Yeni Arayış

Eski bir Yeşil Bereli 2019’da Suriye’de IŞİD intihar bombacısı tarafından öldürülen eşi Shannon Kent’in ölümünün kendisini siyasete ittiğini anlatmıştı. O zaman kaybından “yürütme erk”ini sorumlu tutuyor, seçilmemiş bürokratların Trump’ın Suriye’den asker çekme çabalarını sabote ettiğini söylüyordu. Şimdi ise öfkesini Yahudi devletine yöneltmiş durumda ve istifa mektubunda kendini “İsrail tarafından imal edilen bir savaşta sevgili eşi Shannon’ı kaybeden Altın Yıldız “Eş” olarak tanımlıyor.

Çağatay Arslan

Trump’un İran gibi üzerinde herkesin mutabık olduğu bir konuyu getirdiği nokta aslında her şeyi tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor. İran’ın devrim hayalleri kadar rahatsız edici bir başkanlık deneyimleniyor. Sonuçta ABD sisteminin tek adama dayalı olmadığını zaten biliyorduk. Trump’un denemesi de bunun imkansız olduğunu gözler önüne serdi. ABD ‘de olmuyor başka yerde de olmaz.

Ali Kılıç

Bugün Avrupa’nın karşı karşıya olduğu mesele yalnızca enerji krizi ya da savaşın ekonomik etkileri değil. Asıl soru şu: Avrupa Birliği küresel güç mücadelesinde bağımsız bir jeopolitik aktör olabilecek mi, yoksa Washington, Moskova ve Pekin arasındaki büyük rekabette yalnızca ekonomik bir alan olarak mı kalacak?

Erdem Bağcı

Ekonomist Erdem Bağcı, Ortadoğu’da devam eden savaş sonrasında Türkiye’nin ekonomi politikalarında yapılması gereken kapsamlı yapısal değişiklileri yazdı.

Aybars Öztuna

Bugün tarih bölümlerinde çok sayıda iyi akademisyen yetişiyor. Fakat o eski kuşağın sahip olduğu geniş klasik kültür, çok dilli entelektüel formasyon ve şehirle kurulan canlı ilişki giderek azalıyor. Bir ekolün gerçekten sona ermesi, son temsilcisinin vefatıyla değil, o düşünme biçiminin yeni kuşaklarda devam etmemesiyle olur. Ve insan ister istemez şu soruyu sormadan edemiyor: Biz tarih yazmaya devam ediyoruz, peki tarih düşünmeye de devam ediyor muyuz?

Savash Porgham

Sadece bölge ülkelerinde her tarafa füze atmakla bu iş çözülmüyor. İsrail/MOSSAD ülke içinde tam da enselerinin arkasına karar sızmış durumda ve İran rejiminin siyasi ve askeri kurmay zekasını kademe kademe yok etmeye devam ediyor ve İran güvenlik aygıtı bunu durduramıyor. İşte en büyük “beka” sorunu budur…

Murat Aksoy

Adalet Bakanı Akın Gürlek, yaptığı açıklama ile Özel’i bir kez daha elinde belge varsa yargıya gitmesini istedi. Özel bugün bu başvuruları yapacağını dün akşam açıkladı. Bu noktada ilginç olan ise Gürlek hakkında yapılacak şikayetleri değerlendirecek olan yapının siyasi temsilcisinin bizatihi -şikayet edilen- Gürlek’in Adalet Bakanı sıfatıyla olması. O zaman soru şu; CHP, Gürlek’i Gürlek’e şikayet ederek sonuç alabilir mi?

Yeni Arayış

Savaşa anayasal olarak gerekli olan Kongre onayı alınmadı. Avrupa veya Doğu Asya’daki müttefiklerle önceden plan yapılmadı. Amerikan halkına savaşa dair yalnızca yüzeysel gerekçeler sunuldu. Trump iş ve siyaset hayatı boyunca sıklıkla kendi gerçekliğini yaratmaya çalıştı. Gerçek can sıkıcı olduğunda onu görmezden gelip kendine yarayan yalanlar söyledi. Bu ona sıklıkla yaradı. Ama savaş, siyaset veya pazarlama kadar  “dönüşlere” müsait değildir. İran savaşının ilk gerçekleri, Trump’ın blöfleriyle uyuşmuyor.

Kübra Evliyaoğlu

Birini alt etmek için eldeki gücü kullanmak, tutsak almak, onu adliye koridorlarında mesai harcamaya zorlamak, hatta kapıları halka kapatıp kendi kendine bir sonuç yazmak mümkün olabilir. Ancak kazanılan şey sadece soğuk ve akıbeti belirsiz bir zaferden ibaret kalır; toplumun vicdanında açılan yarayı asla kapatamaz, insanları "adaletin tecelli ettiğine" dair asla ama asla ikna edemez.

Göktuğ Çalışkan

Kharg saldırısı, geçici bir savaş manşeti gibi okunamaz. Burada ortaya çıkan durum, küresel ekonominin birkaç terminale, birkaç tankere ve birkaç dar boğaza ne ölçüde bağımlı kaldığını bizlere gösterdi. Bugün Körfez’de yaşanan sarsıntı, yarın Avrupa’da siyasi basınca, Asya’da üretim maliyetine, başka coğrafyalarda toplumsal gerilime dönüşebilir. Kharg’ta vurulan şey sadece İran’ın petrol altyapısı değildi. Darbe alan, bütün dünyanın hâlâ sırtını dayadığı kırılgan enerji düzeniydi.

Armağan Öztürk

Kendi sorunsalımız bakımından asıl ilgilendiren husus ise iddianamenin yazılma biçiminin hukukla siyaset arasındaki sınırı ortadan kaldıran içeriği. Savcılık sanıkları adi suçla itham ediyor. Ama bahsi geçen suçun nihai amacı siyasi. Yargılananlar da siyasi olunca yorumlar Türk siyasi hayatının kutuplaştırıcı zemini içerisinde ağırlık kazanmakta.      

Bilgehan Uçak

Sadece resimlerine bakıyorum ve bunu hissediyorum, böylesine iyi eğitimli ve yetenekli bir kadının dünya çapında tanınan bir ressam olabilecekken hayatının son dönemlerini demir perdenin arkasında geçirmekten ötürü hayata bir parça kırgın olacağı kanaatindeyim.

Mahfi Eğilmez

Yabancı yatırımcıların Türkiye’den beklentileri de giderek bozulmaktadır. Bunu da doğrudan sermaye yatırımlarının hızla gerilemesinden görebiliyoruz. 2007 yılında 22 milyar dolar olan doğrudan yabancı sermaye yatırımı yıllar içinde azalarak 2025’de 13 milyar dolara gerilemiştir. Türkiye çapında bir ekonomi için bu kadarlık bir doğrudan sermaye yatırımı çok düşük bir tutardır. Bu düşük tutar yabancıların Türkiye beklentisinin olumlu olmadığını gösteriyor. Bu olumsuz beklentiler yabancı yatırımcıları doğrudan sermaye yatırımı yapmak yerine carry trade yapmaya yani ülkeye sıcak para getirip kısa sürede yüksek getiri elde etmeye yöneltmiştir.

Yeni Arayış

Savaş, hiçbir şehrin ne kadar hızlı ve gösterişli olursa olsun tarih ve coğrafya satın alarak kurtulamayacağını hatırlatıyor. Her ciddi kesinti kasırga, orman yangını, salgın, terör saldırısı, halk ayaklanması, vergi yasasında ani değişiklik mobil yaşayanları ve bağı olmayanları yeni güvenli liman aramaya itebilir.

Erol Katırcıoğlu

Erdoğan’ın düşünce dünyasının, sahip olduğu siyasi İslam ideolojisi çerçevesinde sorunlu olduğunu gösteren en önemli ifadelerden biri ümmet bilinci. “Ümmet bilinci”nin “bir duvarın tuğlaları gibi (bizi) birbirimize kenetleyen” bir bilinç olduğu iddiası! Bu iddia hangi gerçekle doğrulanan bir iddiadır ki? Sonraki cümlesinden anlaşılan da bu “biz”, Türkler, Kürtler ve Araplar’dan oluşan bir “biz”, yani “Müslüman toplumlar”. Müslümanlık bu toplumları bir “biz” altında kenetleyen bir bilinçmiş!

Hakan Tahmaz

Savaşın bölgesel nitelik kazanması, küresel maliyetinin artması ve askerî-siyasi çatışmanın giderek ekonomik boyuta taşınması halinde, savaşı sonlandıracak son sözün yalnızca Trump’a ait olmayacağı da görülmektedir. Bu noktada sözün Xi Jinping, Masud Pezeshkian ve Vladimir Putin gibi aktörlere geçmesi ihtimali güçlenmektedir.

Çağhan Uyar

Petrol konusunda Ortadoğu’dan gelen akışa bağımlı olan Avrupa’ya karşılık kendi petrol rafinerileri bulunan bir ABD vardı. Bu da ekonomik ve ticari dengeleri alt üst ediyordu. Daha yıkıcı etkileri Türkiye’nin de içinde yer aldığı gelişmekte olan ya da az gelişmiş ülkelerde görüldü. Aslına bakarsanız ne Türkiye, ne de pek çok gelişmemiş ülke, Arapların doğrudan hedefi değildi. Ancak Avrupa’nın yaşadığı sıkıntılar kartopu gibi büyüyerek bu ülkeleri vurdu.

Murat Aksoy

CHP Lideri Özgür Özel, CHP İl Başkanı Özgür Çelik'in ifade ettiği gibi mahkeme heyeti davayı görmemek, uzatmak istiyor olabilir. O zaman yapılması gereken avukların ve yargılananların usuli ve hukuki itirazları dışında davayı uzatacak her türlü adımdan durmak olacaktır. Kabul edelim ki, bu  sabah yaşanan oturma yeri krizi, duruşma ertlemeden aşmak en başta davayı siyasi bulan CHP’lilerin sorumluluğuydu. Sonuçta duruşmanın ertelenmesi yargılananlara ve onları savunan CHP’lilerin değil, siyasi olarak iktidar blokunun isteyebileceğini bir durumdu ve o oldu.

Başak Yağmur Eray

Elbette bu yazı spekülatif bulunabilir. Hatta bazılarına komik bile gelebilir. “Amerika’da darbe mi olur?” diye gülümseyenler çıkacaktır. Ama Trump zaten trajikomik başkanlığıyla Amerikan siyaset tarihine şimdiden birçok sıfatla girmeyi garantilemiş durumda: komedyen, çılgın, televizyon yıldızı, emlakçı, popülist… Liste uzatılabilir. Böyle bir siyasi karakterin yarattığı ihtimalleri tartışmak neden bu kadar imkânsız görünsün? Tarih bazen en ciddi krizleri bile tuhaf karakterlerin ellerine bırakır. Ve bazen trajedi ile komedi arasındaki çizgi sandığımızdan çok daha incedir.

Mehmet Fatih Ceylan

Savaş, Türkiye’nin savunma gereksinimleri bağlamında da birtakım gerçekleri ortaya koymuştur. Geçmişte ve hatta şimdilerde bile ülkenin askerî doktrinini sırf taarruzî sistem ve yeteneklere indirgeyenlerin ve bunun çığırtkanlığını içinde bulundukları resmî çevrelerde savunanların hem o çevreleri hem toplumu ne denli yanılttıkları bugün gün ışığına çıkmıştır. Ülke savunmasında elbette taarruzî sistem ve yeteneklere sahip olmak zorunludur; ancak bunlar başlıbaşına yeterli değildir. Son teknolojilere dayalı savunma sistem ve yeteneklerine sahip bulunmak en az taarruzî imkânlar kadar önemli ve gereklidir.