conte, Pellegrini, van Gaal, Simeone gibi yetenekli ve usta teknik direktörlerin etkili olduğu son çeyrek asırda, Real Madrid tek başına bu 25 kupanın 9’unu kazanmış. Tek başına baş döndürücü bir başarı bu bir kulüp için.

-Real Madrid’in 1980-81 sezonunda Liverpool’a karşı kaybettiği finalin ardından çıktığı toplam 9 finali de kazandığını ve 43 yıldır Avrupa’daki hiçbir finali kaybetmediğini de vurgulamakta fayda var. Ayrıca Real Madrid’in 2000 yılından önce toplam 7 şampiyonluğu varken, 2000’den sonra tek başına 8 şampiyonluğu var. Bu noktada ilginç bir istatistik de; 2000 yılından sonraki 24 yılda toplam 8 şampiyonluk yaşayan Real Madrid’in, arkasından gelen üç büyük takımın tüm kulüp tarihleri boyunca elde ettiği kupa sayısını sadece 2000 sonrası performansıyla geride bırakmış olması: Milan (7), Liverpool (6), Bayern Munich (6).

-Avrupa’nın bu en büyük turnuvasında son 70 yıllık kulüpler bazındaki tabloya, yani uzun dönemli karneye baktığımızda karşımıza çıkan şampiyonluk sayıları şöyle: Real Madrid – 15 AC Milan – 7 Bayern Munich – 6 Liverpool – 6 Barcelona – 5 Ajax – 4 Inter – 3 Manchester United – 3 Benfica – 2 Chelsea – 2 Juventus – 2 Nottingham Forest – 2

2002’den beri oynanan Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi finallerinde İspanyol takımları, finalde karşılaştıkları tüm takımları yenerek ve hiç final kaybetmeden şampiyon olmayı başardı.

 2002’DEN BERİ İSPANYOL TAKIMLARI HİÇ FİNAL KAYBETMEDEN ŞAMPİYON OLMAYI BAŞARDI

- Bu tabloda Real Madrid (15), hemen arkasında gelen Milan (7) ve Bayern Munich’in (6) toplamından daha fazla Şampiyonlar Ligi kupası kazanmış. -Bir başka ilginç istatistik ise İspanyol futbolunun 21. yüzyılda diğer Avrupalı dev kulüplere karşı kurduğu hâkimiyete işaret ediyor: 2002’den beri oynanan Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi finallerinde İspanyol takımları, finalde karşılaştıkları tüm takımları yenerek ve hiç final kaybetmeden şampiyon olmayı başardı. Bu dönemde oynanan ve bir İspanyol takımının her iki kupada finale çıktığı toplam 23 karşılaşmada, Real Madrid (7), Sevilla (7), Barcelona (4), Atletico Madrid (3), Villareal (1) ve Valencia (1) rakiplerine üstünlük kurdu ve Avrupa futbolunda İspanyolların en başarılı ülke olduğunu ortaya koydu.

-Bu sezon oynanan Avrupa kupaları finallerinde dikkat çeken bir tablo da, yaşça tecrübeli teknik direktörlerin genç rakipleri karşısında kurdukları hâkimiyet: Şampiyonlar Ligi: Real Madrid / Carlo Ancelotti (64) – B. Dortmund / Edin Terzic (41) Avrupa Ligi: Atalanta / Gian Piero Gasperini (66) – B. Leverkusen / Xabi Alonso (42) Konferans Ligi: Olympiacos / J. Luis Mendilibar (63) – Fiorentina / Vincenzo Italiano (46)

-İtalyan futbolunun önemli orta saha oyuncularından biri olan Carlo Ancelotti, 1992'de son verdiği aktif futbolculuk kariyerinde iki Şampiyonlar Ligi kupası kazanmıştı. Efsaneleştiği Milan ile 1989 ve 1990'da üstüste iki kez bu kupayı futbolcu olarak kazanan Ancelotti, teknik direktörlük kariyerinde de yine Milan'la 2003 ve 2007'de aynı başarıya ulaştı. Toplamda 7 Şampiyonlar Ligi kupası bulunan Ancelotti, Real Madrid'le de bu başarıyı üç kez daha tekrarladı (2014, 2022, 2024)

-Son dönemde Avrupa kupalarında İtalyan ve İspanyol teknik direktörlerin başarılı performansı da keza dikkatimi çeken bir başka veri sunuyor: 2020’deki son Avrupa Şampiyonası’nda, yarı finalde İspanya ve finalde İngiltere’yi geçerek şampiyon olan İtalya’nın hocası İtalyan Roberto Mancini’ydi. İtalya önümüzdeki günlerde oynanacak 2024 Avrupa Şampiyonası’nın da büyük favorilerinden biri ve başlarında İtalyan teknik adam Luciano Spalletti var. 2024 yılında Şampiyonlar Ligi’ni kazanan Real Madrid’in hocası İtalyan Ancelotti olurken, Avrupa Ligi’ni kazanan Atalanta’yı da bir başka İtalyan teknik adam Gasperini çalıştırıyor. Konferans Ligi’nin kazanan Olympiacos’un hocası ise Avrupa kupalarının başarılı ismi İspanyol teknik adam Mendilibar. Bu isimlerin yanısıra Guardiola, Xabi Alonso, Arteta, Conte, Benitez, Luis Enrique, Allegri gibi isimler İtalyan ve İspanyol teknik adamlar geleneğinin başarılı örnekleri olarak dikkat çekiyor. ***

Sözün burasında bir parantez de Arda Güler’e açmak istiyorum. Son yıllarda çok başarılı kaleci, stoper ve orta sahalar yetiştiren Türk futbolunun parlayan yıldızı Arda, 2024 yılında Real Madrid’le hem La Liga hem Şampiyonlar Ligi’ni kazandı. Aldığı kısıtlı süreleri çok iyi değerlendirdi ve piyasa değerini 68 milyon Euro seviyelerine kadar çıkarmayı bildi.

TÜRK FUTBOLUNUN PARLAYAN YILDIZI ARDA

Real Madrid son dönemde gençleştirdiği kadrosunda son derece yetenekli oyunculara sahip ve 2024-25 sezonu için de hem La Liga hem de Şampiyonlar Ligi’nin yine en büyük favorisi. 2023-24 sezonunda La Liga’nın en iyisi seçilen Bellingham, Şampiyonlar Ligi’nde en iyi oyuncu ödülüne layık görülen Vinicius’un yanısıra, Rodrygo, Brahim Diaz, Camavinga, Valverde, Arda Güler gibi genç ve oldukça kaliteli ayaklara sahipler. Üstelik bu armadaya Mbappe gibi ikonik bir yıldız ve Endrick gibi Brezilya futbolunun büyük ümitler beslenen bir başka yıldızı da katılıyor bu yaz. Sözün burasında bir parantez de Arda Güler’e açmak istiyorum. Son yıllarda çok başarılı kaleci, stoper ve orta sahalar yetiştiren Türk futbolunun parlayan yıldızı Arda, 2024 yılında Real Madrid’le hem La Liga hem Şampiyonlar Ligi’ni kazandı. Aldığı kısıtlı süreleri çok iyi değerlendirdi ve piyasa değerini 68 milyon Euro seviyelerine kadar çıkarmayı bildi. Şimdi önünde Avrupa Şampiyonası’nda kendini gösterme ve sonrasında Real Madrid’de Kroos ve Modric sonrası takımın değişmez oyuncusu olma fırsatı var.

Geçtiğimiz günlerde Mbappe’nin de katılımıyla iyice güçlenen bu takımda kendini kabul ettirir ve istikrarlı şekilde verimli olabilirse, sakatlıklarla gölgelenen ilk sezonunun ardından oldukça parlak bir gelecek kendisini bekliyor. Bütün Türkiye kendisinden bunu istiyor ve bekliyor.

2013’den sonra merkezi bütçeden Kürt illerine yapılan harcamaların 2023’e kadar hep Türk illerinin çok altında kalmış olması çarpıcı bir ayırımcılığın işareti değilse nedir ki?Bu ayrımcılığın nedenleri ayrı bir tartışma konusudur ama sunduğumuz grafik AKP iktidarının en azından 2013’den itibaren Kürtlere karşı bir ayrımcılık yaptığının açık bir kanıtıdır.

2013’DEN İTİBAREN KÜRT İLLERİNE YAPILAN HARCAMALAR TÜRK İLLERİNİN ÇOK ALTINDA

İmamoğlu’nun Türkiye’nin tüm coğrafi bölgelerinden, tüm inanç gruplarından, tüm etnik gruplardan ve hatta siyasi yelpazenin hemen her kesiminden destek görebilmesi, şüphesiz siyasi tarihimizde eşine az rastlanılır bir duruma tekabül ediyor. Üstelik İmamoğlu bunu sosyal demokrat ideolojik pozisyonunu muhafaza ederek gerçekleştirebiliyor.

İMAMOĞLU NEYİ BAŞARDI?

İmamoğlu’nun bir ekip siyasetçisi olması ve başarılı isimleri ön planda konumlandırabilme becerisi de CHP için bu anlamda bir avantaj. İmamoğlu’nun son beş yılda başardıkları kadar, bunları nasıl başarmaya devam ettiği ve nasıl bir siyaset metodolojisi kurguladığı, parti hafızasına ilmek ilmek kaydediliyor.

İMAMOĞLU ETKİSİNİN MUHTEMEL KALICILIĞI

Günümüzde medya adını verdiğimiz, kamusal hayatımızın bir parçası haline gelmiş kitle iletişim araçlarının ilk formları, aslında siyasal erk sahiplerinin ticari ve sosyal hayatı kontrol altında tutabilmek amacıyla, haber alma ihtiyacını karşılamak üzere ortaya çıkmıştır. “Haber mektupları” adı verilen bu ilk formlar Avrupalı krallarını bilgilendirmek üzere, ticaret erbapları tarafından kaleme alınmış bilgi ve haberlerden oluşmuştur. Zamanla, formuyla birlikte hedef kitlesinin de değişmesi ve genişlemesiyle kitle iletişim araçları haline gelmiştir. Tarihsel koşulların etkisiyle dönüşen kitle iletişim araçlarının işleyişini ve toplumsal işlevini anlamak için, ekonomik, siyasal ve kültürel şartları hesaba katmak gerekmektedir. Ortaya çıkışında Avrupalı burjuva sınıfının etkisi olması, sonrasında krallıklar ve feodal düzen yerine demokratik yönetim şeklinin hakim olması uğruna mücadele eden söz konusu sınıflar, kitle iletişim araçlarının demokratik sistemin vazgeçilmez bir unsuru olmasında rol oynamışlardır. 

Liberal temsili demokrasi sistemi ile yönetilen ülkelerde kitle iletişim araçları da kamusal bir aktör olarak ortaya çıkmıştır. İdeal bir demokraside, oy vererek temsilci seçme usulüyle siyasal davranışta bulunan bireylerin sağlıklı, çarpıtılmamış mesajlar ve bilgiler yoluyla bilgi edinmeleri beklenir.

LİBERAL DEMOKRASİLERDE KİTLE İLETİŞİM ARAÇLARI KAMUSAL BİR AKTÖR OLARAK ORTAYA ÇIKMIŞTIR

Zira temsili demokrasi, yönetilenlerin siyasal karar alma süreçlerine katılması için temsilci seçmelerini öngörmektedir. Parlamenter sistemde karar alan tüm siyasi aktörlerin faaliyetlerinin halkın bilgisi dahilinde olması, mevcut toplumsal sorun ve konuların temsilcilerin gündemine taşınabilmesi kitle iletişimini zaruri kılmaktadır. Bireyler içindeyaşadıkları toplum ve kendi toplumsal sorun ve konumlarını, üzerlerindeki siyasi erkin kendileri hakkındaki tasarruflarını denetleyebilmek için kitle iletişimine ihtiyaç duymaktadırlar. Tek başına bireylerin çok geniş bir coğrafya hakkında kendi kişisel girişimleriyle bilgi toplamaları mümkün görünmemektedir.

Bu nedenledir ki hem liberal temsili demokrasi sistemi ile yönetilen ülkelerde kitle iletişim araçları da kamusal bir aktör olarak ortaya çıkmıştır. İdeal bir demokraside, oy vererek temsilci seçme usulüyle siyasal davranışta bulunan bireylerin sağlıklı, çarpıtılmamış, belli çıkar çevrelerine hizmet etmeyen mesajlar ve bilgiler yoluyla bilgi edinmeleri beklenir. Ancak liberal demokrasi beraberindeserbest piyasa sistemini de getirdiği için, medya kuruluşları da faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için ekonomik birer kurumdurlar da aynı zamanda. Bu durumda, kitle iletişim araçları kamuya ait olmadıkları sürece, yaptıkları yayınlardan kar elde etme amacı da taşımak durumunda olacak ve kamusal alanın bir parçası olarak halkın bilgi edinme hakkını yerine getirirken ekonomik değerini de korumak ve idame ettirmek zorunda kalacaktır. 

Demokrasi, eşitlik, özgürlük gibi ilkeler serbest piyasa ekonomisinin ilkelerinin ortaya çıkmasına da neden olmuştur. Serbest piyasa ekonomisi, ekonomik girişimlere serbesti sağlaması, devleti piyasanın regülatorü olarak konumlamaması nedeniyle, zamanla piyasada tekelleşmeye de yol açmaktadır. Serbest piyasa ekonomisi sisteminde işi gazetecilik olmayan holding ve/veya büyük şirketler de bu işkolunda faaliyet gösterebilmekte sahiplik biçimlerine göre yatay ya da dikey tekelleşmeye neden olmaktadır. Bu durum, medyanın, vatandaşların demokratik haklarını kullanmasına yardımcı bir unsur olmasının önünde engel olarak görülebilir. Medya kurumlarının ürünleri içerikleridir, yayınlanan haberler, programlar aynı zamanda ekonomik birer üründürler. Medya sahiplerinin ekonomik çıkarlarını korumak için kimi konuları haberleştirmemesi bilgi verme işlevine zarar verebilir.

Daha önce de belirttiğim gibi iyi işleyen ideal temsili demokraside, vatandaşların vatandaşlık hakları çerçevesinde siyasi karar verme süreçlerine katılması ve sağlıklı seçimler yapabilmeleri için, ülkedeki tüm gelişmelere, politikalara, hükümetin icraatlerine dair bilgi sahibi olmaları gereklidir. Bu anlamda medya kuruluşları, okullar, siyasi iktidar, sivil toplum kuruluşları gibi kamusal alanın önemli bir öğesidir. Medya herhangi bir konuda kanı yaratma süreçlerinin etkin bir unsurudur. Temsili demokratik sistemlerde, kamuoyu yaratma süreçleri siyasi kararlar üzerinde etkilidir. Tarihte demokrasinin ilk hali doğrudan demokrasidir.

Oldukça az bir nüfusun yaşadığı kent devletlerde siyasi kararlar vatandaşların katılımıyla, herhangi bir temsilciye gerek duyulmaksızın müzakere yoluyla alınabiliyordu. Ancak günümüzde bazı istisnalar dışında en yaygın sistem temsili demokrasidir ve medya kamusal alanın önemli bir parçası olmaya devam etmektedir. Kamusal alanda medyanın rolü artık sosyal medya ve kişisel medya içerikleriyle birlikte de tartışılmak durumundadır. Bu da başka bir yazının konusu olsun.

Farklı türlerdeki takviyelerden elde edilen mineralin emilimi de farklılık göstermektedir. Örneğin, çözünebilen Mg vücut tarafından çözünemeyenlere kıyasla daha kolay emilir. Bu yüzden sıvı Mg takviyeleri daha etkilidir.

MAGNEZYUM TAKVİYELERİ

1. Magnezyum Oksit

2. Magnezyum Malat

3. Magnezyum sitrat

4. Magnezyum Glisinat

Almanya’da ev sahibi biziz. Dolayısıyla, bu turnuvayı sadece futbol maçları olarak göremeyiz. Avrupa’nın göbeğinde düzenlenecek bu turnuvayı, Türkiye’nin tanıtımına hizmet eden dev bir gövde gösterisine dönüştürebiliriz.

ALMANYA’DA EV SAHİBİ BİZİZ

En işlek caddelere Türkçe DJ kabinleri yerleştirilmeli. DJ’lerimiz sokaklarda gezen taraftarlarımızı coştururken, yabancılara da Türkçe müzik örneklerini dinletmeli. Halk oyunları ekiplerimiz kurulan bu mini sahnelerde ve şehrin işlek caddelerinde dönüşümlü olarak dans gösterileri sunmalı.

HALK OYUNLARI EKİPLERİMİZ İŞLEK CADDELERDE DANS GÖSTERİLERİ SUNMALI

Bu tribün liderleri maç öncesi diğer tribün liderleriyle bir araya gelerek maç toplantısı düzenlemeli. Maç esnasında nasıl ve hangi şekilde destek verileceği kararlaştırmalı. Bu şekilde tecrübeli tribün amigoları diğer taraftarları bir orkestra şefi edasıyla yönetmeli ve yönlendirmeli. 

AMİGOLAR, TARAFTARLARI BİR ORKESTRA ŞEFİ EDASIYLA YÖNETMELİ

Acaba sayın Cumhurbaşkanı türcülüğün çok derin bir ideoloji olduğunun farkında mı? Elbette bu ideoloji ile hesaplaşmak da uzun bir yol alıyor, ama farkındalık herhalde işin ilk adımı.

FARKINDALIK İŞİN İLK ADIMI

Soruna gerçekçi çözüm bulmak isteyen bir iktidar için, yaşam hakkına saldırmaktan çok daha gerçek başlangıç noktaları elbette olabilir. En ufak bir protesto artışında hemen idam cezasını yeniden getirmeyi tartışmaya açan, pek çok farklı kimliği “af edersin” ön ekiyle telaffuz eden ve herkesi kendisi gibi düşünmez mecburiyetinde kabul eden tipik bir sağ iktidar, bu soruna çözüm bulabilir mi gerçekten?

YAŞAM HAKKINA SALDIRMAKTAN ÇOK DAHA GERÇEK BAŞLANGIÇ NOKTALARI OLABİLİR

Türkiye’de sivil toplumun çok zayıf olduğundan şikâyet edilir, yakınılır. Haksız, yersiz ve gereksiz değil tabii ki. Türkiye insanında; hakları için mücadele etme, direnme veya isyan etme alışkanlığı, kültürü, bilinci, birçok ülke insanıyla kıyaslandığında, oldukça geç gelişmiştir ve zayıftır. Osmanlıda itaatkâr ümmet olmanın, Cumhuriyetin jakobence kurulan devletinde, ulus yaratma projesinin yanlışlığında, devletin yurttaşa yaklaşımın derinlerindeki ‘her şeyin en doğrusunu, en iyisini, en uygununu’ yöneticiler, büyükler düşünür, “devlet ne eylerse doğru eyler” yaklaşımının siyasal, kültürel sonucu. Geç kalmışlık halleri. Osmanlı ile cumhuriyet yönetimin ortak paydası olan “Ümmetine, yurttaşına güvenmemek” hususunun, modern zamanların yurttaşlık ve sivil toplum bilincinin gelişmesinin önündeki en önemli takoz işlevi gördüğü çok açık. Anayasa ve yasa yapıcılarında, devletin yönetiminde, her zaman yurttaşa güvensizlik ana eksen olmuştur.

1960 sonrası sivil toplum alanında ve hak eksenli mücadelede yaşanan ilk büyük gelişme, siyasi karar alıcılarının, toplumun yöneticilerinin ve devlet kurumlarının karşısında etkili ve sonuç alıcı özgül ağırlığı olan mecralar yaratmak olmuştu. Bu arayışların önü 12 Eylül askeri darbesiyle kökten kesildi.

1960 SONRASI GELİŞEN HAK EKSENLİ MÜCADELE ARAYIŞLARININ ÖNÜ 12 DARBESİYLE KESİLDİ

İkinci dünya savaşı sonrasında insanlığın büyük mücadelesiyle ve bedel ödeyerek geliştirdiği, kurumsallaştırdığı Batı’daki insancıl hukuk eksenli ‘İnsan Hakları Rejimi” ile Türkiye arasında tarihin her döneminde çoklu ve derin bir mesafe oldu. Geniş açı farklılığı kendisini korudu.

1960 sonrası sivil toplum alanında ve hak eksenli mücadelede yaşanan ilk büyük gelişme, siyasi karar alıcılarının, toplumun yöneticilerinin ve devlet kurumlarının karşısında etkili ve sonuç alıcı özgül ağırlığı olan mecralar yaratmak olmuştu. Bu arayışların önü 12 Eylül askeri darbesiyle kökten kesildi. 12 Eylül askeri darbesi sırasında cezaevlerinin kapılarında, evlatları için direnen anaların öncülüğünde başlatılan genel af kampanyası sırasında, 1986 yılında kuruluşu gerçekleştirilen İnsan Hakları Derneği (İHD), Türkiye’de hak savunuculuğu ve sivil toplum örgütlenmesinde yeni bir eşik oldu. Bir anlamda İHD Türkiye’de hak savunuculuğunun, sivil toplum örgütlenmesinin ilkokulu olmuştur. Olmaya devam ediyor. İşte geçen hafta, İstanbul Galatasaray’da 1000. oturma eylemlerini yapan “Cumartesi Anneleri/İnsanları”, İHD’nin mücadelesinden doğan, bizzat İHD’nin 29 yıldır sürdürdüğü bir çabadır. Bu mücadele, Galatasaray meydanıyla ve Cumartesi Anneleriyle simgeleşmiştir, böyle anılır. Kürt savaşının tırmanışa en fazla geçtiği ve en yaygınlaştı yıl olan 1995 yılı, aynı zamanda faili meçhullerin, yargısız infazların, insan kaçırmaların en fazla yaygınlaştığı yıl oldu. İHD İstanbul şubesinin kapısının zilinin her gün yeni bir mağdur veya mağdur yakını tarafından çalmak zorundu bırakıldığı bir dönemdi. Rıdvan Karakoç’un ve Hasan Ocak’ın polisler tarafından kaçırılmasından sonra, İHD İstanbul şubesi Faili Meçhuller ve Zorla Kaybedilenler Komisyonu harekete geçti. Arjantin’deki Palaza del Mayo Anneleri’nden esinlenerek, 27 Mayıs 1995 tarihinde, kayıp yakınları ile birlikte Galatasaray Meydanı mesken tutuldu.

Faili meçhuller cumhuriyetinin sonunu getirecek olan, bu yürüyüşün kararlığının sonucu olarak “bir tuğlanın” düşmesi olacağına inanmak ve bunun için mücadele ve ısrar etmektir. Acılarla bezenmiş yeni bir hayat kurma iradesi, isteği ve arzusudur. Cumartesi Anneleri/İnsanları, suyun kendi yolunu açması gibi, kendi yollarını yaratmayı başarmakla kalmadılar, sivil toplum mücadelesinde çoğaltılması zorunlu örneklerden birini yarattılar. 

29 YILLIK ACILARDA, DİRENÇTE ORTAKLAŞAN TEK ÖRNEK ÇABA

Her cumartesi saat 12’de sessiz oturma eylemine başlandı. Faili meçhullerin, gözaltında kayıpların son bulması, akıbetlerin açığa çıkarılması için; faillerinin, emri verenlerin ve suçluların yargılanması için; evlatlarının, babalarının, eşlerinin kemiklerini bulup mezara koymak için. Cumartesi Anneleri/insanları ve Galatasaray Meydanı; 27 Mayıs 1995 tarihinden itibaren Türkiye’nin geçmişiyle bu günüyle hafızasının merkezi, meydanı oldu artık. Galatasaray Meydanı, Kürt savaşının aynaya yansıyan mekânı oldu. Her hafta Galatasaray’da buluşanlar ise, yollarında, duruşlarında bir milim dahi geri adım atmayan, barışın hüzünlü birer yüzleri oldular. Kürt savaşına karşı ise, direncin sessiz sesi oldu, Cumartesi Anneleri/İnsanları. Cumartesi Anneleri/İnsanlarının mücadelesi Türkiye’nin yakın tarihinde birçok açıdan özgül ve önemli bir yere sahip. Türkiye’de insancıl hukuk ekseninde hak temelli mücadele yürüten benzer başka bir sivil toplum örgütü mücadelesi veya kültürü örneği yok. İlk gün ortak belirlenen konseptte ve eylem tarzında değişiklik yapmamış, siyasal mecralara sürüklenmemiş, özüne her koşulda sadık kalarak gelişmiş, toplumsal ve siyasal etki gücü zayıf olsa da başka bir sivil toplum örgütlenmesi/platformu veya inisiyatifinden söz edebilmemiz ne yazık ki pek mümkün değil. Bu yönüyle sivil toplum çalışması yürüten hak temelli örgüt ve platformların Cumartesi Anneleri deneyiminden çıkarabilecekleri çok fazla ders var. Bunların en önemlilerinden biri; ortak mücadele içinde yer alanların farklı kimliklerinin birbirine eklenmeden ortak mücadelede yer alabilme becerisi göstermektir.

Siyasal kimlikleri; ortak talebin, arayışın yerine, önüne geçirmemektir. Cumartesi Anneleri/İnsanları, her zaman Cumartesi Annesi/İnsanı olarak kalabilmeyi başardıkları için, Galatasaray’dan yükselen sessiz ses, toplum vicdanında yankısını bulmayı başardı. Her dönem bütün iktidarların yasağına, gözaltılarına rağmen; ısrarla eylemi, itirazı, sürdürülebilir kılan ilk konseptten sapılmaması, siyasal kayma yaşanmamasını sağladı. Bu yönüyle de sanırım dünyanın en uzun süreli direnişi denebilir, cumartesi eylemlerine. Faili meçhuller cumhuriyetinin sonunu getirecek olan, bu yürüyüşün kararlığının sonucu olarak “bir tuğlanın” düşmesi olacağına inanmak ve bunun için mücadele ve ısrar etmektir. Acılarla bezenmiş yeni bir hayat kurma iradesi, isteği ve arzusudur. Cumartesi Anneleri/İnsanları, suyun kendi yolunu açması gibi, kendi yollarını yaratmayı başarmakla kalmadılar, sivil toplum mücadelesinde çoğaltılması zorunlu örneklerden birini yarattılar. Türkiye Anayasası’nı askıya alan AK Parti, bu tarihsel mücadeleyi kendi iktidar hedefleri için araçsallaştırıp, kullanamadığından ve siyasi sonuçlarını devletin “beka” sorunu olarak algıladığından, 300 hafta boyunca Galatasaray Meydanını kapattı. Cumartesi Annelerine bin bir zulüm uyguladı.

Yarın 1001. haftada da Anayasa Mahkemesi Kararı’na rağmen bu yasağı sürdürüp sürdürmeyeceğini göreceğiz. Bu yasakçı siyasal çember, Cumartesi Annelerinin 29 yıldır sürdürdükleri ısrarlı tutumlarıyla benzer kararlı bir mücadele ile kırılmasına çok yok. Tıpkı muktedirlere zorla kaybetme suçunun faillerini yargılatıldı gibi.

Son aylarda Türkiye, gerçek sorunlarından çok bu sorunların da parçası, bazen de öznesi olan Bahçeli’yi ve MHP’yi konuştu. Genel toplamda, özgül ağırlığının kat be kat üzerinde konuşulan Bahçeli ve partisi; devletin, özellikle de yargının ve Emniyet’in üst kademelerindeki yapılanmasıyla dikkat çekiyor.

MHP BİR İNSAN OLSA DEVLET BAHÇELİ Mİ OLURDU?

Nasıl oldu da; iktidar ortağı olmadan önce Gezi eylemlerinde iktidarın adaletsiz yaklaşımına karşı duran Gezi Direnişçilerine teşekkür eden, başkanlık sistemini cumhuriyete bir tehdit olduğu savunan, idam ipiyle Apo’nun asılması gerektiğine dair mitingler veren Bahçeli, şimdi yıllardır savunageldiği her şeyin tam karşısında durabildi? 

BAHÇELİ’NİN ZİKZAKLARI

Yargının siyasallaştığına yönelik kabulün arkasında empati ve müzakere gibi mekanizmaları hiç kullanmayan siyaset kurumu var. Bu noktada siyasal psikolojik bir devrime ihtiyaç duyduğumuzu hatırlatmak gerekli. Çünkü siyasette fanatizm azalmadığı müddetçe mahkemeler sağlıklı bir şekilde işleyemeyecek. Tuttuğumuz takım aleyhine penaltı veren hakeme saygı duyuyor muyuz?

SİYASETTE FANATİZM AZALMADIĞI MÜDDETÇE MAHKEMELER SAĞLIKLI İŞLEMEYECEK

İddianameye esas kanıtlar ve dava dosyasının içeriği önemli ölçüde kolluk kuvvetleri tarafından hazırlanıyor. Polisin hazırladığı dosya savcıya, savcının kaleme aldığı iddianame ise hakime gitmekte.

DAVA DOSYASININ İÇERİĞİ ÖNEMLİ ÖLÇÜDE KOLLUK TARAFINDAN HAZIRLANIYOR

Örneğin, kişinin bir rahatsızlığı sahiplenerek ifade etmesi ("ben OKB'liyim") ile rahatsızlığı dışsallaştırarak ifade etmesi ("Ben obsesyonlarla ilgili bir sorun yaşıyorum.") arasında sadece ifadesel değil, duygusal farklar da var. Kişilerin rahatsızlıklarını nasıl tanımladıkları, bu rahatsızlıklarla nasıl başa çıkacakları üzerinde oldukça büyük bir etkiye sahip.

KİŞİNİN RAHATSIZLIĞI İFADE BİÇİMİ, ONUNLA NASIL BAŞA ÇIKACAĞI ÜZERİNDE ETKİYE SAHİP

• Sosyal-bilişsel teoriye göre, kişilerin kendileri hakkında yaptıkları tanımlamalar, onların öz-yeterlik inançlarını ve sonuç olarak da davranışlarını etkileyebiliyor. Örneğin, "ben OKB'liyim" diyen bir kişi, kendini bu rahatsızlığın ayrılmaz bir parçası olarak görebiliyor ve bu durum, rahatsızlığın tedavi edilebilirliği konusundaki umutlarını azaltabiliyor. Buna karşın, "Ben obsesyonlarla ilgili bir sorun yaşıyorum." ifadesi, rahatsızlığın geçici ve dışsal bir problem olarak algılanmasını sağlayabiliyor ve kişinin bu sorunla başa çıkma motivasyonunu yükseltebiliyor.

• Etiketleme teorisine göre ise, kişiselerin kendilerine yapıştırdıkları etiketler, onların kendilerini ve çevrelerini nasıl algıları konusunda belirleyici oluyor. "OKB'liyim." gibi bir etiket, kişinin kendini bu rahatsızlıkla tanımlamasına ve sınırlamasına neden olabilirken, "Obsesyonlarla ilgili sorun yaşıyorum." ifadesi, bireyin rahatsızlığı kontrol edilebilir bir durum olarak görmesini sağlayabiliyor.

Bir zaman makinesiyle 1950’lerin ortalarına gitsek ve muhalif bir seçmenle konuşsak, “Demokrat Parti her yere nüfuz etti, DP’li olmayana hayat yok” diyecektir bu seçmen haklı olarak. Yahut 1980’lerin ortalarına gitsek, Özal’ın ve ANAP’ın devletin tüm kademelerini, üniversiteleri ve medyayı domine etmeye çalıştığını duyacaksınızdır yine epey haklı olarak. Toplumsal ve politik dinamikler bu partilerin her birini zamanla siyaset sahnesinden silerken, her seferinde Türkiye yeni bir hikaye yazmayı bildi.

TARİHİ ANIMSAMAK

CHP’nin bir gölge kabineye sahip olması gerektiğini yıllardır yazan bir yazar olarak bugün CHP’nin bir gölge kabinesinin olduğunu görmek, bir seçmen olarak bana umut ve güven veriyor.

İKTİDARA HAZIR OLMAK: CHP’NİN HALET-İ RUHİYESİ

CHP, parti örgütüyle birlikte siyaset yapmaya, kent kent halkın sesine kulak vermeye ve buna uygun isimlerle ve söylemlerle halkın karşısına çıkmaya, iktidara hazırlık kaygısı içeren pratiklere (gölge kabine uygulaması gibi) yoğunlaşmaya devam etmeli.

CHP’YE DÜŞEN

CHP’nin yeni yönetiminin son zamanlarda attığı bazı adımlar bu geçmişle bağ kurmak yönünde umut verici. Üstelik de bu bağ kurmak adımları sadece Kürtler bağlamında değil, başta Aleviler olmak üzere, bu ülkede kendi kimliklerine sahip çıkan bütün farklı kimlikler için de hatta bazılarınıza aykırı gibi gelebilir ama bu aynı zamanda İslami duyarlılıkları yüksek muhafazakar kesimler için de bir gereklilik.

CHP’NİN YENİ YÖNETİMİNİN ATTIĞI BAZI ADIMLAR UMUT VERİCİ

Ekonomi sınıfında tüm sporcuları diğer yolcularla karışık oturtmuşlar, kimin yanında kimin oturduğu belli değil! Binbir milletten, çeşit çeşit insan olabilir… Belki aralarında fanatiği var, sapığı var, çapkını var, gevezesi var.

KİMİN YANINDA KİMİN OTURDUĞU BELLİ DEĞİL

12 saat boyunca yanında kimin oturduğu belli olmayan milli sporcu her türlü enfeksiyon riskine karşı savunmasız kalır. Bir sporcunun yanında oturan yolcudan grip kapması bile tüm kafilenin sağlığını etkiler!

MİLLİ SPORCU ENFEKSİYON RİSKİNE KARŞI SAVUNMASIZ KALIR

Milli takımlar için business class bir lüks değil, ihtiyaçtır. Özel işleri için, tatile giderken, veya yine milli takımı ilgilendiren ama müsabaka içermeyen bir aktivite için seyahat edeceklerse, o zaman business class ısrarı yersiz olabilir.

MİLLİ TAKIMLAR İÇİN BUSINESS CLASS LÜKS DEĞİL, İHTİYAÇTIR

Türkiye’ye yağan döviz, dövizden liraya dönen vatandaş ve şirketler yüzünden MB döviz alışları olmasa TL değer kazanacaktır. KKM hesabının yarattığı devasa zarardan kurtulmak için KKM’den ikna yoluyla mudileri çıkarmaya çalışan MB, bu hafta KKM hesaplarının zorunlu karşılık oranlarını artırdı. Şimdi sırada ihracatçılar var bence.

MB DÖVİZ ALIŞLARI OLMASA TL DEĞER KAZANACAKTIR

Beşinci dalga hedefinin 10500 ile 12500 puan olduğunu ve beşinci dalganın Temmuz ayı civarında tamamlanmasını beklediğimi daha önce yazmıştım. Geçen hafta 10500 puanın üstüne çıktı, bir hafta daha üstünde kalırsa ve major borsalar çok sert düşüşe geçmezse 12500 puan çok da uzak bir hedef değil.

BİST100 İÇİN 12500 ÇOK DA UZAK BİR HEDEF DEĞİL

Halka hizmet için ortalıkta dolaşan ve sürekli yalan söyleyerek sadece kendilerine hizmet eden bir grup siyasetçi de halkın zararına çalışıyor. Halkı kandırarak sürekli siyaset sahnesinde kalan bu tiplerden kurtulmak da onları barınaklara kapatarak mümkün olamaz.

HALKI KANDIRARAK SİYASET SAHNESİNDE KALAN TİPLERDEN KURTULMAK BARINAKLARA KAPATARAK MÜMKÜN OLAMAZ

Belediyeler ve devlet görevlileri bu hayvanları sağlıklı koşullarda kısırlaştırarak popülasyonun artmasını önlemek zorundalar. Bununla kalmıyor ve bitmiyor. Ticari üretimin de çok ciddi biçimde önlenmesi gerekiyor.

GÜÇLÜNÜN GÜÇSÜZÜ EZMESİ

Şimdi öyle bir kritik dönemeçteyiz ki Sanayi devriminde yaşanan değişimler bilişsel devrim ile tekrar yaşanacak. Metaverse yeni dünyaya göz kırparken Openai adlı bir yapay zeka firmasını tanıdık. Ve ardı kesilmedi. Metin üreten yapay zeka modellerinden video üretenlere hatta yaratıcılıkta insanın ilham perilerine neredeyse sahip olan sanal yaratımlar gördük.

SANAYİ DEVRİMİNDE YAŞANAN DEĞİŞİMLER BİLİŞSEL DEVRİM İLE TEKRAR YAŞANACAK

Her devrim gibi bu geçişte bazı meslekleri silecek. En son hologram bir öğretmen üzerinde çalıştıklarını duyunca neler olabileceğini imajine etmek hiç zor değil. Hollywood filmlerinin senaryoları birer birer gerçek oluyor. Elon Musk’ın neurolink projesiyle insana yerleştirilen çip engelli insanlara bir ışık yaktığı kesin ama diğer yandan insanın bilgiyle olan ilişkisi tamamen değişecek.

HER DEVRİM GİBİ BU GEÇİŞ DE BAZI MESLEKLERİ SİLECEK

Sokak köpekleri için düşünülen ise bir toplu kıyımdır, binlerce hayvanın öldürülmesidir. Böyle çözüm olmaz. Öldürmek bir çözüm yöntemi değildir.

ÖLDÜRMEK BİR ÇÖZÜM YÖNTEMİ DEĞİLDİR

• Beyaz ekmek, kepek ekmeği
• Un ve unlu mamüller
• Kırmızı et
• Kızartmalar
• Çay ve kahve
• Paketli ve işlenmiş gıdalar
• Fast food yiyecekler
• Olgunlaşmamış meyveler

Su bağırsak hareketlerini iyileştirerek kabızlığı geçirebilir. Bağırsakların görevini yapabilmesi için suya ihtiyacı vardır. Günlük 2,5 litre su tüketmeye özen gösterin. 

GÜNLÜK 2,5 LİTRE SU TÜKETMEYE ÖZEN GÖSTERİN

• Kefir, ev yoğurdu gibi probiyotikler 
• Armut, kuru erik, kayısı, kavun, incir gibi liften zengin meyveler 
• Bezelye, ıspanak, pancar, pırasa enginar, yeşil fasülye, brokoli gibi sebzeler 
• Keten tohumu, çörek otu gibi tohumlar 
• Yeşil mercimek, nohut, barbunya gibi kuru baklagiller 
• Tam tahıllı ekmek, bulgur gibi tahıllar 

1. Bol su için

2. Yüksek Lifli Gıdalar Tüketin

3. Probiyotik tüketin 

4. Yağlardan Faydalanın 

5. Kafein Tüketimini Sınırlandırın

Kabızlığı Çözen Marmelat Tarifi: 

Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi 16 Mayıs 2024 Perşembe günü kamuoyunda “Kobanê davası” olarak bilinen eski HDP eş genel başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın da bulunduğu 108 kişinin yargılandığı davanın 83’üncü celsesinde kararını açıkladı. Mahkeme; 72’si aranan, 18’i tutuklu, 18’i de tutuksuz olmak üzere 108 kişinin yargılandığı davada adeta ceza yağdırdı. Selahattin Demirtaş 42, Figen Yüksekdağ 32, Gültan Kışanak 12, Sebahat Tuncel 12, Ahmet Türk 10, Ali Ürküt 13, Alp Altınörs 18, Ayla Akat Ata, Aynur Aşan ve Ayşe Yağcı 9, Bülent Parmaksız 23, Cihan Erdal ve Dilek Yağlı 16, Emine Ayna 10, Günay Kubilay ve İsmail Şengül 20, Nazmi Gür, Zeki Çelik ve Pervin Oduncu 22, Meryem Adıbelli, Mesut Bağcık ve Nezir Çakar 9 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme heyeti beş kişiye hapis cezalarıyla birlikte tahliye, 12 kişiye beraat ve 13 kişinin tutukluluğunun devamına kararı verdi. Selâhattin Demirtaş da dâhil olmak üzere cezaların hemen hemen tamamı, “terör örgütü üyesi, yöneticisi olma veya örgüt adına hareket etme ve bu yolla devletin birliğini ve ülkenin bütünlüğünü yıkmayı amaçlama” suçlarına yardımcılık etme gerekçesiyle verildi. Dava, HDP yöneticilerinin 6-8 Ekim 2014 tarihlerinde gerçekleşen ölümlerin ve şiddetin sorumluları oldukları iddiasıyla açılmıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP lideri Devlet Bahçeli ve daha birçok siyasetçi, bizzat Selahattin Demirtaş’ı Yasin Börü’nün katili olarak suçlayan çok sayıda konuşma yapmışlardı.

Hukuka dair bilinen ulusal ve uluslararası bütün temel normlar ve kazanımlar, bu mahkeme kararıyla geçersiz ilan edildi, yok sayıldı. Bu karar yeni bir eşik olacağa benziyor. Evrensel hukuktan tamamen yoksun yargı süreciyle, Kürt demokratik siyasetçilerine ve müttefiklerine, muktedirlerin ideolojik yaklaşımı ve devletin bekası adına hükümlere başvurularak ceza verildi.

BU KARAR YENİ BİR EŞİK OLACAĞA BENZİYOR

Karar sonrası da aynı tutumlarını sürdürdüler. Mahkeme heyeti ise bütün sanıklara ölüm ve şiddet suçlamalarından beraat kararı verdi. Verilen cezanın tamamı için, çeşitli açıklamalar, farklı yerlerde yapılan konuşmalar gerekçe gösterildi. Ortada yalan ve hukuksuzlukla tanımlanabilecek bir durum olduğunu, bizzat mahkemenin kısa kararında da görmek mümkün.

Hukuka dair bilinen ulusal ve uluslararası bütün temel normlar ve kazanımlar, bu mahkeme kararıyla geçersiz ilan edildi, yok sayıldı. Bu karar yeni bir eşik olacağa benziyor. Evrensel hukuktan tamamen yoksun yargı süreciyle, Kürt demokratik siyasetçilerine ve müttefiklerine, muktedirlerin ideolojik yaklaşımı ve devletin bekası adına hükümlere başvurularak ceza verildi. Erdoğan rejimi, 2016 sonrası devletin temel politikası olarak işlev gören ‘beka’, ‘güvenlik’ ve ‘iç ve dış mihraklar’ kavramlarını öne çıkardı. Bu tanımlara sıkıştırılan yargı alanının, evrensel insancıl hukuka tamamen aykırı bu kararları ile birlikte, yeni bir aşamaya geçilmek istendiği görülüyor. Devletin ikinci yüzyılda Kürtleri nasıl yönetmek istediğine veya nasıl ilişkilenmek istediğine dair bir tercihi yansıtıyor. Burada Kürtler ve müttefikleri, Türk yargı sisteminin tamamen dışına itilmiş oluyor.

Değişik düzeyde ve ölçüde uygulamalarla, Kürtlerin kendilerini yönetme kapasitelerinin ve kabiliyetlerinin ortadan kaldırılması veya sınırlandırılması hedeflenmiş görünüyor. Başta Kürtler olmak üzere Cumhuriyet'in ötekileriyle sahici dayanışma ve eşit ortaklık ilişkileri hala milli güvenlik meselesi olarak görülmeye devam ediliyor. İktidarla muhalefet arasında tartışma konusu olan yumuşama veya normalleşme tartışmalarına/hayallerine bu pencereden baktığımızda, neden taraflarca Kürt demokratik siyasal güçlerinin bunun dışında tutulduğu daha iyi anlaşılacaktır. Keza seçilmiş yerel yönetimler yerine kayyım atama enstrümanının, bu siyasetin çok önemli bir halkası olarak devlet yöneticilerinin masasının üzerinde açık dosya olarak durmaya devam ettiği çok belli. Bütün bunlar ve bölgede olup bitenler gösteriyor ki, Türk devletinin asıl hedefi, Kürt sorununa hayatiyet veren dinamikleri denetlemek ve zaman içerisinde geç kalmadan etkisizleştirmek. Devlet, Kürtlerin kendini yönetme kapasitelerini ve kabiliyetlerini ortadan kaldırmak veya bu mümkün olmadığında alabildiğince zayıflatmak istiyor.

Bu kapsamda Kobanê davası kararları Kürt siyasal hareketinin Türkiye’ye açılma veya Türkiyelileşme siyasetine bir cevap, bir cezadır. Kürtlerin evrensel temel haklarıyla kamusal alanda var oluşlarının, Türkiye siyasetine demokratik meşru yollarla müdahale etme isteklerinin frenlenmesidir. Başka bir anlamda bu, Türkiye’nin egemenlik paylaşımına dair sözlerine ket vurulmak istenmesidir. İktidar ve ortakları, önümüzdeki dönemde, demokratik Kürt siyasal güçlerine, yeni Türklük sözleşmesine biat/itaat etme dışında bir seçenek bırakmak istemiyor. Son 8 yıldır iktidar, Kobanê davasında olduğu gibi birçok kez, Kürtlerin ve müttefiklerinin barışta, çözümde ısrar etmek için cezaevinde veya yaban ellerde mülteci olarak yaşama riski almak yerine “silah kuşanmalarını” yeğlediğini sergiledi.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel yönetiminin yerel seçimler sonrasında kimi umut veren çıkışları oldu. Bu kapsamda partisinin Kürt sorununa yaklaşımında nasıl bir değişiklik olacağı en önemli konu.

CHP’NİN KÜRT SORUNUNA YAKLAŞIMI EN ÖNEMLİ KONU

Kürt siyasal güçlerinin ise tek seçenekleri var. Bu; silahsız, şiddetsiz demokratik direniş hattını büyütmek, güçlendirmek. Kitleselleşmenin, toplumsal tabanı güçlendirmenin biricik yolu demokratik siyasete abanmaktır. Demokratikleşme, barış söylemlerini kuvveden fiile çıkarmaktır. Her şeyden önce Kürt savaşının/çatışmasının Kürt toplumu ve Kürt siyasal akımı üzerinde büyük bir yük olmaktan çıkarmaktır. Devletin çizmeye çalıştığı yeni rotanın kaderini belirleyecek olan, esas olarak ana muhalefet partisinin, Cumhur İttifakı’nın “beka, güvenlik ve millilik” söylemlerinin gölgesinde siyaset yapıp yapmamasıyla fazlasıyla ilgili. 2016 yılı sonrasında olduğu gibi, muhalefet iktidarın gölgesinde kalmaya bir biçimde rıza gösterirse, sadece Kürtleri ve müttefiklerini değil, Erdoğan rejimine rıza göstermeyen herkesi daha zor günler bekliyor olacak.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel yönetiminin yerel seçimler sonrasında kimi umut veren çıkışları oldu. Bu kapsamda partisinin Kürt sorununa yaklaşımında nasıl bir değişiklik olacağı en önemli konu. Herkes için artık günümüzde haklarından mahrum bir Kürt dünyası hayal etmek, ortaçağ rüyası görmek gibi bir şey olsa gerek.  

Ceza alanların tümünün bu fiile “yardım”dan ötürü ceza aldıklarını görüyorsunuz. Peki, asli maddi fail kim? Yani esas bu fiilleri işleyen biri var olmalı ki, ona yardım edilmiş olsun. Dosyada bu yok, kim olduğu belli değil! Mesela Abdullah Öcalan mı, Murat Karayılan mı? Mahkemeye göre, kim o asli fail? Hiçbir tespit yok. Dosyada yargılanan sanıklarla nasıl ilişkilendirildi? Belli değil.

DOSYADA ASLİ MADDİ FAİL YOK

Havuz medyası, bu davanın açıldığı ilk günden itibaren, Yasin Börü ve diğer ölümlerin HDP’li siyasetçilerin propagandası sunucunda yaşandığı yalanını pompalamıştı. Meğer hiç öyle bir durum yokmuş, mahkemeye göre tüm sanıklar bu isnatlardan ötürü beraat ettiler.

MEĞER HİÇ ÖYLE BİR DURUM YOKMUŞ

Ben bu karardan sonra AKP yargısının yerini önce yavaştan, sonra hızlanarak MHP yargısına terk ettiğini düşünüyorum. Bugün itibariyle MHP, bürokrasiyi, emniyeti, Silahlı Kuvvetleri ve özellikle de yargıyı öylesine domine etmiş bir durumda ki, AKP yargısının artık esamisi okunmuyor.

AKP YARGISI YERİNİ MHP YARGISINA TERK ETTİ

2011-2019 yılları arasında Kürtlerin yoğun yaşadığı iller için harcanan paralar Türklerin yaşadığı illere göre çok daha düşük düzeyde gerçekleşiyor. Neden? Bu Türklerin yaşadığı illere göre daha düşük sağlık harcaması düzeyi devletin Kürtlere yönelik uyguladığı ayrımcı bir politika değilse nedir?

KÜRTLERE YÖNELİK AYRIMCI POLİTİKA

Yabancılar ilgili hafta 2,8 milyar dolarlık tahvil alımı gerçekleştirmiş. Ben böyle bir haftalık alış hatırlamıyorum. Yıllık toplam alışlarında belki. Deli kazancı görmüşler.

YABANCILAR 2,8 MİLYAR DOLARLIK TAHVİL ALIMI GERÇEKLEŞTİRMİŞ

BİST100 için “Beşinci dalga hedefi 10500 ile 12500 puan arası bir yer olacaktır.” görüşüm devam ediyor. ABD ve Avrupa borsaları kar realizasyonlarını yapıp yeniden yükselişe geçtiler. Yeniden tarihi zirvelerini deniyorlar. Geçerlerse yukarı trend devam eder.

ABD VE AVRUPA BORSALARI YENİDEN TARİHİ ZİRVELERİNİ DENİYOR

Nasıl ziynetimiz Batılı demokratik ülkelerden farklı ise, içerde de kabaca iktidar bloku ile muhalefet arasında da siyasi anlayış, siyaset yapma tarzı ve söylem tarzı arasında büyük fark vardır. Bu açıdan iktidar bloku otoriter, muhalefet blokunun ise –hepsi ve her pozisyonda olmasa da- demokrat olarak tanımlamak mümkün.

KAVRAMLARDAN ZİHNİYETE

31 Mart seçim sonrasında ifade edilen “yumuşama”, “normalleşme”, var olan siyasi sistem, iktidarın siyaset yapma tarzı değişmediği sürece de gerçekçi bir söylem değildir. Liderlerin kendi aralarındaki buluşması, kişisel ilişkilerin yumuşaması bağlamında normale dönüş olabilir o kadar. 

İKİLİ  İLİŞKİLER NORMALLEŞİR O KADAR

Şimdi edebiyat, tarih, coğrafya, resim bölümü mezunu bir genç nerede iş bulabilir, öğretmenlikten başka? Ama devlet, ihtiyaç da olduğu halde, öğretmen atamalarını sınırlandırıyor. Sayıyı gittikçe düşürüyor. Öğretmen adayları özel okullarda sömürü ücretleriyle çalıştırılıyor.

İHTİYAÇ OLDUĞU HALDE ÖĞRETMEN ATAMALARI SINIRLANDIRILIYOR

"En büyük zenginliğimiz gençliğimiz" pankartları süslüyor Doğu illerimizi, ama o gençlik mutsuz, o gençlik umutsuz, o gençlik kaçıp kurtulmayı ya da aslında hiç de sevmediği devlete kapağı atmayı düşlüyor, bu ne çelişki? Adalet, Saraydan emirle yönetilirken gençler sorunlarını dile getirmek için sokağa bile çıkamaz, korku dağları bekliyor.

GENÇLİK KAÇIP KURTULMAYI YA DA ASLINDA SEVMEDİĞİ DEVLETE KAPAĞI ATMAYI DÜŞÜNÜYOR