Akın Özçer

Gönül isterdi ki iktidar partisinin bu dönemde bir kez daha gündeme getirmiş olduğu yeni anayasa üzerinde çalışabilseydik. Keşke Anayasa’nın “değiştirilemez, değiştirilmesi teklif dahi edilemez “ 2. maddesinin” temel unsuru olan laik, demokratik, sosyal hukuk devletini geliştirebilseydik. Ama kamuoyunda bir sonraki seçimleri kazanmak amacıyla siyasi rakibini itibarsızlaştırma çabaları olarak algılanan mevcut anayasanın birçok maddesine aykırı girişimler sürüyor ne yazık ki. Bu girişimlerin demokratlarca kabulü mümkün değil. Demokratlar için hangi siyasi partinin seçim kazanması değil, evrensel ilkeler doğrultusunda, Türkiye’nin demokratik hukuk devleti olması önemli olan. Çünkü demokratik hukuk devleti, merkezinde halkın olduğu, ilkelere dayalı bir yönetim biçimi. Doğru yapanın iktidarda kaldığı, yanlış yapanın ise önünde sonunda gitmek zorunda olduğu bir sistem. iyi tarafı da bu işte.    

Murat Aksoy

Türkiye de 2014’ten bu yana önce rejimin sertleşmesi sonra yönetim sisteminin değişmesi sonucu ile endeksteki düşüşü arasında doğrudan bağ kurabiliriz. Türkiye bu yıl 180 ülke arasında 163. sırada. Son 25 yılın en düşük seviyesi bu. RSF’nin endeksinde Türkiye, 2002’de 99. sırada iken, 2016’de 151. Sıra, 2019’da 157. sıra, 2025’de 159. Sıra ve bu yıl da yani 2026’da ise 163. sıraya geriliyor. Yani Türkiye endekste 24 yılda 64 sıra birden geriliyor.

Bahattin Yücel

DİSK Başkanı Kemal Türkler’in kürsüdeki, konuşmasının sonlarına doğru Tarlabaşı yönünden meydana girişler sürüyordu.Günümüzde Taksim Camisi'nin yer aldığı, yapının önündeki duvarda bulunanlarla, meydana gelenler arasında karşılıklı sloganlar atılırken, birkaç el silah sesi duyuldu. Kürsünün karşısında bulunan kitle paniğe kapıldı. Kazancı Yokuşu'na doğru koşmaya başlayanlar, burada kurulu barikat ve panzerlerin önünde yığıldılar. Arkadan gelenler ile barikat arasında sıkışan çok sayıda katılımcı ezildi. 36 kişi boğularak can verdi. Türkiye’de karanlık bir dönem başlıyordu. Anayasa değişiklikleri ile ortadan kaldırılan, demokrasi geçmişimizin örnek alınacak yıllarından -1965-1971- geriye kalan, kazanımları sindiremeyenler, 1 Mayıs kutlamalarını yasaklamayı yeğlediler.

Tunay Şendal

Maden ve eğitim sektörlerini karşılaştırdığımızda, ortak nokta emeğin güvencesizleştirilmesi iken, farklar sektörün doğasından kaynaklanmaktadır. Maden gibi fiziksel riskin yüksek olduğu alanlarda direniş, kamuoyunda daha görünür hale gelmekte ve devlet müdahalesini tetiklemektedir. Eğitimde ise “görünmez emek” niteliği, sorunların kronikleşmesine yol açmaktadır. Öğretmenler, toplumun geleceğini şekillendiren bir role sahipken, kendi gelecekleri belirsiz bırakılmaktadır. Bu paradoks, eğitim sisteminin sürdürülebilirliğini sorgulatmaktadır.

Korhan Gümüş

Her 1 Mayıs’ta Taksim Meydanı’nın demir bir kafese konmasının arkasındaki neden ne olabilir? Bunun nedeni bu resmi temsil sahnesinin iktidar gücünün sergileneceği, diğerlerinin silineceği bir yer olarak görülmesi mi? Yoksa 1 Mayıs’ların gündeme getirdiği sınıfsal çelişkilerin kültürel karşıtlıklarla bastırılması mı? Taksim’in her 1 Mayıs’ta kafeslenerek bir boşluğa dönüştürülmesinin üzerindeki bu sır perdesinin olayların bize gösterildiği biçimiyle değil, Foucault’un “soykütük” adını verdiği bir okuma biçimiyle kaldırılabileceği, bu mekanın güçler ilişkisinden bağımsızlaştırılmasıyla, sembolik şiddetin tersine çevrilmesiyle tarihin travmatik izlerinin farklı bir şekilde açığa çıkarılabileceği, iyileştirilebileceği neden düşünülmesin?

Ayfer Bayer

Dijital çağda çocukları korumak, onları yalnızca platformlardan uzaklaştırmak değildir. Asıl mesele, platformları çocuklar bakımından güvenli, şeffaf ve hesap verebilir hâle getirmektir. Hukuk burada yalnızca yasak koyan değil, denge kuran bir araç olmak zorundadır. Çünkü çocukluk artık yalnızca sokakta, okulda, evde değil; algoritmaların seçtiği, sıraladığı ve yönlendirdiği içeriklerin içinde şekillenmektedir. Ve hukuk, bu yeni çocukluk hâlini görmezden gelirse geç kalır; yalnızca yasakla karşılık verirse eksik kalır. Asıl mesele, çocuğu dijital dünyanın dışında tutmak değil, dijital dünyanın çocuğu tüketmesini engellemektir.

Göktuğ Çalışkan

Şakalar ve çanlar hatırlanır ama asıl iz bırakan bir Kral’ın salonu bölebilecek bir siyasi kırılganlık anında iki tarafı da aynı cümlede tutmayı başarmasıdır. Bunu yapabilmek için hem güçlü bir siyasi sezgi hem de kraliyet kurumunun birikmiş otoritesi gerekir. Charles ikisine de sahipti. Bundan sonra sıra Starmer ile Trump’ta ve şu an için ikisinin de aynı sofrada oturma lüksü yok.

Yeni Arayış

Kral Charles devlet yemeğinde şöyle dedi: “Acı ve kanlı Devrim Savaşı’nın ateşinden, bu ülkenin babası George Washington ve diğer kurucu babalar, özgürlük ve hukukun üstünlüğü üzerine kurulu bir demokrasi yarattı.” Kongre’deki konuşmasında Anayasa’nın Magna Carta’dan esinlenerek tiran gücüne fren koyduğunu hatırlattı. Kral, Donald’ı ustaca eğitti ve Donald bunu kabul etti çünkü İngiliz kraliyet ailesine her zaman hayranlık duymuştur.

Çağatay Arslan

Denizin Getirdikleri, aslında denizin hepimize getirdiklerini ve bizden götürdüklerini aynı anda anlatıyor. Kavvadias’ın dizelerinde olduğu gibi, ufuk çizgisini aşamadan ölen denizcilerin, hurda bir gemiyi yeniden yüzdürmeye çalışan yalnız adamların ve limanlarda çapa atmış hayallerin hikâyesi bu. Belki de en derin gerçek; deniz ne getirirse getirsin, asıl mesele onunla birlikte içimizde taşıdığımız o sonsuz açlıkla mücadelemiz. Elias’ın kumsalda verdiği mücadele, hem çok kişisel hem de evrensel; tıpkı her birimizin, babalarımızdan miras kalan ya da kendi yarattığımız hurda gemileri, tekrar denize indirmeye çalıştığımız gibi. Ve gemi kalktığında, ister başarıyla yüzsün ister batıp gitsin, önemli olan denize açılmayı denemektir. Çünkü karada hareketsiz kalmak asıl büyük batıştır.

Beril Esra Atahan

Bugün biri “değişmek istiyorum” dediğinde, içimden şöyle soruyorum: Gerçekten değişmek mi, yoksa dönüşmek mi? Çünkü değişim daha konforludur; hızlıdır, görünürdür, alkış alır. Dönüşüm ise yavaştır, görünmezdir, çoğu zaman yalnızdır. Ama kalıcı olan odur. Çünkü dönüşen insan, artık eski hayatına sığmaz.

Banu Burak

Klavyeye parmaklarını koydu. Öyle yarım saat dursa bile başlamak sayılırdı. Artık başlamak bitirmenin yarısı filan değildi, bildiğin bitirmekti. O sırada telefonunun ekranı bir kez daha hareketlendi. Demet’in de başlamak istediği bir şeyler vardı mutlaka. Bekleyebilirdi.

Reha Çamuroğlu

Türkiye’de 1 Mayıs’ın yasal olarak kutlanmasına izin verilmesi, Doğu Bloku’nun yıkılmasıyla paralellik gösterir. Muhtemelen hâkim oligarşi komünizm ve sosyalizmin artık “yakın tehlike” olmadığına karar vermiş olmalıdır. Elbette bu durumda, 12 Eylül’de ağır darbeler yemiş bulunan sol hareketlerin, Doğu Bloku’nun yıkılması ile uğradığı büyük moral çöküntünün de rol oynadığını görmek gerekir. Katılım ve mücadele gayreti açıkça düşmüştür. Elli sene boyunca gördüğüm şey, Türkiye’de toplumsal yaşamın ve siyasete aktif katılımın ölümle akraba olduğudur.

Mustafa Paçal

Türk-İş’in, Hak-İŞ’in ve DİSK genel merkezleri Ankara’da olmasına rağmen madencilere ziyaret etmediler ve dolaysıyla destekte vermediler. Neden çünkü yapılan mücadeleci demokratik sendikacılığın kendileri için kötü örnek olduğu için… Erdoğancı sendikacılık, işverenci sendikacılık ve devletçi sendikacılığın saltanatı sürsün diye rahatımız bozulmasın diye… Bakalım nereye kadar bu saltanat devam edecek.

Yavuz Saltık

Toplumsal dayanışma yalnızca mum yakmak değildir. Asıl dayanışma; o mumu yakmadan önce, o çocukların büyüdüğü mahallelere eşit kaynak aktarmak, okullarına nitelikli öğretmen göndermek, karınlarını doyurmak ve onları gerçekten dinlemektir. Bu isimlerin her yıl büyüyen bir listeye dönüşmemesi için gereken tek şey siyasi iradedir. Araçlar elimizde. Bilgi elimizde. Model elimizde. Eğitime yatırım politik bir tercihtir. Ve bu tercihi doğru yapmak, bir lütuf değil; devletin çocuklarına olan borcudur.

Sezin Eroğlu

1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü yalnızca çalışma hayatını değil, emeğin her halini hatırlamak için de bir gün. Çünkü emek sadece fabrikalarda, ofislerde ya da meydanlarda değil; hayatın görünmeyen taraflarında da var. Bazı insanlar seslerini duyurarak mücadele eder, bazılarıysa hayatın akışını sessizce omuzlar. Asıl mesele, hangi işi yaptığımızdan çok, verilen emeğin fark edilmesindedir.

Bilal Sambur

1 Mayıs, bir tarih değildir. 1 Mayıs, bir fikirdir. 1 Mayıs zihniyeti şunu söyler: İnsan, emeğinin nesnesi değil öznesi olmalıdır. 1 Mayıs zihniyetinin ufku, insanın özgürleşmesine bakar. İnsanın özgürleşmesi, yalnızca ekonomik değildir. İnsanın özgürleşmesi, bedensel, düşünsel, duygusal ve varoluşsal olmalıdır. İnsan, kendi emeğini ve kendi bedenini özgürleştirebildiği ölçüde vardır. Emeği elinden alındığında insan, yalnızca geçimini değil, anlamını da kaybeder. Bedeni denetlendiğinde insanın, yalnızca hareketi değil, varlığı da daralır. İlişkisi tahakküme dönüştüğünde insanın, yalnızca yakınlığı değil, insanlığı da eksilir. İnsan, yeniden kurabildiği her emekte, her bedensel özgürlük anında, her dayanışmada, her şiirde ve her düşüncede kendi varlığını yeniden doğrultur, diriltir ve derinleştirir. İnsan, kendini kurduğu kadar vardır. İnsan, kendini ancak özgür emekle, özgür bedenle, özgür düşünceyle kurabilir.

Burcu Ağca Karakaya

Araştırmalar, öğrencinin çalışma ortamının yalnızca fiziksel koşullarla sınırlı olmadığını; pedagojik yaklaşımlar, teknolojik kullanımı ve psikolojik ihtiyaçların birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Etkili bir öğrenme ortamı, sade ve düzenli bir fiziksel yapı sunarken aynı zamanda öğrencinin aktif katılımını destekleyen, bireysel ihtiyaçlarına cevap veren ve anlamlı öğrenme deneyimleri sunan bir sistem olmalıdır. Motivasyon ise dışsal baskılarla değil, öğrencinin sürece dahil edilmesi, anlam kurabilmesi ve kendini yeterli hissetmesiyle gelişmektedir. Bu nedenle eğitimde temel hedef, yalnızca bilgiyi aktaran ortamlar oluşturmak yerine öğrencinin öğrenme isteğini sürdürülebilir hale getiren bütüncül bir öğrenme ekosistemi kurmak olmalıdır.

Başak Yağmur Eray

Mesele artık sadece “doğruyu bulmak” değil. Mesele, gerçeğin hâlâ var olduğuna ve hukukun hâlâ bir anlam taşıdığına dair zemini kaybetmemek. Çünkü o zemin çöktüğünde, geriye tartışılacak bir hakikat değil — sadece rekabet eden şüpheler kalır.

Ali Kırıktaş

FED kararlarının yönü ne olursa olsun asıl tartışmamız gereken şey kendi kırılganlıklarımızdır. Bir ülkenin ekonomisi dış borca, ithalata ve yabancı sıcak paraya ne kadar bağımlıysa, FED’in faiz kararlarından o kadar çok etkilenir. Yelkenliniz sağlamsa, çıkan fırtına sizi sadece yavaşlatır; ama yelkenliniz su alıyorsa, en ufak bir dalga bile batma tehlikesi yaratır. Sonuç olarak; FED’in faiz kararları Türkiye için her zaman hayati bir öneme sahip olacaktır. Dolar kurunun artması veya azalması, marketteki peynirin fiyatından arabamızın deposuna kadar günlük hayatımıza doğrudan dokunur. Ancak kalıcı çözüm, FED’in ağzından çıkacak sözleri endişeyle beklemek değil; üretime dayalı, dışa bağımlılığı azaltan yapısal reformları hayata geçirerek kendi ekonomik bağışıklığımızı güçlendirmektir. Aksi takdirde, başkasının çaldığı ıslıkla yürümeye devam etmek zorunda kalırız.

Turan Argun

İtidar gücü, bu “eski bilincin” var olduğu yapı bu sorulara külli bir cevap verdiği iddiasıyla ayakta duruyor. Ve bazıları o bilinci kazanarak bu sorulara cevap veremediğini anlıyorlar. Bazıları için ise fonksiyonunu kaybetmiş bir apandisitten farkı olmayan bu eski bilinç bir yaşam şekli oluşturuyor. İtaat ve biat etmenin anlamı da burada görülüyor. Hiçbirimiz tam olarak aydınlanamayız. Bu eski bir mitoloji. Yaşadığımız farkındalıklar, bizi belirli bir yere götürse de eski bilincin ürettiği ideolojinin yerine geçirmekte zorlanıyor.